Delfiniec (Lissodelphis) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Lissodelphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w chłodnych i subantarktycznych wodach oceanów półkuli południowej oraz umiarkowanych i subarktycznych wodach północnego Oceanu Spokojnego.
Morfologia Długość ciała 230–310 cm (noworodków 80–100 cm); masa ciała 115–116 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1841 roku niemiecki zoolog Constantin Wilhelm Lambert Gloger w publikacji własnego autorstwa dotyczącej historii naturalnej. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) delfiniec płaszczowy (L. peronii). Wcześniejsze nazwy – Delphinapterus, którą opublikowali w 1827 roku francuscy zoolodzy René Lesson i Prosper Garnot, oraz Tursio, którą opublikował w 1830 roku niemiecki przyrodnik Johann Georg Wagler – okazały się młodszymi homonimami innych rodzajów waleni.
Etymologia Delphinapterus (Delphinaptera, Delphinaster, Delphinopterus): delphis, δελφινος delphinos ‘delfin’; απτερος apteros ‘bezskrzydły, bez skrzydeł’, od negatywnego przedrostka α- a-; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον pteron ‘skrzydło’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Delphinus peronii . Tursio: łac. tursio, nazwa użyta przez Pliniusza na określenie rodzaju ryby przypominającej delfina. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Delphinus peronii . Lissodelphis: gr. λισσος lissos ‘gładki’; δελφις delphis, δελφινος delphinos ‘delfin’. Leucorhamphus: gr. λευκος leukos ‘biały’; ῥαμφος rhamphos ‘dziób’. Pachypleurus: gr. παχυς pakhus ‘wielki, gruby’; πλευρον pleuron ‘żebra, boki’. Gatunek typowy: Brandt wymienił dwa gatunki – †Delphinapterus (Pachypleurus) fockii i Delphinapterus (Pachypleurus) nordmanni (= †Lissodelphis nordmanni ) – nie wskazując gatunku typowego. Archaeocetus: gr. αρχαιος arkhaios ‘antyczny, starożytny’; κητος kētos ‘wieloryb’. Pristinocetus (Pristinicetus): łac. pristinus ‘pierwotny, prymitywny’, być może od priscus ‘antyczny’; cetus ‘wieloryb’, od gr. κητος kētos ‘wieloryb’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą dwa występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxLissodelphis peronii(de Lacépède, 1804)delfiniec płaszczowygatunek monotypowyokołobiegunowy w wodach subantarktycznych (głównie 30–65° szerokości geograficznej południowej), ale na północ do 23° szerokości geograficznej południowej w Prądzie Benguelskim, do 12° szerokości geograficznej południowej w Prądzie Peruwiańskim i do 25° szerokości geograficznej południowej w Prądzie FalklandzkimDC: do 300 cmMC: do 116 kgcentruj|150pxLissodelphis borealis(T.R. Peale, 1848)delfiniec wielorybigatunek monotypowywody umiarkowane i subarktyczne północnego Oceanu Spokojnego (około 30–50° szerokości geograficznej północnej)DC: około 230–310 cmMC do 115 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również dwa gatunki wymarłe: Lissodelphis fockii Lissodelphis nordmanni
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Delfinowate