Nikolaus Harnoncourt, właśc. Johann Nicolaus hrabia de la Fontaine und d’Harnoncourt-Unverzagt (ur. 6 grudnia 1929 w Berlinie, zm. 5 marca 2016 w St. Georgen im Attergau) – austriacki dyrygent specjalizujący się w wykonawstwie muzyki dawnej, przedstawiciel autentyzmu, wiolonczelista, gambista, także autor książek o muzyce.
Życiorys Pochodził z arystokratycznej rodziny (po kądzieli przez arcyksięcia Jana był potomkiem cesarzowej Marii Teresy). Dzieciństwo spędził w Grazu, a wykształcenie muzyczne otrzymał w Wiedniu. Był wiolonczelistą w Wiedeńskiej Orkiestrze Symfonicznej (1952–1969). W 1953 roku założył zespół muzyki barokowej Concentus Musicus Wien wykonujący muzykę przedklasycystyczną na oryginalnych instrumentach z epoki lub ich kopiach. Oprócz kierownictwa artystycznego i dyrygentury, grał w tym zespole na wiolonczeli i violi da gamba. Po kilku latach intensywnej pracy zespół zadebiutował w 1957 r., wywołując sensację swoim nowatorskim podejściem do dawnej muzyki.
Jako dyrygent operowy debiutował w 1971 r. w Powrocie Ulissesa do ojczyzny Claudio Monteverdiego.
W latach 1971–1990 razem z Gustavem Leonhardtem zarejestrował wszystkie kantaty Johanna Sebastiana Bacha. Współpracował także z innymi europejskimi orkiestrami, m.in. z Orkiestrą Concertgebouw w Amsterdamie.
W grudniu 2015 r. wycofał się z czynnej działalności jako dyrygent.
Jest też autorem książek, m.in. Muzyka mową dźwięków, Warszawa 1995; Dialog muzyczny, Warszawa 2011.
Jego brat Philipp Harnoncourt (1931–2020), wraz z którym był ministrantem w katedrze w Grazu, był księdzem i teologiem katolickim.
Repertuar Purcell, Vivaldi, Bach, Händel, Monteverdi, Rameau, Mozart, Schubert, Beethoven, Wagner, Verdi, Offenbach, Brahms, Dvořák, Bruckner, Berg, Bartók.
Nagrody Nagroda Fundacji Muzycznej Léonie Sonning (1993) Nagroda Grammy (2001) Order Pour le Mérite (2001) Nagroda Kioto (2005) Lipski medal bachowski (2007) Odznaka Honorowa za Naukę i Sztukę (2008)
Przypisy
Bibliografia Mertl M. Alice et Nikolaus Harnoncourt: une biographie, l’intelligence du coeur. Louvain-la-Neuve: Versant Sud, 2002 Mertl M. Nikolaus Harnoncourt: vom Denken des Herzens. Salzburg: Residenz, 2004
Linki zewnętrzne
Strona poświęcona artyście
Kategoria:Austriaccy dyrygenci Kategoria:Austriaccy instrumentaliści Kategoria:Gambiści Kategoria:Honorowi Członkowie Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie Kategoria:Laureaci Nagrody Erazmusa Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning Kategoria:Laureaci Nagrody Kioto Kategoria:Ludzie urodzeni w Berlinie Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Wykonawcy muzyki dawnej Kategoria:Zmarli w 2016 Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Naukę i Sztukę (Austria) Kategoria:Laureaci Polar Music Prize