W przypadku koncertu instrumentalnego typowym zabiegiem jest zastosowanie oddzielnej ekspozycji orkiestry i solisty, zawierającej te same przebiegi melodyczne w poszczególnych fazach, jednakże w innej fakturze i instrumentacji. Przetworzenie – najbardziej swobodny pod względem budowy odcinek formy sonatowej. Następuje tu przetwarzanie tematów pod względem melodycznym, rytmicznym, harmonicznym i fakturalnym; spotykana jest faktura polifoniczna, oparta na prostej imitacji, kanonie lub fudze, stosuje się także progresje melodyczne lub harmoniczne. Przetworzenie może wykorzystywać materiały muzyczne obu tematów (w całości lub we fragmentach), tylko jednego tematu, łączników, epilogu, cody lub wprowadzać nowe myśli. Zestawienia odcinków nawiązujących do ekspozycji są najczęściej odmienne, niż w ekspozycji (np. fragment pierwszego tematu sąsiaduje z fragmentem epilogu). Przetworzenie jest pełne napięć harmonicznych, spowodowanych dużą ilością modulacji, czasem do odległych tonacji, jednakże z reguły kończy się powrotem do tonacji głównej z charakterystycznym utrzymywaniem się na przestrzeni jednego lub więcej taktów nuty stałej w niskim rejestrze – dominanty tonacji głównej. Repryza, zwana też reekspozycją lub rekapitulacją – występują w niej z reguły te same fazy, co w ekspozycji.