Maria Turkowska-Luty (ur. 22 lipca 1951 w Milanówku) – polska rusycystka, pedagog, doktor nauk humanistycznych, działaczka opozycji antykomunistycznej.
Życiorys W latach 1973–1974 pracowała jako nauczycielka w XI Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Reja w Warszawie. W 1975 roku ukończyła studia na Wydziale Rusycystyki i Slawistyki Uniwersytetu Warszawskiego i jeszcze w tym samym roku została pracownikiem naukowo-dydaktycznym Instytutu Filologii Obcych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach – pracowała tam do 1985 roku. W 1986 roku uzyskała tytuł doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy pt. Wybrane zagadnienia referencji w języku polskim i rosyjskim, której promotorem był prof. Kazimierz Polański.
W latach 1970–1975 była członkinią Towarzystwa Kultury Moralnej.
W październiku 1980 roku wstąpiła do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i jeszcze w tym samym roku, w grudniu była współzałożycielką Wszechnicy Górnośląskiej, inicjatywy kulturalno-oświatowej, mającej na celu propagowanie w społeczeństwie wiedzy i kultury, popularyzowanie idei samokształcenia oraz integracji środowisk naukowych i twórczych. Pełniła w niej rolę członka rady programowej. Również w tym samym roku została działaczką Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Uniwersytecie Śląskim.
W latach 1982–1987 kolportowała podziemne czasopisma oraz książki, m.in. do bibliotek Duszpasterstwa Ludzi Pracy, wydziałowych bibliotek Uniwersytetu Śląskiego oraz do biblioteki w jej mieszkaniu w Katowicach. Z tego też powodu wielokrotnie w latach 1983–1985 dokonywano u niej rewizji w mieszkaniu.
W latach 1982–1983 była współorganizatorką mszy św. za ojczyznę, a w latach 1983–1985 Duszpasterstwa Ludzi Pracy w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Gliwicach. W latach 1984–1985 organizowała wykłady naukowe, spotkania artystyczne oraz przedstawienia teatralne w kościołach w Sosnowcu, Katowicach, Gliwicach oraz w prywatnych mieszkaniach.
W okresie 1985–1990 pracowała w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu.
W latach 1989–1990 była członkinią Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Katowicach. W latach 1990–2003 zatrudniona była w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskich Uniwersytetu Śląskiego, a w 2005 roku została nauczycielką akademicką Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej.
Życie prywatne Jest zamężna z Michałem Lutym, działaczem antykomunistycznym, wiceprezydentem Katowic w latach 2000–2002.
W latach 80. XX wieku mieszkała w Katowicach przy ulicy Granicznej.
Nagrody i odznaczenia Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” (2015) Krzyż Wolności i Solidarności (2020)
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Ludzie urodzeni w Milanówku Kategoria:Polscy rusycyści Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele związani z Katowicami Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Działacze Niezależnego Zrzeszenia Studentów Kategoria:Członkowie Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności