Vidro de Hebrón

miniatura|Vidro de Hebrón nunha tenda. O vidro de Hebrón (en ; zajaj al-Khalili) é unha clase de vidro feito en Hebrón, Palestina, onde houbo unha forte tradición de fabricación de vidro dende a época romana na Siria Palestina, e a súa orixe remóntase á antiga industria do vidro fenicio.Spaulding and Welch, 1994, pp. 200-201 A Cidade Vella de Hebrón aínda contén un barrio chamado o "Barrio do Soprador de Vidro" (en ; Haret Kezazin), e o vidro de Hebrón segue servindo como unha atracción turística para a cidade.

Tradicionalmente, o vidro fundíase empregando materias primas locais, como area das aldeas veciñas, carbonato de sodio (do mar Morto), e aditivos colorantes como o óxido de ferro e o óxido de cobre. Hoxe en día, a miúdo úsase vidro reciclado. A produción de vidro en Hebrón é un comercio familiar e unha arte, cuxos segredos foron preservados e transmitidos por unhas poucas familias palestinas que operan as fábricas de vidro situadas xusto fóra da cidade. Os produtos fabricados inclúen xoias de vidro, como contas de vidro, pulseiras e aneis,Beard, 1862, p. 19 así como vidreiras e lámpadas de vidro. Porén, debido ao conflito israelí-palestino e á ocupación israelí de Cisxordania, a produción de vidro sufriu un declive.

Historia miniatura|Fábrica de vidro, foto tirada entre 1900 e 1920 por American Colony, Xerusalén. miniatura|Soprado de vidro en Hebrón, 9 de decembro de 1945. A industria do vidro en Hebrón estabeleceuse durante o dominio romano na Siria Palestina. A medida que a antiga industria do vidro fenicia se retiraba das cidades expostas ao longo da costa oriental do Mediterráneo, a industria migrou cara ao interior, en particular a Hebrón.Perrot, Chipiez and Armstrong, 1885, p. 328 Atopáronse artefactos de vidro de Hebrón que datan dos séculos I e II, e están expostos como parte da Colección Drake. Na Mesquita de Ibrahimi atópanse vidreiras feitas de vidro de Hebrón que datan do século XII, que serviu como igrexa durante a era das Cruzadas na Siria Palestina.Comay, 2001, p. 13. Outro exemplo de vidreiras producidas en Hebrón son as que adornan a Cúpula da Rocha na cidade vella de Xerusalén.

A reputación medieval de Hebrón na fabricación de vidro está corroborada por algúns dos moitos peregrinos cristiáns que visitaron a cidade ao longo dos séculos. Entre 1345 e 1350, o frade franciscano Niccolò da Poggibonsi sinalou que "facían grandes obras de arte en vidro". A finais do século XV, o frade Felix Faber e os seus compañeiros tamén se detiveron nesta "cidade moi antiga", e describiu como "saímos da nosa pousada e atravesamos a longa rúa da cidade, na que vivían traballadores de diversos oficios, pero máis particularmente traballadores do vidro; porque neste lugar faise vidro, non vidro transparente, senón negro, e das cores entre o escuro e o claro".Simmons, Gail. 2013. "Hebron's Glass History." Saudi Aramco World. Xaneiro/febreiro de 2013. Páxina 5.

Aínda que recoñece que a produción de vidro na Siria Palestina se remonta á época romana, Nazmi Ju'beh, directora do "RIWAQ: Centro para a Conservación Arquitectónica", sostén que as prácticas da industria vidrieira actual en Hebrón probablemente xurdiron no século XIII. Isto correspóndese co que observaron os estranxeiros, como Jacques de Vitry que arredor do ano 1080 mencionou Acre e Tiro (mais non Hebrón) como cidades produtoras de vidro,Vitry, 1896, pp. 92-93 mentres que en 1483, cando Felix Fabri visitou a cidade, describiu o seu paso "pola longa rúa da cidade, na que vivían traballadores de diversos oficios, pero en particular traballadores do vidro; porque neste lugar faise vidro, non vidro transparente, senón negro, e das cores entre o escuro e o claro".Fabri, 1893, p. 411

Ju'beh sinala que unha teoría alternativa asigna as técnicas actuais á tradición do vidro veneciano e que outros investigadores afirman que xa existían na época das Cruzadas e que foron levadas de volta a Europa dende Hebrón, posiblemente orixinarias de Siria.

