Un centro poboado é un tipo de núcleo de poboación característico, sobre todo, dos sistemas estatísticos e administrativos de varios países de América Latina, que designa un asentamento humano cun certo grao de concentración de vivendas e dotación de infraestruturas, diferenciado tanto do poboamento diseminado como das áreas urbanas principais.
O termo emprégase fundamentalmente con fins estatísticos, territoriais e administrativos, e o seu significado concreto varía segundo a lexislación e os criterios estabelecidos polos organismos oficiais de cada país.
Características xerais De maneira xeral, un centro poboado presenta as seguintes características: concentración continua ou semicontinua de vivendas; existencia de vías internas (vehiculares ou peonís); presenza, en maior ou menor medida, de servizos básicos (abastecemento, educación, saúde ou comercio); localización habitual fóra da cabeceira urbana principal dun municipio ou distrito; identificación mediante unha denominación propia recoñecida oficialmente.
Desde o punto de vista da xeografía humana e da xeografía da poboación, os centros poboados constitúen formas intermedias entre o asentamento rural disperso e o asentamento urbano consolidado.
Colombia
En Colombia, o concepto de centro poboado está definido polo DANE como unha concentración mínima de 20 vivendas contiguas, veciñas ou acaroadas, situada fóra do perímetro urbano da cabeceira municipal, distrital ou dunha área non municipalizada.
Estes asentamentos adoitan dispoñer de infraestruturas básicas e exercen funcións de servizo para a poboación rural dispersa da súa contorna (vereas).
O concepto engloba diferentes tipoloxías: casarío: centro poboado sen autoridade civil propia; inspección de policía: núcleo rural con presenza dunha autoridade policial; cabeceira dun correxemento, cando existe organización administrativa intermedia.
Os centros poboados colombianos están rexistrados e codificados polo DANE mediante o sistema DIVIPOLA.
Ecuador En Ecuador, o termo centro poboado inclúe: as cabeceiras cantonais, as cabeceiras parroquiais, e outras localidades sen categoría político-administrativa formal pero que presentan unha disposición urbana amanzanada.
Este criterio utilízase principalmente para a delimitación estatística das áreas habitadas nos censos nacionais.
Perú
No Perú, un centro poboado é todo lugar do territorio nacional —rural ou urbano— identificado cun nome propio e habitado con ánimo de permanencia. Os seus habitantes manteñen vínculos económicos, sociais, culturais ou históricos comúns.
Segundo os seus atributos demográficos e funcionais, os centros poboados poden clasificarse en: casarío, vila, cidade, metrópole.
O rexistro oficial corresponde ao INEI e serve de base para a planificación territorial e a xestión administrativa.
Relación con outros conceptos O centro poboado non debe confundirse con: o núcleo de poboación, concepto estatístico empregado, por exemplo, polo INE en España; a entidade singular de poboación, propia do nomenclátor estatístico español; o poboamento diseminado, caracterizado pola ausencia de continuidade urbanística.
A equivalencia entre estes termos non é exacta e depende do contexto nacional e institucional no que se empreguen.
Importancia estatística e territorial A identificación dos centros poboados permite: analizar a distribución espacial da poboación rural; planificar infraestruturas e servizos públicos; estudar procesos de urbanización rural e periurbana; mellorar a comparabilidade dos datos censuais.
Por este motivo, o concepto é amplamente utilizado na estatística oficial e na investigación xeográfica aplicada.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Núcleo de poboación Poboamento diseminado Entidade singular de poboación Xeografía da poboación Asentamento humano
Categoría:Xeografía