Helena Kobernicka, ps. „Iskra”, „Jana” (ur. 26 lutego 1905 we Lwowie, zm. 14 lutego 2000 w Mikołowie) – polska nauczycielka, organizatorka pierwszego państwowego przedszkola w Mikołowie, instruktorka Przysposobienia Wojskowego Kobiet, w czasie II wojny światowej kierowniczka Wojskowej Służby Kobiet Okręgu Lwów, pośmiertnie awansowana na stopień majora.
Życiorys Urodziła się 26 lutego 1905 roku we Lwowie. W 1925 roku podjęła naukę w Państwowym Seminarium Ochroniarskim, które ukończyła w czerwcu 1927 roku, po czym zdecydowała się wyjechać na Górny Śląsk, gdyż brakowało tam wówczas polskich nauczycieli. Jeszcze w tym samym roku przyjechała do Mikołowa, gdzie miała za zadanie zorganizowanie od podstaw pierwszego państwowego przedszkola w mieście – późniejszego Przedszkola nr 2 im. Kubusia Puchatka w Mikołowie. W latach międzywojennych była także bibliotekarką mikołowskiej biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowych, której początki sięgają 1920 roku.
W 1934 została instruktorką Przysposobienia Wojskowego Kobiet w stopniu podporucznika.
31 sierpnia 1939 roku, po pobycie w rodzinnym Lwowie, wyruszyła pociągiem na Górny Śląsk. Dzień później dojechała do Szopienic, gdzie nad ranem spotkała się z pierwszym nalotem niemieckiego lotnictwa. Jeszcze tego samego dnia dotarła do Mikołowa, gdzie jako instruktora Przysposobienia Wojskowego Kobiet wraz z drużyną zaczęła organizować punkty żywieniowe dla żołnierzy na ulicach Mikołowa. 3 września ewakuowano jej drużynę – udały się pieszo do Krakowa, gdzie ich oddział został rozwiązany. Kobernicka z bratem dotarła dalej pieszo do Lwowa.
W trakcie okupacji pracowała najpierw w przedszkolu, a następnie w Polskim Komitecie Opiekuńczym. Działała też w konspiracji – była żołnierzem Armii Krajowej. Działała jako referentka Wojskowej Służby Kobiet, a od 1 czerwca 1943 do 31 lipca 1944 roku była kierowniczką WSK Komendy Okręgu Lwów.
Należała do organizacji NIE. Podczas powstania lwowskiego w lipcu 1944 roku organizowała łączność, a gdy wojska sowieckie wkroczyły do miasta, nie ujawniła się. Została we Lwowie do wiosny 1945 roku, działając dalej w konspiracji oraz pomagając uwięzionym przez NKWD i rodzinom więźniów. Z powodu zagrożenia dekonspiracji otrzymała od swych zwierzchników rozkaz wyjazdu.
Wyjechała 15 czerwca 1945 roku, powracając do Mikołowa, gdzie przyjęto ją ponownie do pracy w tamtejszym przedszkolu, które trzeba było na nowo organizować. Pomagała jej Justa Ostrowska, boromeuszka, która została drugą wychowawczynią w placówce. W latach 1946–1948 studiowała w Instytucie Pedagogicznym w Katowicach. Związana była ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego oraz z katowickim okręgiem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W mikołowskim przedszkolu pracowała aż do przejścia na emeryturę w 1969 roku.
W kolejnych latach poświęciła swój czas na dokumentowanie swojej wojennej przeszłości. W 1990 roku została członkinią Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Zmarła 14 lutego 2000 roku w Mikołowie. Pochowano ją na tamtejszym cmentarzu parafialnym parafii św. Wojciecha, a w dniu pogrzebu odczytano rozkaz o przyznaniu jej stopnia majora.
Życie prywatne Pochodzi z rodziny Bazylego Kobernickiego (1877–1938), podoficer armii austriackiej, absolwenta Politechniki Lwowskiej, pracownika Miejskiej Kolei Elektrycznej we Lwowie oraz Wiktorii z domu Wojdon. Miała o trzy lata młodszego brata Mariana.
Pozostała niezamężna.
Ordery i odznaczenia Krzyż Armii Krajowej (1978) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1981) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954). Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Wojska, nadany czterokrotnie (1948) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1944) Złota Odznaka ZNP
Upamiętnienie Plac Heleny Kobernickiej w Mikołowie, znajdujący się przy ulicy ks. kard. S. Wyszyńskiego (2017) Tablica pamiątkowa poświęcona Helenie Kobernickiej (2017)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Zmarli w 2000 Kategoria:Ludzie związani z Mikołowem Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Absolwenci Instytutu Pedagogicznego w Katowicach Kategoria:Członkowie Przysposobienia Wojskowego Kobiet Kategoria:Żołnierze Wojskowej Służby Kobiet Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” we Lwowie (1944) Kategoria:Członkowie NIE Kategoria:Żołnierze Okręgu Lwów Armii Krajowej Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Działacze Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP