Tramwajarz Łódź – polski klub żużlowy z Łodzi.

Po reorganizacji polskiego sportu, która miała miejsce na przełomie lat 40. i 50., działał najpierw w ramach Zrzeszenia „Ogniwo”, będąc w tym okresie, przez pewien czas, siedzibą centralnej sekcji żużlowej Zrzeszenia, a później w ramach Zrzeszenia „Sparta”. Po „odwilży” powrócił do nazwy „Tramwajarz”.

W rozgrywkach ligowych brał udział w latach 1948–1950 oraz, po rocznej przerwie, 1952–1964 (w sezonie 1951, w związku z powstaniem ligi „zrzeszeniowej”, siedzibą ówczesnej centralnej sekcji żużlowej Ogniwa został Bytom).

Łódź w rozgrywkach ligowych, w okresie startów Tramwajarza, reprezentowała także ekipa DKS-u (1948–1950).

Powrót ligowego żużla do Łodzi, po 2-letniej przerwie, nastąpił w sezonie 1967, kiedy do rozgrywek przystąpiła Gwardia.

Historia klubu 3 marca 1934 r. powstał przy miejskim przedsiębiorstwie komunikacji tramwajowej Kolej Elektryczna Łódzka zakładowy klub sportowy „Tramwajarz”.

Reaktywowany po II wojnie światowej w marcu 1946 r. jako Tramwajarz Łódź. Wtedy też powstała w nim sekcja kolarsko-motocyklowa, której nie było przed wojną. Jej kierownikiem został Bierkowski, a kapitanem motocyklowym KwapiszewskiNowy zarząd K.S. „Tramwajarz”; „Dziennik Łódzki”, 5.03.1946, nr 64, s. 8.. Początkowo koncentrowano się na wyjazdach turystycznych. Na przykład już 1 maja 1946 r. sekcja zorganizowała po inauguracji pierwszego powojennego sezonu motorowego (spod łódzkiej katedry, po poświęceniu motocykli) wyjazd do Spały i bunkrów w KonewceMałgorzata i Juliusz Szymańscy: Konewka, Jeleń : niemieckie stanowisko dowodzenia „Anlage Mitte”, s. 70. Łódź: Imax, 2012. . W krótkim czasie członkowie sekcji zaczęli brać też udział w zawodach żużlowychTramwajarze nagradzają swych kolarzy i motocyklistów, „Głos Robotniczy”, 3.12.1946, nr 334, s. 8.„Express MPK”, wyd. specjalne, 1.01.1969.

Sekcja żużlowa Tramwajarza znalazła się w czołówce polskiego sportu żużlowego, posiadając w swoim składzie takich wybitnych zawodników jak: Tadeusz Kołeczek (uznawany za pierwszego wybitnego żużlowca Łodzi; zginął tragicznie w wypadku przy pracy w grudniu 1950 r.)Tragiczna śmierć Tadeusza Kołeczka, „Dziennik Łódzki”, 30.12.1950, nr 358, s. 3 (pochowany na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi), Eugeniusz Wróżyński (zatrudniony w rachubie w MPK-Łódź z pensją kierowcy, w sezonie oddelegowywany do jazd) i Włodzimierz Szwendrowski (zatrudniony w ówczesnym MPK w Łodzi na stanowisku technika)Dziś o godz. 12.00 pojedynek Szwendrowskiego z Raniszewskim, „Dziennik Łódzki”, 4.05.1953, nr 133, s. 4.Czy padnie rekord żużlowego toru w pojedynku Kapała-Szwendrowski, „Dziennik Łódzki”, 29.08.1953, nr 206, s. 6..

W roku 1951 w związku z połączeniem zrzeszeń w Centralne Sekcje Żużlowe zawodnicy Ogniwa Łódź zostali przeniesieni do CSŻ „Ogniwo” Bytom wraz z zawodnikami z Lublina (wśród nich znakomity jeździec tamtych czasów Włodzimierz Szwendrowski). W roku 1952 siedziba sekcji została przeniesiona do Łodzi, a tym samym została ona bezpośrednią kontynuatorką Polonii Bytom, w jej kadrze znaleźli się ponadto byli zawodnicy Włókniarza Łódź (np. Jan Krakowiak).

Po rozwiązaniu Ligi Centralnych Sekcji Żużlowych (po sezonie 1954) klub zmienił nazwę najpierw na „Sparta” (w jej barwach Włodzimierz Szwendrowski wywalczył tytuł indywidualnego mistrza Polski), a potem wrócił do tradycyjnej nazwy Tramwajarz Łódź.

W 1954 r. sekcja posiadała ośmiu zawodników, którzy w większości pracowali w MPK-Łódź jako kierowcyZ życia sekcji żużlowej KS „Ogniwo”, „Tramwajarz Łódzki”, 30.08.1954, nr 7, s. 4.. Po sezonie 1964 r. sekcja została rozwiązana, a jednym z jej ostatnich sukcesów było zdobycie w 1962 r. przez Włodzimierza Szwendrowskiego Srebrnego Kasku, będącego wówczas nieoficjalnym trofeum dla najlepszego zawodnika II ligi.

W roku 1965 kłopoty finansowe oraz trudności z uzyskaniem odpowiedniego sprzętu zmusiły działaczy „Tramwajarza” do zawieszenia działalności działającej w klubie sekcji żużlowej. Zespół wycofano z rozgrywek II ligiNa torze przy pl. 9 Maja znów zawarczą motory, „Głos Robotniczy”, 30.08.1965, wyd. A, nr 206, s. 2..

Po dwóch latach nieobecności żużel wrócił do Łodzi w postaci sekcji w nowym klubie Gwardia Łódź, chociaż z czasem w klubie tym postawiono rozwój boksu, a żużel stał się w nim dyscypliną drugorzędną„Dziennik Łódzki”, 11.09.1997, nr 212, s. 12 (fotografia W. Wróżyńskiego z lat 50. XX w.).

Sekcja motorowa odrodziła się w KS „Tramwajarz” jako amatorska, np. w formie uczestnictwa w motorowych rajdach turystycznych, których współorganizatorem byli łódzcy tramwajarzeproporczyk „Rajdu Gwiaździstego”, 8-9 IX 1973; Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, sygn. M - 610/RM.

Poszczególne sezony SezonRozgrywki ligoweUwagiLigaMiejsce 1948 Eliminacje 6/16 Kwalifikacja do I ligi I I liga 9/9 3. miejsce w turnieju barażowym „pierwszoligowców”Wobec równej ilości punktów w klasyfikacji drużynowej zespołów I ligi na miejscach 6–9 zarządzono baraż „pierwszoligowców” – dwa pierwsze zespoły miały spotkać się w kolejnym barażu z trzecim i czwartym zespołem II ligi, natomiast dwa ostatnie spaść do II ligi. Turniej rozegrano 15 maja 1949 roku. Brak spadku – klub zajął wakujące miejsce w turnieju barażowym o utrzymanieZe względu na wycofanie się z rozgrywek Pogoni Katowice (4. miejsce w II lidze), ich miejsce w barażu zajęło Ogniwo Łódź. 2. miejsce w turnieju barażowym o utrzymanieTurniej rozegrano 22 maja 1949 roku. 1949 I liga 7/9 1950 I liga 7/9 1952 I Liga 5/10 1953 Liga 8/10 1954 Liga 8/10 1955 II II liga 2/7 1956 I I liga 6/8 1957 I liga 7/8 1958 II II liga 3/6 1959 II liga 5/8 1960 II liga 3/11 1961 II liga 3/11 1962 II liga 8/12 1963 II liga 11/12 11/12 1964 II liga 11/11

Poziom ligowyLiczba sezonówSezonyI81948–1950, 1952–1954, 1956–1957II81955, 1958–1964

Osiągnięcia Krajowe Poniższe zestawienia obejmują osiągnięcia klubu oraz indywidualne osiągnięcia zawodników w rozgrywkach pod egidą PZM oraz GKSŻ.

Mistrzostwa Polski Indywidualne mistrzostwa Polski 1. miejsce (1): 1955 – Włodzimierz Szwendrowski 2. miejsce (1): 1950 – Tadeusz Kołeczek

Pozostałe Srebrny Kask 1. miejsce (1): 1962 – Włodzimierz Szwendrowski

Zobacz też DKS Łódź (żużel) Gwardia Łódź (żużel) SC Holiday Łódź ŁTŻ Łódź TŻ Łódź KŻ Orzeł Łódź

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kluby żużlowe w Łodzi Łódź