Вазапі́сец Да́рыя (; працаваў каля 340—320 гадоў да н. э.) — ананімны старажытнагрэчаскі вазапісец з Апуліі, самы вядомы прадстаўнік канца эпохі «раскошнага стылю» ў паўднёваіталійскім чырвонафігурным вазапісе ў Вялікай Грэцыі.
Біяграфія і дзейнасць Умоўнае імя мастака паходзіць ад яго імянной вазы — так званай «Вазы Дарыя», якая была знойдзена ў 1851 годзе каля Каноза-дзі-Пулья і цяпер экспануецца ў Нацыянальным археалагічным музеі Неапаля (экспанат H3253)Нягледзячы на наяўнасць надпісаў на многіх творах, ніводная з ваз, прыпісаных яго майстэрні на падставе стылістычнага падабенства, не мае подпісу аўтара..
Вазапісец Дарыя працаваў у буйной майстэрні мануфактурнага тыпу, імаверна, у горадзе Тарас. Магчыма, ён з’яўляўся яе ўладальнікам або галоўным майстрам. Многія вазы настолькі блізкія да яго манеры, што іх прыпісваюць майстэрні мастака, нават калі яны не створаны непасрэдна яго пэндзлем. Мастак стаў апошнім значным вазапісцам у Апуліі; у III стагоддзі да н. э. якасць мясцовага вазапісу пачала імкліва зніжацца. У стылістычным плане ён быў пераемнікам вазапісца Варэзэ і яго групы (у прыватнасці, вазапісца Капенгагена 4223), але значна пераўзышоў іх дасягненні. Сярод яго сучаснікаў, якія стваралі не толькі прадукцыю масавага спажывання, вылучаюцца Вазапісец Перонэ і Вазапісец Фрыкса. Яго галоўным стылістычным паслядоўнікам лічыцца Вазапісец Падземнага свету.
Творчасць і стыль Большасць работ аўтара ўяўляюць сабой вазы вялікіх памераў, сярод якіх пераважаюць кратары з валютамі, амфары і лутрафоры. Мастак часцей за ўсё адлюстроўваў тэатральныя сцэны (асабліва з класічных трагедый ЕўрыпідаАдлюстраванне Дарыя на імянной вазе, на думку К. Анці (1952) і М. Шміта (1960), магчыма, пазычана ў дэталях з трагедыі «Персы» Фрыніха. Аднак Олівер Таплін у працы «Pots and Plays» (2007) адзначае, што адзінымі важкімі ўказаннямі на тэатральную пастаноўку з’яўляюцца сам Дарый і стары ў вопратцы педагога на пастаменце з надпісам «ΠΕΡΣΑΙ» (Персы), які мог выконваць ролю весніка. Таплін мяркуе, што іканаграфія трагедыі «магла быць адаптавана да іншых кантэкстаў без рызыкі блытаніны».) і міфалагічныя сюжэты. Некаторыя міфалагічныя матывы, якія адсутнічаюць у захаваных літаратурных крыніцах, вядомыя выключна дзякуючы яго роспісам. На сасудах меншых формаў, найперш на пеліках, вазапісец ствараў вясельныя сцэны, а таксама выявы жанчын, эротаў і дыянісійскія матывы. У адрозненне ад іншых сучаснікаў, пахавальныя сцэны (вазы з наіскамі) сустракаюцца ў яго творчасці рэдка і амаль заўсёды размяшчаюцца на адваротным баку пасудзіны. Некаторыя яго працы, у тым ліку і сама «Ваза Дарыя», прысвечаны гістарычным падзеям, што можа сведчыць пра яго інтарэс да паходаў Аляксандра Македонскага супраць Персіі.
Адной з самых яркіх асаблівасцей прац вазапісца Дарыя з’яўляецца частае выкарыстанне надпісаў. Вазапісец не абмяжоўваўся традыцыйнай практыкай падпісвання імён асобных персанажаў, але і выкарыстоўваў надпісы тэматычна (напрыклад, «persai» — персы). У пэўнай ступені такія надпісы можна разглядаць як «загалоўкі» сюжэтаў. Мастак таксама імкнуўся максімальна выкарыстоўваць усю даступную паверхню вазы для фігурных выяў, якія часта размяшчаліся ў два ці тры рэгістры. Звычайна асобныя зоны структураваліся багатымі арнаментальнымі фрызамі. Вазапісец Дарыя лічыцца першым майстрам, які ў поўнай меры рэалізаваў мастацкія магчымасці буйнафарматнага вазапісу. Яго стыль малявання адрозніваецца высокай якасцю, асабліва ў дэталізацыі твараў, якія ён часта выконваў у профіль на тры чвэрці.
Значэнне Аўстралійскі даследчык Артур Дэйл Трэндал, вядучы спецыяліст па паўднёваіталійскім вазапісе, ахарактарызаваў вазапісца Дарыя як найважнейшага стваральніка міфалагічных сцэн за ўсю гісторыю развіцця мастацтва Паўднёвай Італіі.
Галерэя
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі
Вазапісец Дарыя на сайце Музея Геці
Катэгорыя:Мастакі паводле алфавіта Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі Катэгорыя:Постаці Апуліі Катэгорыя:Ананімныя мастакі антычнасці Катэгорыя:Мастакі Вялікай Грэцыі