Jadwiga Zatorska, ps. „Saba” (ur. 8 sierpnia 1916 w Krakowie, zm. po 1980) – polska nauczycielka i księgowa, działaczka Przysposobienia Wojskowego Kobiet i Wojskowej Służby Kobiet, więźniarka KL Auschwitz-Birkenau.
Życiorys Urodziła się 8 sierpnia (bądź 6 kwietnia) 1916 roku w Krakowie. W 1935 roku ukończyła seminarium dla wychowawczyń przedszkoli, po czym w latach 1935–1939 pracowała w Tarnowskich Górach jako przedszkolanka. Zatrudniona była wówczas w publicznym przedszkolu przy ulicy B. Pierackiego 1 (późniejsza ulica S. Wyspiańskiego).
W 1935 roku została instruktorką, a jesienią 1937 roku komendantką powiatową Przysposobienia Wojskowe Kobiet w Tarnowskich Górach w stopniu aspirantki. W ostatnich dniach przed wybuchem II wojny światowej przebywała w Tarnowskich Górach, gdzie zajmowała się mobilizacją instruktorek do pracy przy wojsku. W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku pełniła dyżur w tarnogórskim dworcu kolejowym przy rozdziale posiłków dla żołnierzy Wojska Polskiego.
Po wybuchu II wojny światowej uciekała na wschód, gdzie do 17 września 1939 roku, do dnia inwazji wojsk sowieckich na Polskę, dotarła do Krzemieńca. 11 listopada tego samego roku wróciła do Krakowa, a po kilku dniach została wciągnięta do pracy w konspiracji. Pełniła funkcję łączniczki dywersji Związku Walki Zbrojnej, a następnie kurierki w siatce wywiadowczej Przysposobienia Wojskowego Kobiet. W tym czasie zatrudniona była w Miejskim Urzędzie Obwodowym w Krakowie – Borku Falęckim, przy tzw. kenkartach. W ciągu 18 miesięcy wraz ze znajomymi zdołała wykraść dziesiątki tych dokumentów na potrzeby działaczy polskiego podziemia.
Po zatrzymaniu latem 1941 roku jej trzech braci, którzy następnie zginęli w obozach koncentracyjnych, została bez przydziału. W tym czasie była także poszukiwana przez Gestapo. W marcu 1942 roku na polecenie Elżbiety Zawadzkiej podjęła funkcję kierowniczki Wojskowej Służby Kobiet Komendy Okręgu Śląsk z siedzibą w Sosnowcu. 20 maja 1942 roku została oddana w ręce katowickiego Gestapo po zatrzymaniu przez straż graniczną – udawała się wówczas do Sosnowca z materiałami szkoleniowymi (znaleziono w jej torbie regulamin służby wewnętrznej i podręcznik terenoznawstwa). Zatrzymano ją dzień wcześniej koło Krzeszowic.
Trafiła najpierw do więzienia w Katowicach, następnie w Mysłowicach, a 22 lipca 1942 roku w Krakowie. Przetransportowano ją następnie do KL Auschwitz-Birkenau – trafiła tam 23 lutego 1943 roku. Nadano jej numer obozowy 36243. Została ona przyjęta do obozowej orkiestry, powstałej w inicjatywy głównej nadzorczyni SS w obozie kobiecym Marii Mandl. Została piątym członkiem grupy w kwietniu 1943 roku. Grała na drugich skrzypcach.
Po wyzwoleniu obozu zamieszkała w Krakowie, gdzie podjęła pracę jako księgowa. Mieszkała przy ulicy Opolskiej.
Nie wyszła za mąż. Zmarła po 1980 roku.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Nieznana data śmierci Kategoria:Ludzie związani z Tarnowskimi Górami Kategoria:Nauczyciele związani z Krakowem Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy księgowi Kategoria:Członkowie Przysposobienia Wojskowego Kobiet Kategoria:Żołnierze Wojskowej Służby Kobiet Kategoria:Łączniczki Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Polscy więźniowie KL Auschwitz