250px|right|thumb|Dekoracje Teatru Jej Królewskiej Mości w Melbourne Miss Saigon – musical autorstwa Claude-Michela Schönberga. Fabuła musicalu inspirowana jest operą Giacomo Pucciniego Madame Butterfly, jednak akcję Miss Saigon osadzono w realiach wojny wietnamskiej.
Inspiracją dla musicalu stała się fotografia, na którą Claude-Michel Schönberg przypadkowo natrafił w czasopiśmieFotografia, od której się wszystko zaczęło. Zdjęcie przedstawiało matkę, która żegna się ze swoim dzieckiem przy bramce odlotów na lotnisku Tân Sơn Nhất, gdzie czekało na odlot do Stanów Zjednoczonych do swojego ojca, amerykańskiego weterana wojny wietnamskiej. Schönberg uznał poświęcenie się matki jako „największą ofiarę” i wokół tego wątku osadził akcję Miss Saigon.
Światowa prapremiera musicalu miała miejsce 20 września 1989 w londyńskim Theatre Royal przy Drury Lane na West Endzie. W Polsce musical po raz pierwszy wystawiono w Teatrze Muzycznym Roma w Warszawie (premiera: 9 grudnia 2000). Prapremierę w wersji School Edition we współpracy z agencją MTI Shows wystawił 30 maja 2015 roku Śródmiejski Teatr Muzyczny na deskach Teatru Studio w Warszawie, w reżyserii Antoniusza Dietziusa. Wznowienie tytułu w Polsce miało miejsce w Teatrze Muzycznym w Łodzi – premiera odbyła się 8 czerwca 2019 roku.
W 1991 roku musical zdobył cztery Nagrody Tony: dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej (Lea Salonga), najlepszego aktora pierwszoplanowego (Jonathan Pryce), najlepszego aktora drugoplanowego (Hinton Battle) oraz za najlepszą reżyserię.
Wznowienie musicalu na West Endzie miało miejsce 3 maja 2014 roku w Prince Edward TheatreIt's Finally Official! MISS SAIGON to Return to West End in May 2014 at Prince Edward Theatre! by broadwayworld.com. Producentem został Cameron Mackintosh, a reżyserem Laurence Connor. Przesłuchania do roli Kim odbyły się w dniach 19–22 listopada 2012 w Manili.
Fabuła Opis Akcja rozpoczyna się w kwietniu 1975 roku, podczas ostatnich dni amerykańskiej obecności w Sajgonie. Miss Saigon to epicka historia o miłości między amerykańskim żołnierzem a młodą wietnamską kobietą. Kim pracuje w podejrzanym nocnym klubie w Sajgonie, którego właścicielem jest niejaki Szef. John, amerykański żołnierz, kupuje swojemu koledze Chrisowi towarzystwo Kim na noc. Ta noc diametralnie zmienia ich życie.
Trzy lata później, po ucieczce amerykańskich wojsk z Sajgonu, Chris jest od dawna w Stanach Zjednoczonych, żonaty z Ellen (Amerykanką). Myśli, że Kim zginęła, jednak ona opuściła Sajgon i żyje w biedzie ze swoim trzyletnim synkiem Tamem w Bangkoku. Chris dowiaduje się, iż Kim przeżyła i urodziła mu syna, co powoduje iż powraca do Azji, aby ich odszukać. Kim na wieść o tym, że Chris przyleciał do Bangkoku ze swoją nową żoną, porzuca swoje wielkie nadzieje związane z Chrisem. Jest zdolna ponieść najwyższą ofiarę, aby jej syn mógł mieć dobre dzieciństwo w Ameryce.
Postacie Szef – znany też jako Tran Van Dinh, właściciel baru 'Dreamland' Kim – osierocona nastolatka zmuszona do pracy w barze 'Dreamland' Chris – „Christopher Scott”, amerykański żołnierz John – przyjaciel Chrisa, amerykański żołnierz Thuy – kuzyn Kim, któremu została ona obiecana za żonę przez jej rodziców, gdy oboje mieli po 13 lat. Po upadku Sajgonu zostaje oficerem w Komunistycznej Armii Wietnamu Ellen – żona Chrisa Tam – trzyletni syn Kim i Chrisa
Lista utworów
Akt I Sajgon, kwiecień 1975 „Uwertura” („Overture”) „W Sajgonie kipi i wrze” („The Heat is on in Saigon”) „Z marzenia mego film” („The Movie in My Mind”) „Taniec” („The Dance”) „Dlaczego” („Why God, Why”) „This Money’s Yours” „Księżyc i słońce” („Sun and Moon”) „Telefon” („Telephone Song”) „Umowa” („The Deal”) „Ślub” („The Wedding Ceremony”) „Przybycie Thuya” („Thuy’s Arrival”) „Ostatnia noc świata” („The Last Night of the World”)
Ho Chi Minh (dawniej Sajgon), kwiecień 1978 „Poranek smoka” („The Morning of the Dragon”) „Ja wierzę wciąż” („I still belive”) „Śmierć Thuya” („Thuy’s Death / You Will Not Touch Him”) „Umrzeć w łóżku” („If You Want to Die in Bed”) „Kim i Szef” („Kim & Engineer”) „Za ciebie swoje życie dam” („I’d Give my Life for You”)
Akt II Atlanta, wrzesień 1978 „Bui Doi” „The Revelation” Bangkok, październik 1978 „Co za wstyd” („What a Waste”) „Błagam” („Please”) „Koszmary nocne” („Kim’s Nightmare”) „Pokój 317” („Room 317”) „Ona czy ja” („Her or Me / Now I’ve Seen Her”) „Konfrontacja” („The Confrontation”) „American Dream” „Finał” („Finale”)
Obsada Obsada anglojęzyczna Postać Oryginalna obsada West End (1989) Oryginalna obsada Broadway (1991) Obsada wznowienia West End (2014) Kim Lea Salonga Eva Noblezada Szef Jonathan Pryce Jon Jon Briones Chris Simon Bowman Willy Falk Alistair Brammer John Peter Polycarpou Hinton Battle Hugh Maynard Ellen Claire Moore Liz Callaway Tasmin Carroll Thuy Keith Burns Barry K. Bernal Kwang-Ho Hong Gigi Isay Alvarez Marina Chapa Rachelle Ann Go Tam Allen Evangelista Wasseem Hamdan David Platt Brian R. Baldomero Philip Lyle Kong William Dao
Munck Batailkhan
Connor Mason
Maria Tangonan
James Quek
Zen Fordyce Kim (II obsada) Monique Wilson Kam Cheng Tanya Manalang
Pełna obsada (Polska) Teatr Muzyczny „Roma” w Warszawie Na podstawie źródła:
School Edition Śródmiejskiego Teatru Muzycznego Na podstawie źródła:
Teatr Muzyczny w Łodzi
Nagrody i nominacje Nagrody Tony Musical Miss Saigon w 1991 zdobył najwięcej, bo aż 11 nominacji do Nagrody Tony. Był typowany jako zwycięzca w kategoriach dotyczących musicali, jednak najwięcej nagród zdobył wtedy Will Rogers Follies, pozostawiając Miss Saigon jedynie nagrody dla aktorów: Lei Salongi, Jonathana Pryce'a i Hintona Battle.
Najlepszy musical Najlepsze libretto Najlepsza oryginalna kompozycja muzyczna Najlepsza pierwszoplanowa męska kreacja aktorska w musicalu (Jonathan Pryce, ZWYCIĘZCA) Najlepsza pierwszoplanowa żeńska kreacja aktorska w musicalu (Lea Salonga, ZWYCIĘZCA) Najlepsza drugoplanowa męska kreacja aktorska w musicalu (Hinton Battle, ZWYCIĘZCA) Najlepsza drugoplanowa męska kreacja aktorska w musicalu (Willy Falk) Najlepsza scenografia w musicalu (John Napier) Najlepsze oświetlenie w musicalu (David Hersey) Najlepsza choreografia (Bob Avian) Najlepsza reżyseria musicalu (Nicholas Hytner)
Wersja filmowa 21 października 2009 została ogłoszona informacja o planowanej filmowej realizacji musicalu. Producent powiedziała, że będzie współpracowała z Cameronem Mackintoshem. Jako możliwego reżysera wymieniano Lee Danielsa. Planuje się, iż film będzie kręcony w Kambodży. W 2012 roku Cameron Mackintosh ogłosił, że powstanie filmowej wersji Miss Saigon będzie zależało od sukcesu filmowej wersji Les MisérablesCameron Mackintosh's Plans for Miss Saigon Movie Hinge on the 'Success' of Les MizCameron Mackintosh Says MISS SAIGON is Next Musical to Hit Big Screen. Do tej pory film nie powstał.
Lista produkcji (świat) 1989 – West End (Londyn, Wielka Brytania) 1991 – Broadway (Nowy Jork, Stany Zjednoczone) 1992 – Japonia 1993 – Toronto, Kanada 1993 – Japonia 1994 – Węgry 1995 – Los Angeles, Stany Zjednoczone 1995 – Sydney, Australia 1995 – Niemcy 1996 – Holandia 1997 – Dania 2000 – Filipiny 2000 – Warszawa, Polska 2001 – Wielka Brytania (Trasa) 2002 – Tallinn, Estonia 2004 – Wielka Brytania (Trasa) 2004 – Japonia 2005 – Stany Zjednoczone (Trasa) 2006 – Korea Południowa 2007 – Australia 2007 – Bułgaria 2007 – Czechy 2007 – Kanada 2007 – Finlandia 2007 – Brazylia 2008 – Szwajcaria 2008 – Japonia 2008 – Urugwaj 2009 – Nowa Zelandia 2019 – Łódź, Polska
Przypisy
Linki zewnętrzne Miss Saigon w Teatrze Muzycznym ROMA Miss Saigon w Teatrze Muzycznym w Łodzi Strona oficjalna (Wielka Brytania)
Kategoria:Brytyjskie musicale sceniczne Kategoria:Angielskie utwory dramatyczne Kategoria:Wojna wietnamska w kulturze