Za moment przejścia do powszechnego protekcjonizmu w Europie uznaje się kryzys gospodarczy 1873 roku. Niemcy pod rządami Bismarcka wprowadziły taryfy protekcjonistyczne w 1879 roku, chroniąc jednocześnie przemysł ciężki i rolnictwo wschodniopruskich junkrów (koalicja zwana Eisen und Roggen, „żelazo i żyto”). Przykład Niemiec naśladowały Francja, Rosja i inne państwa europejskie.
Protekcjonizm prowadził do wojen celnych: między Francją a Włochami (1887-1898), Francją a Szwajcarią (1893-1895) oraz Niemcami a Rosją (1893).
Okres międzywojenny thumb|Senator Reed Smoot (z prawej) i kongresmen Willis C. Hawley, autorzy ustawy celnej z 1930 roku Ustawa Smoota-Hawleya, podpisana 17 czerwca 1930 roku, podniosła cła w Stanach Zjednoczonych na ponad 20 tys. pozycji towarowych do rekordowego poziomu. W odpowiedzi Kanada, Francja, Włochy, Hiszpania i inne państwa nałożyły cła odwetowe. Amerykański eksport spadł z 7 mld USD w 1929 roku do 2,5 mld USD w 1932 roku, a handel światowy zmniejszył się o ok. 65%. Doświadczenie to stało się jednym z argumentów za powojenną liberalizacją handlu w ramach GATT.