Do najważniejszych postaci, które odegrały czołową rolę w rozwoju mistyki, należą: kartuz Gwidon II, Hildegarda z Bingen, Bernard z Clairvaux oraz przedstawiciele tzw. Szkoły św. Wiktora. Na okres ten przypada również wzrost pietyzmu wśród świeckich. W późnym średniowieczu nastąpiło spięcie pomiędzy szkołami dominikańską i franciszkańską – był to konflikt między dwoma typami duchowości, wywodzącymi się od dwóch mistyków: Dominika Guzmána i Franciszka z Asyżu. Do wielkich przedstawicieli szkoły franciszkańskiej należą: Antoni z Padwy, Bonawentura z Bagnoregio, Jacopone z Todi, Klara z Asyżu, Aniela z Foligno, Małgorzata z Kortony i Kamila Baptysta Varano. W historiografii mistycyzmu średniowiecznego wyróżnia się też grupy mistyków związane z konkretnymi regionami geograficznymi: mistyka nadreńska (Mistrz Eckhart, Johannes Tauler, Heinrich Seuse), niderlandzka (Jan Ruysbroeck), angielska (Richard Rolle, Walter Hilton). Późne średniowiecze wydało również takie postaci mistycyzmu italskiego, jak: Katarzyna ze Sieny i Katarzyna z Genui.