Stosowano w niej prekursorską w szkołach powszechnych metodę dydaktyczną „wzajemnego uczenia się” w trzech klasach („początkowej”, „postępujących” i „doskonalących się”). W 1839–1849 istniała tu Szkoła Rzemieślnicza Niedzielna, w której kształcono terminatorów w zawodach: szewskim, ślusarskim, garncarskim, blacharskim, kowalskim, bednarskim, siodlarskim, tkackim i kamieniarskim.
Ciągłość organizacyjną szkolnictwo w Szydłowcu uzyskało dopiero po 1905. Od tego roku funkcjonuje Szkoła Powszechna Męska im. Jana III Sobieskiego. W 1912 uruchomiono podobną szkołę dla dziewcząt. W 1918 obie placówki utworzyły jednolitą szkołę koedukacyjną. W roku szkolnym 1919–1922 funkcjonowała Szkoła Handlowa im. Mikołaja Kopernika, kształcąca na poziomie średnim w profilu podobnym do dzisiejszego technikum. W 1930 uruchomiono Bibliotekę Powszechną. W 1934–1939 funkcjonujący przy parafii św. Zygmunta Instytut Kultury Katolickiej prowadził kursy dla analfabetów.