Delfinowiec krzyżowy, delfin krzyżowaty (Cephalorhynchus cruciger) – gatunek ssaka morskiego z rodziny delfinowatych (Delphinidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 1824 roku francuscy zoolodzy Jean René Constant Quoy i Joseph Paul Gaimard nadając mu nazwę Delphinus cruciger. Miejsce typowe to obszar między Australią a przylądkiem Horn, 49° szerokości geograficznej południowej, w południowym Oceanie Spokojnym. Holotyp nie istnieje, opis został oparty na zwierzętach obserwowanych na morzu.
Analizy przeprowadzone w 2019 roku w oparciu o dane molekularne ujawniły, że tradycyjnie uznawany Lagenorhynchus nie jest monofiletyczny i należy podzielić go na trzy odrębne rodzaje: Lagenorhynchus, Leucopleurus i Sagmatias. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy.
Etymologia Cephalorhynchus: kephalē „głowa”; ῥυγχος rhunkhos „pysk”. cruciger: średniowiecznołac. cruciger „noszący krzyż, dźwigający krzyż”, od łac. crux, crucis „krzyż”; -gera „noszący, dźwigający”, od gerere „nosić, dźwigać”.
Zasięg występowania Delfinowiec krzyżowy występuje w okołobiegunowych wodach subantarktycznych i antarktycznych, głównie na 45–65° szerokości geograficznej południowej, ale czasami na północ do 33° szerokości geograficznej południowej od Chile.
Morfologia Długość ciała samic 140–180 cm, samców 160–190 cm; masa ciała samic do 88 kg, samców do 94 kg. Noworodki osiągają długość ciała około 100 cm. Delfin ten jest czarno-biały. W górnej szczęce znajduje się 26–34 par smukłych, stożkowatych zębów, natomiast w dolnej 27–35 par.
Ekologia Żyje w grupach liczących zazwyczaj od 5 do 10 okazów. Żywi się prawdopodobnie rybami i kalmarami. Jest słabo poznany przez człowieka.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( „najmniejszej troski”).
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Delfinowate Kategoria:Ssaki Antarktyki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1824 roku