En España, un Tribunal Superior de Xustiza (TSX) é o órgano xurisdicional de máis alto rango do poder xudicial en cada unha das dezasete comunidades autónomas, estendendo a súa xurisdición a toda a comunidade autónoma. Están integrados no poder xudicial de España, único para todo o Estado. Son os sucesores directos das antigas Audiencias Territoriais. Réxime xudicial das comunidades autónomas As comunidades autónomas, constituídas conforme á Constitución española de 1978, gozan de poderes lexislativo e executivo propios, que desenvolven as competencias atribuídas á comunidade autónoma polo seu estatuto de autonomía ou transferidas polo Estado, tal e como está previsto na Constitución española de 1978.

No entanto, a diferenza cualitativa máis grande entre o Estado das Autonomías e un Estado federal é que as comunidades autónomas non teñen unha organización xudicial propia que xulgue as causas que se susciten segundo as súas Leis, senón que existe un poder xudicial único para todo o país.

A diferenza do que ocorre por exemplos nos Estados Unidos de América onde cada Estado ten o seu propio dereito penal e os seus propios tribunais diferentes aos tribunais federais.

A pesar diso, a lexislación estatal e autonómica prevé a intervención das comunidades autónomas na xestión das competencias administrativas relacionadas coa Xustiza, talles como réxime persoal dos funcionarios ao servizo da Administración de Xustiza e medios e recursos materiais e económicos. Ademais a Asemblea Lexislativa de cada comunidade autónoma intervén no nomeamento dunha terceira parte dos membros da Sala do Civil e Penal do respectivo Tribunal Superior de Xustiza, formulando unha terna que presenta ao Consello Xeral do Poder Xudicial, que selecciona un dos candidatos para a praza en cuestión (art. 330.4 Lei Orgánica 6/1985, de 1 de xullo, do Poder Xudicial).

A sede de cada un dos Tribunais Superiores de Xustiza virá recollida nos respectivos Estatutos de Autonomía, non sempre coincide coa capital da Comunidade Autónoma. Nalgunhas cidades onde tiñan xa sede as antigas Audiencias Territoriais seguen a ficar os Tribunais Superiores de Xustiza, por exemplo en Galicia, o TSXG está na Coruña, e en Castela-A Mancha en Albacete.

Composición Os Tribunais Superiores de Xustiza están divididos en tres Salas: do Civil e Penal, do Contencioso-Administrativo e do Social. Existe un presidente do Tribunal Superior de Xustiza, un presidente para cada unha das Salas, un presidente para cada unha das seccións en que poida dividirse cada Sala e un número de maxistrados variable en función do volume de traballo do Tribunal.

As prazas provense por concurso entre maxistrados, en función do posto correspondente a cada un na escala xudicial e con reserva de prazas a favor de concursantes especializados en cada un das ordes xurisdicionais; unha terceira parte das prazas dispoñibles na Sala do Civil e Penal resérvase para a súa provisión por xuristas de recoñecido prestixio, nomeados polo Consello Xeral do Poder Xudicial dunha terna proposta pola Asemblea Lexislativa da comunidade autónoma respectiva.

Competencias

A Sala do Civil e Penal coñece, como Sala do Civil, do recurso de casación e do recurso extraordinario de revisión contra resolucións de órganos xurisdicionais da orde civil con sede na comunidade autónoma, sempre que o recurso se funde en infracción de normas do dereito civil, foral ou especial, propio da comunidade, e cando o correspondente Estatuto de Autonomía prevexa esta atribución; das demandas de responsabilidade civil, por feitos cometidos no exercicio dos seus respectivos cargos, dirixidas contra o presidente e membros do Consello de Goberno da comunidade autónoma e contra os membros da Asemblea lexislativa, cando tal atribución non corresponda, segundo os Estatutos de Autonomía, ao Tribunal Supremo; das demandas de responsabilidade civil, por feitos cometidos no exercicio do seu cargo, contra todos ou a maior parte dos maxistrados dunha Audiencia Provincial ou de calquera das súas seccións; e das cuestións de competencia entre órganos xurisdicionais da orde civil con sede na comunidade autónoma que non teña outro superior común.

A Sala do Civil e Penal coñece, como Sala do Penal, das causas penais que os Estatutos de Autonomía reservan ao coñecemento dos Tribunais Superiores de Xustiza; da instrución e fallo das causas penais contra xuíces, maxistrados e membros do Ministerio Fiscal por delitos ou faltas cometidos no exercicio do seu cargo na comunidade autónoma, sempre que esta atribución non corresponda ao Tribunal Supremo; dos recursos de apelación contra as resolucións ditadas en primeira instancia polas Audiencias Provinciais, así como o de todos aqueles previstos polas leis; e das cuestións de competencia entre órganos xurisdicionais da orde penal con sede na comunidade autónoma que non teñan outro superior común.

A Sala do Contencioso-Administrativo coñece dos recursos que se deduzan en relación cos actos das entidades locais e das administracións das comunidades autónomas cuxo coñecemento non estea atribuído aos Xulgados do Contencioso-Administrativo, das apelacións promovidas contra sentenzas e autos ditados polos Xulgados do Contencioso-Administrativo e dos correspondentes recursos de queixa, dos recursos de revisión contra as sentenzas firmes dos Xulgados do Contencioso-Administrativo, das cuestións de competencia entre os Xulgados do Contencioso-Administrativo con sede na comunidade autónoma, de recurso de casación para a unificación de doutrina ou en interese de Lei nos casos previstos na Lei reguladora da Xurisdición Contencioso-Administrativa.

A Sala do Social coñece dos procesos que a Lei estableza sobre controversias que afecten a intereses dos traballadores e empresarios en ámbito superior ao dun xulgado do social e non superior ao das comunidades autónomas, dos recursos que estableza a lei contra as resolucións ditadas polos Xulgados do Social da comunidade autónoma, dos recursos de suplicación e demais que prevé a lei contra resolucións dos Xulgados do Mercantil da comunidade autónoma en materia laboral e as que resolvan os incidentes concursais que versen sobre a mesma materia e das cuestións de competencia que se susciten entre os xulgados do social das comunidades autónomas.

O Tribunal Superior de Xustiza de Andalucía ten sedes secundarias nas ordes xurisdicionais do Social e o Contencioso-administrativo en Sevilla e Málaga. Así, mentres Selecta inclúe Xaén e Almería, Sevilla comprende tamén Cádiz, Córdoba e Huelva; pola súa banda, Málaga abarca esta única provincia.

Tamén para as ordes do Social e o Contencioso-administrativo, o Tribunal Superior de Xustiza de Castela e León ten sede en Valladolid. Así, mentres Burgos inclúe Ávila, Soria e Segovia, Valladolid engloba tamén a León, Palencia, Salamanca e Zamora.

De igual maneira, o Tribunal Superior de Xustiza de Canarias ten tamén sede en Santa Cruz de Tenerife.

Véxase tamén Outros artigos Consello Xeral do Poder Xudicial Tribunal Supremo (España) Audiencia Nacional Audiencia Provincial (España)

Categoría:Tribunais Superiores de Xustiza de España