Anna Katarzyna Salomonowa herbu Łabędź (zm. 1614) – małopolska szlachcianka, właścicielka dóbr mysłowickich w latach ok. 1582–1614.
Życiorys Pochodziła z Korzkwi, lecz nieznana jest data jej urodzenia. Jej rodowe nazwisko to Kozioł.
Poślubiła Mikołaja Salomona, który przejął od brata Stanisława ziemię mysłowicką. Stanisław Salomon dobra te nabył w 1536 roku od swojego krewnego Jana Thurzona. W skład tego majątku wchodziły wówczas m.in.: Roździeń, Bogucice, Załęże oraz puste wsie Jaźwce i Szopienice. Nieznana jest data śmierci jej męża Mikołaja, lecz już w 1582 roku figurowała ona w najstarszej księdze miejskiej Mysłowic jako pani na Mysłowicach. W skład dóbr wchodziło wówczas miasto Mysłowice oraz wsie: Załęże, Katowice, Brynów, Jaźwce, Bogucice, Roździeń, Brzęczkowice, Brzezinka i Dziećkowice.
11 października 1587 roku Mysłowice zostały spalone przez tatarskie i kozackie wojska posiłkowe hetmana Jana Zamoyskiego, a dzięki wsparciu Salomonowej udało się w ciągu trzech lat odbudować miasto i zapewnić mu podstawy do dalszego rozwoju. Doprowadziła ona także do odbudowy i przebudowy w stylu renesansu zniszczonego w tym samym czasie kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mysłowicach i najprawdopodobniej ufundowała dla niego obraz Matki Bożej Mysłowickiej.
Prowadziła spory sądowe z mistrzami hut żelaznych w Roździeniu i Kuźnicy Boguckiej, w tym z kuźnikiem Walentym Roździeńskim. W 1596 roku sąd ziemski w Pszczynie wydał wyrok skazujący Roździeńskiego na karę więzienia (przebywał w nim prawdopodobnie kilka tygodni). Salomonowa jego kuźnicę dzierżawiła następnie arendarzom.
W skład dóbr mysłowickich pod jej rządami nie wchodziła pierwotnie Kuźnica Bogucka, należąca bezpośrednio do kuźników. Zakupiła ona ją wraz z Katowicami i Brynowem od braci Boguckich pomiędzy latami 1602 i 1605, lecz prawie od razu wraz z Kuźnicą Bogucką odsprzedała ją swojej wnuczce Jadwidze Gosławskiej, żonie Wacława Kamińskiego.
W styczniu 1613 roku naraziła się krakowskiej kurii biskupiej oświadczając, iż „dziesięcinę z państwa mysłowickiego” ureguluje tylko za rok bieżący. Biskup zagroził jej infamią, jednocześnie zachęcił mysłowickiego proboszcza ks. Jana Goleniowskiego, by ją przekonał do zmiany decyzji. W kolejnym roku obdarowała kościół znaczną kwotą, przeznaczonych na utrzymanie kapłana i kaplicy pw. św. Katarzyny i Anny.
Znana była z życzliwości i sprawiedliwości wobec swoich poddanych. Uważana była także za dobrodziejkę – część dochodów uzyskiwanych z dóbr przeznaczała na darowizny dla kościołów lub szpitala. Wspierała Bractwo Miłosierdzia pw. św. Anny, zakładając specjalną fundację.
Dożyła sędziwego wieku, dzierżąc dobra mysłowickie przez wiele lat. Zmarła w 1614 roku. Pochowana została w krypcie św. Katarzyny, znajdującej się w podziemiach kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Po jej śmierci majątek mysłowicki został podzielony pomiędzy bardzo licznych spadkobierców.
Rodzina Jej mężem był Mikołaj Salomon, krakowski patrycjusz, rajca i posiadacz ziemski. Miała syna, również Mikołaja. Prawdopodobnie zmarł dosyć młodo, gdyż po 1593 roku nie pojawiał się już w dokumentach. Miała także najprawdopodobniej siedem córek: Jadwigę (żonę Krzysztofa Mieroszewskiego, zmarłego w 1623 roku), Dorotę (żonę Jana Gosławskiego z Bebelna), Urszulę (żonę Krzysztofa Dunina), Barbarę (żonę Stanisława Kuczkowskiego), Katarzynę (żonę Jana Mężyka), Annę i Zofię (żony Andrzeja Lipskiego z Lipia i Stanisława Klępa).
Jej wnukiem byli m.in.: Andrzej Lipski z Lipna, właściciel m.in. Szopienic, Roździenia, Załęża i Milowic oraz ks. Michał Gosławski z Bebelna (zm. 1669), protonotariusz apostolski, rezydujący na przemian na probostwach w Mysłowicach i Kijach. Erygował on w mysłowickiej parafii powołane przez Katarzynę Salomonową bractwo różańcowe.
Upamiętnienie Plac Katarzyny Salomonowej w Mysłowicach, na terenie dzielnicy Stare Miasto, między ulicami Starokościelną a Struga Miejska Tablica epitafijna w kościele Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mysłowicach, wmurowana w latach 1742–1744 po lewej stronie od wejścia do świątyni
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Nieznana data urodzenia Kategoria:Zmarli w 1614 Kategoria:Ludzie związani z Mysłowicami Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Łabędziowie