Ewa Kołogórska (Kołogórska-Gacowa) wł. Ewa Kreisberg (ur. 11 października 1925 w Krakowie, zm. 25 października 2007 w Szczecinie) – polska aktorka i reżyserka teatralna, choreografka.

Życiorys Pochodziła ze zasymilowanej rodziny żydowskiej. W dzieciństwie uczyła się tańca, zdobywając nagrody na konkursach (m.in. w Wiedniu w 1933 roku). W 1934 roku, w wieku dziewięciu lat, zagrała w Przebudzeniu, polskim dramacie obyczajowym w reżyserii Aleksandra Forda. Krytycy wystawili dziecięcej aktorce wysoką notę. Na scenie teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie debiutowała, mając dziesięć lat, tam później grała role dziecięce.

Podczas II wojny światowej trafiła do krakowskiego getta, gdzie zmarli jej rodzice. Została stamtąd wywieziona i była więźniarką obozów koncentracyjnych: Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen, Venusberg (podobóz KL Flossenbürg) oraz Mauthausen. Po zakończeniu walk powróciła w 1947 roku do kraju, a w 1950 roku ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Wyjechała do Szczecina, gdzie w latach 1950–1958 była występowała i reżyserowała w tamtejszych Teatrach Dramatycznych. Następnie pracowała m.in. w Poznaniu (Teatr Polski, 1958), Warszawie (Teatr Narodowy, 1960), Koszalinie (Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego, 1960–1961, 1962–1963), Wrocławiu (Teatry Dramatyczne, 1964) oraz Jeleniej Górze (Teatry Dolnośląskie, 1964). Powróciła do Szczecina, z którym związana była zawodowo do końca życia. W 1966 roku zdała eksternistyczny egzamin reżyserski. W tym okresie reżyserowała i występowała w teatrach: Polskim, Współczesnym, Krypta (gdzie w latach 1970–1973 była kierownikiem artystycznym), 13 Muz, a także w szczecińskiej Operze i Operetce. Gościnnie pracowała jako reżyser m.in. w Lubuskim Teatrze im. Leona Kruczkowskiego w Zielonej Górze (1968, 1969), Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (1971), Bałtyckim Teatrze Dramatycznym im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie (1973), Teatrze w Wałbrzychu (1973–1975), Teatrze Ziemi Pomorskiej w Grudziądzu (1975. 1985), Teatrze Dramatycznym w Elblągu (1976, 1978, 1983–1984, 1985, 1990, 1992), Teatrze Polskim w Poznaniu (1985) oraz Teatrze Dramatycznym w Legnicy (1987). Pod koniec życia udzielała się w Towarzystwie Społecznym i Kulturalnym Żydów. Współpracowała także z Teatr Telewizji, gdzie była autorką choreografii (Popioły, 1964) oraz reżyserem (Przepis ze starej koronki, 1972).

Została pochowana na cmentarzu komunalnym w Drawnie. W 2009 roku na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie posadzono poświęcone jej „Drzewko Pamięci”.

W 2018 roku, nakładem Książnicy Pomorskiej ukazała się biografia artystki, autorstwa Haliny Lizińczyk i Hanny Niedbał pt. Tu jestem tylko przejazdem.

Nagrody i odznaczenia 1963 – Kaliskie Spotkania Teatralne – wyróżnienie za rolę Zosi Nibkówny w spektaklu W małym dworku Stanisława Ignacego Witkiewicza 1966 – VIII Festiwal Teatrów Polski Północnej w Toruniu – nagroda za rolę Ciotki Adelajdy w przedstawieniu Pragnienie i głód Eugène Ionesco 1972 – Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego Źródło: Encyklopedia teatru polskiego

Filmografia Przebudzenie (1934) Grzech Antoniego Grudy (1975)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów szczecińskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Mieszkańcy getta krakowskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy choreografowie Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy Żydzi – więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Więźniowie KL Bergen-Belsen Kategoria:Więźniowie KL Mauthausen-Gusen Kategoria:Zmarli w 2007 Kategoria:Żydowscy artyści