O vidro producido por estas fábricas eran normalmente artigos funcionais, incluíndo recipientes para beber e comer, así como para o aceite de oliva e, máis tarde, lámpadas de gasolina, aínda que as fábricas tamén producían xoias e accesorios. Os beduínos do Negev, o deserto de Arabia e a península do Sinaí foron os principais compradores de xoias, pero grandes exportacións de artigos de vidro de Hebrón foron enviadas por caravanas de camelos cara a Exipto, Siria e Transxordania. As comunidades de comercialización do vidro de Hebrón estabelecéronse en al-Karak (Crac) no sur de Xordania e no Cairo, en Exipto, no século XVI.

A industria do vidro era un dos principais empregadores e xeradora de riqueza para os seus propietarios. Coñecida pola produción de vidro en todo o mundo árabe, os viaxeiros occidentais á Palestina otomá nos séculos XVIII e XIX tamén proporcionaron descricións da industria do vidro de Hebrón. Por exemplo, Volney na década de 1780, escribiu que: "Alí fan unha gran cantidade de aneis de cores, pulseiras para os pulsos e as pernas, e para o brazo por riba dos cóbados, ademais doutras chilindradas, que se envían mesmo a Constantinopla".Volney, 1788, vol II, p. 325 Ulrich Jasper Seetzen sinalou durante as súas viaxes pola Palestina otomá entre 1807 e 1809 que 150 persoas estaban empregadas na industria do vidro en Hebrón,Seetzen, 1855, vol. 3, pp. 5-6. Schölch, 1993, p. 161 mentres que C.J. Irby e J. Mangles visitaron unha fábrica de lámpadas de vidro en Hebrón en 1818 e dixéronlles que as lámpadas que alí fabricaban se exportaban a Exipto.Irby and Mangles, 1823, p. 344Sears, 1849, p. 260

Máis tarde no século XIX, a produción diminuíu debido á competencia da cristalería europea importada. Porén, os produtos de Hebrón continuaron a venderse, especialmente entre a poboación máis pobre, especialmente por comerciantes xudeus viaxeiros da cidade.Delpuget, 1866, p. 26. Quoted in Schölch, 1993, pp. 161-162 Na Exposición Mundial de 1873 en Viena, Hebrón estivo representada con adornos de vidro. Un informe do cónsul francés en 1886 suxire que a fabricación de vidro seguía sendo unha importante fonte de ingresos para Hebrón, con catro fábricas que producían 60.000 francos ao ano.Quoted in Schölch, 1993, pp. 161-162

A tradición do soprado de vidro continuou no século XXI en tres fábricas situadas fóra do barrio tradicional da Cidade Vella, ao norte de Hebrón e ao sur da veciña cidade de Halhul, que xeralmente producen recordos domésticos funcionais. Dúas das fábricas son propiedade da familia Natsheh. As pezas expóñense en grandes salas preto de cada unha das fábricas.

O vidro de Hebrón é unha atracción tanto para turistas nacionais como estranxeiros. Porén, hoxe en día e debido aos continuos problemas de exportación, ao declive do turismo e ás restricións á liberdade de movemento palestina tras a Segunda Intifada, a produción industrial sufriu. Segundo Nazmi al-Ju'bah, directora do RIWAQ: Centro para a Conservación Arquitectónica, nestas circunstancias, a supervivencia da industria do vidro de Hebrón está en cuestión.

Produción miniatura|Mover o vidro fundido con coidado é parte do proceso de produción moderno.

O vidro de Hebrón producíase tradicionalmente con area da aldea de Bani Na'im, ao leste de Hebrón, e carbonato de sodio extraído do mar Morto. No canto de area, o vidro reciclado é a principal materia prima que se emprega hoxe en día para fabricar o vidro de Hebrón.

