Tryb łączący (ang. subjunctive (mood)) – forma czasownika oraz tryb, który nie wyraża faktu tylko możliwość, życzenie, wątpliwość, niepewność, sugestię lub pożądanie. Kontrastuje on z innymi trybami: Tryb łączący: I insist that Andrea be here. → Nalegam, żeby Andrea tu była. Tryb oznajmujący w amerykańskim angielskim: I insist that Andrea is here. → Uparcie twierdzę, że Andrea tu jest. Tryb oznajmujący w brytyjskim angielskim: I insist that Andrea is here. → Uparcie twierdzę, że Andrea tu jest. / Nalegam, żeby Andrea tu była.
Tryb łączący był częsty w starszych formach języka angielskiego, dziś w brytyjskim angielskim zastępowany jest przez should oraz zwykłe przeszłe i teraźniejsze formy czasowników.
Teraźniejszy tryb łączący Konstrukcja Forma teraźniejszego trybu łączącego identyczna jest z bezokolicznikiem bez to np. be, have, do albo carry. Ta sama forma używana jest w odniesieniu do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości: The law requires that every driver carry insurance. → Prawo wymaga, aby każdy kierowca miał ubezpieczenie. The law required that every driver carry insurance. → Prawo wymagało, aby każdy kierowca miał ubezpieczenie.
Przeczenia tworzy się poprzez dodanie not przed czasownikiem: It was imperative that the ambassador not divulge the sensitive details during the negotiation. → Konieczne było, aby ambasador nie ujawniał poufnych szczegółów podczas negocjacji.
Amerykański angielski Tryb łączący jest możliwy po wyrazach sugerujących, że coś jest ważne lub pożądane np. advice, advisable, advise, agree, anxious, appalling, appropriate, arrange, ask, beg, command, conceivable, concerned, crucial, decree, demand, desirable, direct, eager, essential, idea, imperative, important, inappropriate, inconceivable, insist, instruct, intend, necessary, obligatory, order, plead, pray, prefer, proposal, propose, recommend, request, require, rule, stipulate, suggest, unnecessary, urge, urgent, vital, warn, warning, wish i używany głównie w formalnym języku wariantu amerykańskiego angielskiego: It is essential that each child have the same educational opportunities. → Jest niezwykle ważne, aby każde dziecko miało identyczne szanse edukacyjne. It is vital that he be present at the meeting. → Istotne jest, aby był obecny na spotkaniu. I proposed that she not drive in the snowstorm. → Zaproponowałem, żeby nie jechała podczas śnieżycy. Our advice is that the company invest in new equipment. → Radzimy, by firma zainwestowała w nowy sprzęt. We felt it desirable that he not leave school before eighteen. → Uważaliśmy za wskazane, by nie opuścił szkoły przed ukończeniem 18 roku życia. I recommended you move to another office. → Poleciłem Ci przenieść się do innego biura. It is important that Helen be present when we sign the contract. → Ważne, by Helen była przy tym, jak będziemy podpisywać kontrakt.
Brytyjski angielski Tryb łączący jest rzadki i formalny w brytyjskiej odmianie angielskiego. Zamiast niego używa się zwykle should lub zwykłych czasów teraźniejszych i przeszłych: It is essential that each child should have / has the same educational opportunities. → Jest niezwykle ważne, aby każde dziecko miało identyczne szanse edukacyjne. It is vital that he should be / is present at the meeting. → Istotne jest, aby był obecny na spotkaniu. I proposed that she shouldn't / didn't drive in the snowstorm. → Zaproponowałem, żeby nie jechała podczas śnieżycy. Our advice is that the company should invest / invests in new equipment. → Radzimy, by firma zainwestowała w nowy sprzęt. We felt it desirable that he shouldn't leave / didn't leave school before eighteen. → Uważaliśmy za wskazane, by nie opuścił szkoły przed ukończeniem 18 roku życia. I recommended you should move / move to another office. → Poleciłem Ci przenieść się do innego biura. It is important that Helen should be / is present when we sign the contract. → Ważne, by Helen była przy tym, jak będziemy podpisywać kontrakt.
Stałe zwroty Tryb łączący występuje w stałych zwrotach: God Save the King/Queen long live the King/Queen God bless you → niech cię Bóg błogosławi God/heaven forbid → broń Boże be that as it may → tak czy inaczej, bądź co bądź, tak czy owak so be it → niech będzie come what may → niech się dzieje co chce so help me God → tak mi dopomóż Bóg
Lest Spójnik lest (o znaczeniu: aby nie..., na wypadek gdyby...) wymaga trybu łączącego lub should: They kept watch all night lest robbers (should) come. → Trzymali wartę całą noc na wypadek, gdyby przyszli złodzieje. The government must act, lest the problem of child poverty (should) grow worse. → Rząd musi działać, aby problem biedy dzieci się nie pogorszył.
Would rather W amerykańskim angielskim teraźniejszy tryb łączący po would rather jest częsty: I'd rather he know about the surprise. → Wolałbym, żeby wiedział o niespodziance.
W brytyjskim angielskim użycie teraźniejszego trybu łączącego po would rather jest możliwe ale rzadko spotykane. Zamiast niego najczęściej używa się czasu przeszłego: I'd rather he knows/knew about the surprise. → Wolałbym, żeby wiedział o niespodziance.
Whether, Though
Przeszły tryb łączący Użycie czasownika were zamiast was określane jest jako przeszły tryb łączący. Jest to możliwe po if, wish, would rather/sooner, suppose, supposing, imagine oraz as though gdy mówimy o nierealnych lub nieprawdopodobnych sytuacjach zwłaszcza w formalnym stylu.: If I were/was you, I'd stop smoking. → Gdybym był tobą rzuciłbym palenie.
W amerykańskim angielskim może być to uważane za obowiązkowe: If I were you, I'd stop smoking. → Gdybym był tobą rzuciłbym palenie.
Zobacz też tryb łączący w języku francuskim
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Angielski czasownik A