Wielonarodowa Brygada Szybkiego Rozwinięcia (ang. Multinational Standby High Readiness Brigade for UN Operations – SHIRBRIG) – międzynarodowa formacja wojskowa szybkiego reagowania, przeznaczona do działania w operacjach pokojowych ONZ, działająca w latach 2000–2009 w ramach Systemu Szybkiego Rozmieszczenia ONZ.
Historia
Zakończenie Zimnej Wojny i zmiana architektury bezpieczeństwa na świecie w latach 90. XX wieku dotyczyła również systemu operacji pokojowych ONZ. Fiaska misji w byłej Jugosławii i Rwandzie wywołały dyskusje dotyczące reformy funkcjonowania sił pokojowych. W 1995 roku Dania wysunęła inicjatywę utworzenia wielonarodowej brygady wsparcia operacji wojskowych ONZ-u (podobne propozycję padały również ze strony Kanady w 1995 i Holandii w 1994). 15 grudnia 1996 Dania, Holandia i Kanada oraz Austria, Norwegia, Polska i Szwecja podpisały list intencyjny dotyczący utworzenia Wielonarodowej Brygady Szybkiego Rozwinięcia i rozpoczęto proces jej formowania. 13 stycznia 2000 SHIRBRIG osiągnął gotowość operacyjną.
Decyzja o użyciu Brygady mogła zostać podjęta tylko na podstawie mandatu Rady Bezpieczeństwa, zgodnie z rozdziałami VI i VII Karty Narodów Zjednoczonych. Wtedy SHIRBRIG, w pełnym stanie liczący od 4500 do 5000 żołnierzy, miał być po 15 (maksymalnie 30) dniach gotowy do podjęcia działań. Po 60 dniach zostawałby zastąpiony przez zwykłe siły pokojowe.
Tym samym Brygada była formacją analogiczną do Sił Szybkiego Reagowania Unii Europejskiej i Sił Odpowiedzi NATO.
W 2008 Komitet Sterujący SHIRBRIG podjął decyzję o rozwiązaniu Brygady do 30 czerwca 2009.
Misje SHIRBRIG uczestniczył w operacjach pod egidą ONZ oraz organizacji regionalnych: Misja Państwo Początek Koniec Zaangażowanie SHIRBRIG Zadania UNMEE 2000 2001 Dowództwo i sztab UNMEE (95 oficerów i personelu wsparcia),duńska kompania dowodzenia (200 żołnierzy),kanadyjsko-holenderski batalion piechoty (600 żołnierzy).Polski Kontyngent Wojskowy w Etiopii i Erytrei (6 żołnierzy) Dowodzenie misją,rozdzielenie zwaśnionych stron,przestrzeganie zawieszenia broni. 25px ECOMOG 2003 2003 3 oficerów Wsparcie planowania misji UNMIL 2003 2003 24 oficerów i personelu wsparcia Wsparcie organizacji dowodzenia misji UNAMIS 2004 2005 17 oficerów Wsparcie dowodzenia misji UNMIS 2005 2005 Dowództwo i sztab UNMIS (88 oficerów i personelu wsparcia),włoska kompania dowodzenia i ochrony (220 żołnierzy).Polski Kontyngent Wojskowy w Sudanie (4 żołnierzy) Dowodzenie misją 25px AMISOM 2007 2007 2 oficerów Wsparcie planowania misji MINURCAT 2008 2008 2 oficerów Wsparcie planowania misji
Struktura organizacyjna SHIRBRIG tworzyły 4 zasadnicze elementy: Komitet Sterujący (organ wykonawczy, odpowiedzialny za strategiczne decyzje dotyczące rozwoju Brygady), Grupa Kontaktowa (zespół łącznikowy przy Kwaterze Głównej ONZ, składający się z ambasadorów i innych przedstawicieli państw tworzących Brygadę), Element Planistyczny (odpowiednik stałego dowództwa i sztabu). kontyngenty narodowe (jednostki wojskowe przydzielone przez państwa członkowskie) jednostki operacyjne (pułk piechoty, batalionowa grupa bojowa, batalion zmechanizowany, 3 bataliony piechoty, kompania piechoty, kompania rozpoznawcza) jednostki wsparcia i zabezpieczenia (batalion inżynieryjny, batalion medyczny, kompania dowodzenia, kompania transportowa, kompania żandarmerii wojskowej, eskadra śmigłowców)
Państwa członkowskie i obserwatorzy SHIRBIG: Państwo Status Komitet Sterujący Element Planistyczny Kontyngent członek (zawieszony) członek (założyciel) obserwator obserwator obserwator członek (założyciel) obserwator członek członek członek (założyciel) członek obserwator członek (założyciel) członek obserwator członek (założyciel) członek (założyciel) sygnatariusz listu intencyjnego członek obserwator członek członek (założyciel) członek
Dowódcami SHIRBRIG byli: Początek Koniec Państwo Dowódca Brygady 1997 1999 gen. bryg. Finn Særmark-Thomsen 1999 2001 gen. bryg. Patrick Cammaert 2001 2003 gen. bryg. Sten Edholm 2003 2006 gen. bryg. Gregory Mitchell 2006 2008 gen. bryg. Franciszek Kochanowski 2008 2009 gen. bryg. Torben Lund 2009 2009 gen. dyw. Kurt Mosgaard
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Organizacja Narodów Zjednoczonych Kategoria:Brygady wielonarodowe Kategoria:Siły pokojowe Kategoria:Wojsko duńskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 2000 Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 2009