No século XIX, informouse de que os árabes cortaban e queimaban Salicornia fruticosa (sin. Arthrocnemium fruticosum), que medraba xunto ao mar Morto, e despois vendían as cinzas ás fábricas de vidro de Hebrón.Perrot, Chipiez and Armstrong, 1885, p. 331Loret, 1884, p. 327 ff

O proceso de produción preciso é un segredo comercial mantido polas poucas familias palestinas que dirixen as fábricas que seguen creando vidro de Hebrón hoxe en día, transmitido de xeración en xeración. A aprendizaxe das ténicas comeza sendo nenos. Como dixo un mestre do oficio: «Podes aprender a tocar o 'oud a calquera idade, pero a menos que comeces [co traballo en vidro] de neno, nunca te converterás nun mestre...»

Segundo a Sociedade Cooperativa de Artesanía de Terra Santa, a técnica de soprado empregada é a mesma que usaban os antigos fenicios, aínda que os arqueólogos e os historiadores do vidro coinciden en que o vidro soprado non foi común ata os últimos séculos a. C. O vidro fundido extráese dun forno no extremo dun tubo de ferro, no que se sopra mediante unha ferramenta metálica chamada "kammasha" que se usa para darlle forma. Devólvese ao forno e dáselle forma de novo mediante o mesmo proceso antes de separalo do tubo e colocalo nunha cámara de arrefriamento.Thomson, 1861, p. 584

Xoiaría miniatura|Abelorios de nazar e brazaletes con vidro de Hebrón,Weir, 1989, pp. 192, 193. Xerusalén en 1900-1920.

Tradicionalmente, en Hebrón fabricáronse contas de vidro para xoias. As contas azuis e as contas de vidro con "ollos" (owayneh) fabricáronse para o seu uso como amuletos xa que se consideraban particularmente eficaces contra o mal de ollo.Weir, 1989, p. 194. Véxase tamén Palestinian Jewellery Nas coleccións do Museo da Humanidade, existen varios colares de vidro que foron feitos en Hebrón durante o período do Mandato de Palestina ou antes. Ademais de colares feitos con contas azuis e verdes e contas de "ollos", hai exemplos de contas de mans pequenas, tamén chamadas Jamsa. A maioría das xoias dunha muller eran entregadas ao casar; a comezos da década de 1920, en Bayt Dajan, un brazalete de vidro ("ghwayshat") feito en Hebrón considerábase unha parte necesaria das xoias do enxoval dunha noiva.Weir, 1989, p. 230.

Abelorios de Hebrón En 1799, o viaxeiro inglés William George Browne mencionou a produción de "contas de vidro grosas... chamadas Hersh e Munjir" en Palestina; as "Munjir" ("Mongur") eran contas grandes, mentres que as Hersh ("Harish") eran máis pequenas.Browne, 1799, p. 303; citado en Hebron as Beadmaker Estas contas de vidro de Hebrón usáronse para o comercio e exportáronse principalmente a África dende principios ata mediados do século XIX. Espalladas por toda África Occidental, en Kano, Nixeria, afiábanse nos bordos para que as contas redondas encaixasen mellor nun fío. Alí, adquiriron o nome de "contas de Kano", aínda que orixinalmente non se producían en Kano. Na década de 1930, o seu valor diminuíra; en 1937, A. J. Arkell gravou as contas que eran vendidas "por unha canción" por mulleres sudanesas a comerciantes hausa en Dafur.Arkell, 1937, pp. 300-305; citado en Hebron as Beadmaker

Notas

Véxase tamén

Bibliografía

(p. 441)

(pp. 41n, 209)

Ligazóns externas Naomi Shihab Nye and Hebron Glass: A poem on Hebron glass Simmons, Gail. 2013. "Hebron's Glass History." Saudi Aramco World. Xaneiro/febreiro de 2013, páxinas 3–9 .

Categoría:Vidro Categoría:Historia de Palestina