Rocco i jego bracia () – włosko-francuski dramat filmowy z 1960 roku w reżyserii Luchino Viscontiego.
Film opowiada historię pochodzącej z Basilicaty rodziny Parondi po ich przeprowadzce do Mediolanu. W roli tytułowego Rocco wystąpił Alain Delon, a ponadto w obsadzie znaleźli się Annie Girardot, Renato Salvatori, Katina Paksinu oraz Claudia Cardinale. Muzykę do filmu skomponował Nino Rota, a scenariusz napisali Visconti, Enrico Medioli, Suso Cecchi D’Amico, Massimo Franciosa i Pasquale Festa Campanile.
Premiera filmu miała miejsce 6 września 1960 w przedostatnim dniu 21. MFF w Wenecji. Dzień później, podczas rozdania nagród, film zdobył Nagrodę Specjalną Jury (druga co do rangi nagroda festiwalu) oraz Nagrodę Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych (FIPRESCI).
Rocco i jego bracia został bardzo dobrze odebrany przez krytykę i uchodzi za jeden z najlepszych filmów Viscontiego oraz za jedno z arcydzieł kina włoskiego. Film okazał się także przepustką do wielkiej kariery dla Delona i Cardinale, którzy dzięki niemu osiągnęli wkrótce dużą popularność.
Geneza tytułu oraz nawiązania do innych dzieł Tytuł Rocco i jego bracia jest hybrydą nazwy powieści Thomasa Manna Józef i jego bracia oraz imienia Rocco Scotellaro – włoskiego poety, który w swoich dziełach opisywał życie chłopów na południu Włoch. Fabuła filmu zainspirowana została powieścią Giovanniego Testoro pt. Il ponte della Ghisolfa (pol. Most Ghisolfa), a ponadto fragmentami nawiązuje do Idioty Dostojewskiego oraz Józefa i jego braci.
Fabuła mały|Scena z filmu. Po śmierci ojca rodzina Parondi – matka Rosaria oraz czwórka jej synów (Simone, Rocco, Ciro oraz Luca), przeprowadza się do Mediolanu z wioski na południu Włoch. Zaraz po przybyciu do miasta, matka wraz z synami odwiedza najstarszego syna Vicenzo w domu rodziców jego narzeczonej Ginetty. Na miejscu Vicenzo informuje matkę o planach ślubu. Rodzina osiedla się w mediolańskiej kamienicy, synowie chwytają się dorywczych prac. W ich życiu pojawia się córka sąsiadów, prostytutka z Cremony Nadia. Gdy rodzina ustatkowuje się, Simone zaczyna karierę bokserską, wikłając się jednocześnie w różne przestępstwa. Sprowadza tym samym problemy na rodzinę, oddalając się od niej. Jego osoba odbierana jest inaczej przez każdego z członków rodziny, młodszy brat Rocco stara się mu pomóc i wyciągnąć go z jego kłopotów. W międzyczasie losy rodziny Parondi komplikują się, a jej członkowie imają się coraz to różnych zajęć i prac.
Obsada mały|Amerykański zwiastun filmu RolaAktorGłosRocco ParondiAlain DelonAchille MilloSimone ParondiRenato SalvatoriRiccardo CucciollaNadiaAnnie GirardotValentina FortunatoRosaria ParondiKatina PaksinuCesarina GheraldiVincenzo ParondiSpiros Fokasbrak danychGinettaClaudia CardinaleLuisella ViscontiCiro ParondiMax Cartierbrak danychLuca ParondiRocco VidolazziAlida CappelliniDuilio MoriniRoger HaninGianni BonaguraNino RossiNino Castelnuovobrak danychAlfredoRenato TerraFrancaAlessandra PanaroFulvia MammiLuisaSuzy DelairLaura AdaniCecchiPaolo Stoppa Źródło:
Produkcja Zdjęcia kręcono w Mediolanie, Rzymie, Civitavecchia, nad jeziorem Fogliano (prowincja Latina) i w Bellagio (prowincja Como).
Odbiór filmu oraz jego dalsze znaczenie Premiera Rocco i jego braci miała miejsce podczas 21. MFF w Wenecji, gdzie film walczył w konkursie głównym o najważniejszą nagrodę festiwalu – Złotego Lwa. Choć ta ostatecznie trafiła w ręce André Cayatte’a za film Przejście Renu, Visconti odebrał drugą co do wartości nagrodę festiwalu – Nagrodę Specjalną Jury, jak również nagrodę FIPRESCI.
Rocco i jego bracia uzyskał przychylne recenzje krytyków filmowych. Chwalono rozmach formy, w szczególności zdjęcia Giuseppe Rotunno, oraz zawartą w filmie krytykę stereotypów męskości. Niektóre negatywne opinie podkreślały nadmiar emocji i brak subtelności w scenach kulminacyjnych. Na portalu Rotten Tomatoes, który agreguje recenzje zrzeszonych wokół owego portalu krytyków, film utrzymuje 91% pozytywnych recenzji z 23 napisanych (oznaczone jako świeże), oraz średnią ocenę w wyniku 8,1/10. Amerykański krytyk oraz twórca przewodników i kronik filmowych, Leonard Maltin przyznał filmowi 3,5 gwiazdki na 4 możliwe. Pisał o tym, że film Viscontiego jest „zamaszystą i pięknie sfotografowaną przez Giuseppe Rotunno opowieścią o rodzinnej lojalności, wątpiącą w istotę niewinności”.
Po latach od premiery film uzyskał wielkie uznanie zarówno krytyki, jak i światowych twórców kina i uchodzi za jedno z największych osiągnięć twórczych Viscotniego. Zauważono szczególny wpływ filmu na twórczość takich reżyserów jak Michael Cimino, Francis Ford Coppola, czy Martin Scorsese. Burzliwa relacja braci oraz styl reżyserii scen walk bokserskich w filmie Viscontiego zainspirowały Scorsese przy tworzeniu Wściekłego Byka, z kolei do scen rodzinnych i ich włoskiego klimatu nawiązywał Coppola w Ojcu chrzestnym, do którego muzykę skomponował częsty współpracownik Viscontiego, Nino Rota. Na światowych listach najlepszych filmów wszech czasów Rocco i jego bracia pojawia się regularnie. W głosowaniu pisma Sight & Sound (2012) dzieło Viscontiego wyróżniło 7 krytyków (235. miejsce) oraz 6 reżyserów (107. miejsce). Na stronie TSPDT, która agreguje różne listy najlepszych filmów w historii, tworząc własny ranking tysiąca najlepszych, Rocco i jego bracia zajmuje 171. miejsce, będąc drugim najwyżej sklasyfikowanych dziełem Viscontiego, zaraz za Lampartem.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Włoskie dramaty psychologiczne Kategoria:Włoskie dramaty sportowe Kategoria:Włoskie filmy z 1960 roku Kategoria:Francuskie filmy z 1960 roku Kategoria:Filmy kręcone w Civitavecchia Kategoria:Filmy kręcone w Mediolanie Kategoria:Filmy kręcone w prowincji Como Kategoria:Filmy kręcone w prowincji Latina Kategoria:Filmy kręcone w Rzymie Kategoria:Filmy nagrodzone Wielką Nagrodą Jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji Kategoria:Filmy o imigrantach Kategoria:Filmy o tematyce bokserskiej Kategoria:Filmy w reżyserii Luchino Viscontiego Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Mediolanie Kategoria:Włoskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Francuskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej