Najwidoczniej jednak miało miejsce późniejsze zbliżenie się języka staronowogrodzkiego z innymi dialektami wschodniosłowiańskimi, co było związane ze zjednoczeniem ich użytkowników w jednym państwie (z centrum w Kijowie).
Istnieją co najmniej dwie hipotezy tłumaczące izolację tego języka na wschodniosłowiańskim obszarze językowym. Według jednej z nich, cechy języka staronowogrodzkiego mogły się rozwinąć w ramach wschodniosłowiańskiej wspólnoty językowej – obszar staronowogrodzki był peryferiami właściwego wschodniosłowiańskiego obszaru językowego, powstawały na nim innowacje (często pod wpływem innych języków) oraz były zachowywane dawne, pochodzące z doby prasłowiańskiej archaizmy (co się niekiedy działo wspólnie z innymi dialektami wschodniosłowiańskimi), co wykształciło charakterystyczny język staronowogrodzki. W ramach tego stanowiska wielu badaczy zauważa jednak, że archaiczna nowogrodzka toponimia i dane leksykalno-statystyczne języka staronowogrodzkiego wskazują na oczywiste związki z obszarem zachodniosłowiańskim. Inna hipoteza zakłada, że dialekt prapółnocno-wschodniosłowiański uformował się przy ścisłych kontaktach językowych z dialektem pralechickim i prałużyckim.