thumb|James Woods, Robert De Niro i Jennifer Connelly w Cannes James Howard Woods (ur. 18 kwietnia 1947 w Vernal) – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser filmowy i telewizyjny.

Został doceniony za talent, inteligencję i aktorską wszechstronność, traktował kino jako możliwość wypowiedzenia się o politycznej rzeczywistości. Na ekranie ukrywał reakcje, a jego kamienna twarz rzadko wyrażała emocje i stanowiła nieodłączną cechę gry aktorskiej.

15 października 1998 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7021 Hollywood Boulevard.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w Vernal w stanie Utah w rodzinie rzymskokatolickiej byłego amerykańskiego oficera wywiadu armii angielskiego i niemieckiego pochodzenia – Gaila Peytona Woodsa (1915–1960), który zmarł po rutynowej operacji, i nauczycielki irlandzkiego pochodzenia Marthy A. (z domu Smith). Jego matka prowadziła przedszkole po śmierci męża i później wyszła ponownie za mąż za Thomasa E. Dixona. Jego młodszy o równe dziesięć lat brat Michael Jeffrey (1957–2006) był także aktorem.

James już jako dziecko wyróżniał się wielką inteligencją (jego IQ wynosi ponad 180), studiując z zapałem m.in. algebrę liniową na uniwersytecie. W tamtym czasie marzył o wykonywaniu pracy okulisty lub byciu policjantem. Gdy szyba spadła mu na ramię, uszkadzając arterię, lekarze założyli mu ponad dwieście szwów. Ten wypadek pokrzyżował jego plany, uniemożliwiając zarówno grę na gitarze, jak i pracę w klinice medycznej.

Dorastał w Warwick w stanie Rhode Island, gdzie w 1965 ukończył do Pilgrim High School. Krótko służył jako ministrant w kościele katolickim. Dzięki stypendium studiował na wydziale nauk politycznych w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge w stanie Massachusetts, ważnym centrum amerykańskiego życia kulturalnego.

Kariera W 1970 zadebiutował na Broadwayu w sztuce The Borstal Boy. Występował jednocześnie na deskach scenicznych off-Broadwayu w Nowym Jorku. Jako młodzieniec otrzymał nagrodę na New England Theatre Festival za kreację w mało znanej sztuce. W 1971 odebrał nagrodę Obie za udział w spektaklu Saved. W 1972 otrzymał Theatre World za występ w Moonchildren.

W kinie zadebiutował u Elii Kazana w dramacie Goście (The Visitors, 1972). Duże uznanie przyniosła mu rola Karla Weissa, zgorzkniałego artysty żydowskiego w miniserialu Holocaust (1978). Za rolę psychopaty Gregory’ego Powella, który dokonuje zbrodni w dramacie Cebulowe pole (The Onion Field, 1979) otrzymał pierwszą nominację do nagrody Złotego Globu. Zebrał dobre recenzje za rolę zdradzającego swojego przyjaciela Maximiliana ‘Maxa’ Bercovicza, postać naznaczoną tragizmem i zagraną niezwykle sugestywnie w gangsterskiej opowieści Sergio Leone Dawno temu w Ameryce (Once Upon a Time in America, 1984). Kolejna rola D.J. w telewizyjnym dramacie familijnym Obietnica (Promise, 1986) przyniosła mu nagrodę Złotego Globu, Złotego Jabłka i Emmy. Tę ostatnią nagrodę odebrał także za postać Billa Wilsona w filmie Nazywam się Bill W. (My Name Is Bill W., 1989).

W swojej karierze otrzymał dwie nominacje do Oscara, jako Richard Boyle, relacjonujący dramatyczne wydarzenia w Wietnamie, Kambodży, Libanie i w krajach Ameryki Środkowej w dramacie wojennym Olivera Stone’a Salwador (Salvador, 1986) oraz za rolę Byrona De La Beckwitha, zagorzałego rasisty, nasyconego złowrogą pychą, przerażającą pewnością siebie i energią w dramacie Roba Reinera Duchy Missisipi (Ghosts of Mississippi, 1996).

Życie prywatne W 1963 spotykał się z Julie Wright. 31 sierpnia 1980 poślubił projektantkę kostiumów Kathryn Morrison-Pahoę, z którą się rozwiódł 20 września 1983. Romansował z aktorką Daną Delany (1985) i aktorką Amy Lynn Baxter (1985). 2 czerwca 1989 ożenił się z trenerką koni Sarah Marie Owen, lecz w 1990 doszło do rozwodu. Związany był z aktorką Sean Young (1988), z którą tworzył ekranowe kochające się małżeństwo, które wpada w koszmar kokainowego uzależnienia w dramacie Harolda Beckera Zastrzyk energii (The Boost, 1988), aktorką Paulą Trickey (w lutym 1990), aktorką filmów erotycznych Elizabeth Hilden (w maju 1990), Miss Karoliny Północnej 2009 – Julie Tesh (od września 1990 do stycznia 1992), aktorką Heather Graham (od czerwca 1992 do stycznia 1993), aktorką Terri Garber (1993), piosenkarką Missy Crider (od stycznia 1993 do października 2000), aktorką Nicollette Sheridan (od października 1995 do października 1996), producentką filmu 3000 mil do Graceland Lynn Oddo (od listopada 1996 do kwietnia 1997), aktorką Lauren Holly (2000), aktorką Alexis Thorpe (w marcu 2000), scenarzystką Dawn DeNoon (od maja 2003 do stycznia 2004), fotomodelką Allison Giannini (2005), Ashley Madison (od maja 2006 do 2011), aktorką Danielle Panabaker (w lipcu 2008) i o 46 lat młodszą Kristen Bauguess (w maju 2013), która była aresztowana w związku z podejrzeniem dwóch przestępstw i trzech wykroczeń według akt sądowych, m.in. za posiadanie narkotyków.

Filmografia Filmy 1972: Hickey i Boggs (Hickey & Boggs) jako porucznik Wyatt 1972: Goście (The Visitors) jako Bill Schmidt 1973: Tacy byliśmy (The Way We Were) jako Frankie McVeigh 1974: Gracz (The Gambler) jako pracownik banku 1975: W mroku nocy (Night Moves) jako Quentin 1976: Alex i Cyganka (Alex & the Gypsy) jako Crainpool 1977: Chórzyści (The Choirboys) jako Harold Bloomguard 1979: Cebulowe pole (The Onion Field) jako Gregory Ulas Powell 1980: Czarny marmur (The Black Marble) jako skrzypek 1981: Naoczny świadek (Eyewitness) jako Aldo Mercer 1982: Fast-Walking jako Frank „Fast-Walking” Miniver 1982: Fałszywa wiara (Split Image) jako Charles Pratt 1983: Wideodrom (Videodrome) jako Max Renn 1984: Przeciw wszystkim (Against All Odds) jako Jake Wise 1984: Dawno temu w Ameryce (Once Upon a Time in America) jako Maximilian „Max” Bercovicz 1984: Salwador (Salvador) jako Richard Boyle 1985: Joshua dawniej i dziś (Joshua Then and Now) jako Joshua Shapiro 1985: Oko kota (Cat’s Eye) jako Dick Morrison 1987: Bestseller (Best Seller) jako Cleve 1988: Gliniarz (Cop) jako detektyw Lloyd Hopkins 1988: Zastrzyk energii jako Lenny Brown 1989: Samotny w obliczu prawa (True Believer) jako Eddie Dodd 1989: Rodzina zastępcza (Immediate Family) jako Michael Spector 1991: Ciężka próba (The_Hard_Way) jako detektyw porucznik John Moss 1992: Chaplin jako Joseph Scott 1992: Prosto z mostu (Straight Talk) jako Jack Russell 1992: Pojedynek oszustów (Diggstown) jako Gabriel Caine 1994: Specjalista (The Specialist) jako Ned Trent 1994: Klątwa (Curse of the Starving Class) jako Weston Tate 1994: Ucieczka gangstera (The Getaway) jako Jack Benyon 1995: Dziennik mordercy (Killer: A Journal of Murder) jako Carl Panzram 1995: Kasyno (Casino) jako Lester Diamond 1995: Nixon jako H.R. Haldeman 1995: Na dobre i złe (For Better or Worse) jako Reggie Makeshift 1996: Duchy Missisipi (Ghosts of Mississippi) jako Byron De La Beckwith 1997: Herkules (Hercules) jako Hades (głos) 1997: Kontakt (Contact) jako Michael Kitz 1997: Kopnięty w głowę (Kicked in the Head) jako wujek Sam 1998: Łowcy wampirów (John Carpenter’s Vampires) jako Jack Crow 1998: Następny dzień w raju (Another Day in Paradise) jako Mel (także producent) 1999: Prawdziwa zbrodnia (True Crime) jako Alan Mann 1999: Przekleństwa niewinności (The Virgin Suicides) jako Ronald Lisbon 1999: Córka generała (The General’s Daughter) jako pułkownik Robert Moore 1999: Męska gra (Any Given Sunday) jako dr Harvey Mandrake 1999: Kumpel do bicia (Play It to the Bone) jako Ringside Fan 2001: Wakacje. Żegnaj szkoło (Recess: School’s Out) jako dr Philliam „Phil” Benedykt (głos) 2001: Final Fantasy: Wojna dusz (Final Fantasy: The Spirits Within) jako generał Douglas Hein 2001: Straszny film 2 (Scary Movie 2) jako ojciec McFeely 2001: Chłopaki mojego życia (Riding in Cars with Boys) jako pan Leonard Donofrio 2002: John Q jako dr Raymond Turner 2002: Legend of the Lost Tribe jako narrator / Wiking (głos) 2002: Stuart Malutki 2 (Stuart Little 2) jako Zły Falcon (głos) 2002: Olinek Okrąglinek: Obrońca uśmiechu (Rolie Polie Olie: The Great Defender of Fun) jako Gloomius Maximus (głos) 2002: Cafe Myszka – Cafe Szwarc (Mickey’s House of Villains) jako Hades (głos) 2003: Northfork jako Walter O’Brien 2004: Wyprawa po świąteczne pisanki (The Easter Egg Adventure) jako Grab Takit 2005: Kochaj i mścij się (Pretty Persuasion) jako Hank Joyce 2005: Arkusz (Ark) jako generał Jallak (głos) 2005: Be Cool jako Tommy Athens 2006: Decydująca gra (End Game) jako Vaughn Stevens 2007: Na fali (Surf’s Up) jako Reggie Belafonte (głos) 2008: Wielki film (An American Carol) jako agent Grosslight 2011: Nędzne psy (Straw Dogs) jako trener Tom Heddon 2011: Zbyt wielcy, by upaść (Too Big to Fail) jako Dick Fuld 2013: Świat w płomieniach (White House Down) jako Martin Walker 2013: Jobs jako Dean Jack Dudman 2013: Martwy policjant (Officer Down) jako kapitan Verona 2014: Jamesy Boy jako porucznik Falton 2014: The Stone Pony jako pan Alddon Tup 2016: Bling jako Victor (głos) 2023: Było sobie studio (Once Upon a Studio) jako Hades (głos) 2023: Oppenheimer — producent wykonawczy

Filmy TV 1985: Trofeum zabójcy (Badge of the Assassin) jako Robert Karl Tanenbaum, zastępca prokuratora okręgowego 1986: Obietnica (Promise) jako D.J. Beuhler 1987: Jeniec wojenny (In Love and War) jako James Stockdale 1989: Nazywam się Bill W. (My Name Is Bill W.) jako William Griffith „Bill W.” Wilson 1990: Kobiety i mężczyźni (Women & Men: Stories of Seduction) jako Robert (segment: „Wzgórza jak białe słonie”/„Hills Like White Elephants”) 1991: Chłopcy (The Boys) jako Walter Farmer 1992: Obywatel Cohn (Citizen Cohn) jako Roy Cohn 1994: Po sąsiedzku (Next Door) jako Matt Coler 1995: Akt oskarżenia: Proces McMartina (Indictment: The McMartin Trial) jako Danny Davis 1996: Lato Bena Tylera (The Summer of Ben Tyler) jako Temple Rayburn 2000: Nieczysta fotografia (Dirty Pictures) jako Dennis Barrie 2003: Bohater Nowego Jorku (Rudy: The Rudy Giuliani Story) jako Rudolph „Rudy” Giuliani

Seriale 1973: Kojak jako policjant 1974: Akta Rockforda (The Rockford Files) jako Larry Kirkoff 1974: Kojak jako Caz 1975: Ulice San Francisco (The Streets of San Francisco) jako Doug 1976: Barnaby Jones jako Danny Reeves 1978: Holocaust (Holocaust: The Story of the Family Weiss) jako Karl Weiss 1989: Saturday Night Live – gospodarz 1993: Życie jak sen (Dream On) jako Dennis Youngblood 1994: Simpsonowie (The Simpsons) – głos 1998–1999: Herkules (Hercules: The Animated Series) jako Hades (głos) 2001–2002: Café Myszka (House of Mouse) jako Hades (głos) 2005–2016: Głowa rodziny (Family Guy) – głos 2006: Ekipa (Entourage) jako James Woods 2006: Ostry dyżur (ER) jako dr Nate Lennox 2006–2008: Shark jako Sebastian Stark 2012: Śpiączka (Coma) jako dr Howard Stark 2013: Ray Donovan jako Patrick “Sully” Sullivan 2016–2017: Justice League Action jako Lex Luthor (głos) 2017: Dice: Komik w Las Vegas (Dice) – w roli samego siebie

Gry Komputerowe 1997: Disney's Hercules Action Game jako Hades (głos) 2002: Kingdom Hearts jako Hades (głos) 2004: Grand Theft Auto: San Andreas jako Mike Toreno (głos) 2005: Kingdom Hearts II jako Hades (głos) 2006: Scarface: Człowiek z blizną jako George Sheffield (głos) 2010: Kingdom Hearts: Birth by Slepp jako Hades (głos) 2010: Kingdom Hearts Re: Coded jako Hades (głos) 2019: Kingdom Hearts III jako Hades (głos)

Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1986 Złoty Glob Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym Obietnica (1986) 1987 Independent Spirit Awards Najlepszy aktor pierwszoplanowy Salwador (1986)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy pokerzyści Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi