A desconcentración da poboación é un proceso demográfico e territorial inverso ao da concentración da poboación, que consiste na saída progresiva de habitantes dos grandes núcleos urbanos ou áreas densamente poboadas cara a espazos con menor densidade de poboación, xeralmente de carácter rural, periurbano ou semiurbano.Vartiainen (1989), pp. 217-225
Este fenómeno implica unha redistribución espacial da poboación e constitúe un dos obxectos de estudo da xeografía da poboación e da xeografía rural, ao analizar os cambios nas formas de poboamento e na ocupación do territorio.Capel (1985), pp. 33–41. Características alt=Hábitat disperso, aínda que densamente poboado, no concello de Breña Alta, La Palma (Illas Canarias, España).|450x450px|miniatura|Hábitat disperso, aínda que densamente poboado, no concello de Breña Alta, A Palma (Illas Canarias).A desconcentración demográfica adoita estar asociada a factores económicos, sociais e territoriais, entre os que destacan: a saturación dos grandes centros urbanos; o encarecemento do solo e da vivenda nas cidades; a procura dunha maior calidade de vida; a mellora das infraestruturas de transporte e comunicación; os cambios nos modelos produtivos e laborais, incluído o teletraballo.
Na maioría dos casos, a desconcentración non supón un abandono total das relacións funcionais coa cidade, senón que xera espazos intermedios cunha forte dependencia urbana.
Diferenciación doutros conceptos A desconcentración da poboación non debe confundirse coa poboación dispersa. Mentres que a desconcentración fai referencia a un proceso dinámico de movemento e redistribución da poboación no territorio, a poboación dispersa describe un tipo de poblamiento ou hábitat caracterizado pola localización illada das vivendas, con independencia da súa evolución histórica.
Tampouco é sinónimo do éxodo rural, proceso inverso no que a poboación se despraza desde áreas rurais cara aos centros urbanos.
Tipos e procesos asociados A desconcentración da poboación pode manifestarse a través de distintos procesos relacionados: a suburbanización, que supón o crecemento residencial das áreas periféricas das cidades; a periurbanización, que combina características urbanas e rurais; a contraurbanización, entendida como o traslado de poboación desde cidades grandes a núcleos de menor tamaño.
Estes procesos son especialmente frecuentes en países desenvolvidos cun alto grao de urbanización e redes urbanas consolidadas.
Contexto histórico Historicamente, a desconcentración da poboación estivo asociada a políticas de colonización agrícola, á ocupación planificada de novos territorios produtivos ou á expansión de fronteiras agrarias. Na literatura sobre cambio agrario tense salientado a relación entre densidade demográfica, transformacións técnicas e reorganización territorial, aínda que o proceso contemporáneo adoita explicarse principalmente por dinámicas urbanas e periurbanas.Boserup (1967)
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Outros artigos Concentración da poboación Densidade de poboación Xeografía da poboación Xeografía rural Emigración Éxodo rural Suburbanización Contraurbanización
Categoría:Conceptos demográficos