Friedrich Gottlieb Klopstock (ur. 2 lipca 1724 w Quedlinburgu; zm. 14 marca 1803 w Hamburgu) – poeta niemiecki. Autor eposu biblijnego MesjaszFriedrich Gottlieb Klopstock | German Enlightenment, Odes, Epic Poetry | Britannica.
Życiorys Otrzymał solidne wykształcenie humanistyczne w gimnazjach w Quedlinburgu i Schulpforte. W latach 1745–1748 studiował teologię w Jenie i Lipsku. Po studiach pracował jako guwerner w Langensalza. W 1751 udał się do Kopenhagi, gdzie otrzymał od króla duńskiego dożywotnią rentę, mieszkał w Danii do 1770. W roku 1751 zawarł małżeństwo z Margaretą, z d. Moller, zmarła przy porodzie w 1756. Za swoim patronem hrabią Bernstorff przeprowadził się w 1770 do Hamburga. 1774–1775 przebywał jako radca dworski (Hofrat) w Karlsruhe na dworze margrabiego Carla Friedricha von Baden-Durlach. 1791 jego żoną została wdowa Johanna Elisabeth von Winthem. Entuzjastycznie powitał Rewolucję Francuską, w 1792 nadano mu tytuł „Obywatela Republiki Francuskiej”, jednak w 1793 zmienił stanowisko, potępiając panujący we Francji terror.
Twórczość Twórczość Klopstocka plasuje się pomiędzy późnym barokiem a klasyką. W swojej poezji Klopstock nawiązywał do poetologii Opitza, a również do wzorców antycznych. Jego twórczość obejmuje uroczyste, pełne wyrazu ody pisane antycznym metrum o naturze, miłości, przyjaźni i na tematy religijne. Utwory poetyckie charakteryzują się śmiałym doborem wyrazów i bogatą stylistyką. Jego napisany heksametrem cykl biblijny Der Messias (1748–1773) jest pierwszym wielkim eposem literatury niemieckiej.
Klopstock nie był co prawda radykalnym purystą językowym, jednak przypisuje mu się takie neologizmy-zniemczenia (zastąpienie wyrazów obcych przez rodzime) jak: Einklang (zamiast: Harmonie), Trübsinn (Hypochondrie), grauenvoll (horribel), harmlos (ang. harmless), kriecherisch (servil), a również: Ausland, dünkelhaft.
Dzieła (wybór)
Der Messias, Gesänge I–III (1748)https://www.deutschestextarchiv.de/book/show/klopstock_messias_1749 Oden von Klopstock (1750) Der Messias, Gesänge I–V (1751) Von er heiligen Poesie (1754/55) Von der Nachahmung des griechischen Sylbenmasses im Deutschen (1754/55) Hermanns Schlacht. Ein Bardiet für die Schaubühne (1769) Oden und Elegien (1771) Oden (Hamburg (1771)https://www.deutschestextarchiv.de/book/show/klopstock_oden_1771 David, ein Trauerspiel (Tragödie (1772) Aus einer Abhandlung zum Sylbenmaaße (1773) Vom gleichen Verse (1773) Der Messias, Gesänge XVI–XX (1773) Die deutsche Gelehrtenrepublik. Ihre Einrichtung. Ihre Geseze. Geschichte des letzten Landtags (1774)https://www.deutschestextarchiv.de/book/show/klopstock_gelehrtenrepublik_1774 Oden und Lieder beym Clavier zu Singen (vertont von Christoph Willibald Gluck) (1776) Nachläse über di deütsche Rechtschreibung (1778) Friedrich Gottlieb Klopstock, Werke und Briefe. Historisch-kritische Ausgabe (1974 nn)
Przypisy
Opracowania Bernd Auerochs: Kunstreligion. Studien zu ihrer Vorgeschichte in der deutschen Literatur des 18. Jahrhunderts. Jena: Univ. Habil.-Schr. 2000. Hildegard Benning: Rhetorische Ästhetik. Die poetologische Konzeption Klopstocks im Kontext der Dichtungstheorie des 18. Jahrhunderts. Stuttgart : M u. P 1997. Stefan Elit: "Die beste aller möglichen Sprachen der Poesie". Klopstocks wettstreitende Übersetzungen lateinischer und griechischer Literatur. Sankt Augustin: Gardez!-Verl. 2002. (= Die Antike und ihr Weiterleben; 3) Dagmar Hebeisen: Die Cidli-Oden. Zu Klopstocks Lyrik um 1750. Frankfurt am Main u.a.: Lang. 1998. (= Gießener Arbeiten zur neueren deutschen Literatur und Literaturwissenschaft; 18) Hans-Heinrich Hellmuth: Metrische Erfindung und metrische Theorie bei Klopstock. München: Fink 1973. (= Studien und Quellen zur Versgeschichte; 4) Klaus Hurlebusch: Klopstock und Goethe oder die "Erweckung des Genies". Eine Revision ihres geistigen Verhältnisses. Halle: Stekovics 2000. (= Schriftenreihe des Klopstockhauses; 5) Klaus Hurlebusch: Klopstock, Hamann und Herder als Wegbereiter autorzentrischen Schreibens. Ein philologischer Beitrag zur Charakterisierung der literarischen Moderne. Tübingen: Niemeyer 2001. (= Studien und Texte zur Sozialgeschichte der Literatur; 86) Klaus Hurlebusch: Friedrich Gottlieb Klopstock. Hamburg: Ellert u. Richter 2003. Joachim Jacob: Heilige Poesie. Zu einem literarischen Modell bei Pyra, Klopstock und Wieland. Tübingen: Niemeyer 1997. (= Studien zur deutschen Literatur; 144) Gerhard Kaiser: Klopstock. Religion und Dichtung. 2., durchges. Aufl. Kronberg (Taunus): Scriptor-Verlag 1975. Klopstock an der Grenze der Epochen, hrsg. v. Kevin Hilliard u. Katrin Kohl. Berlin u.a.: de Gruyter 1995. Katrin Kohl: Friedrich Gottlieb Klopstock. Stuttgart u.a.: Metzler 2000. (= Sammlung Metzler; 325) Mustafa Maher: Das Motiv der orientalischen Landschaft in der deutschen Dichtung von Klopstocks "Messias" bis zu Goethes "Divan". Stuttgart: Heinz 1979. (= Stuttgarter Arbeiten zur Germanistik; 64) Bernadette Malinowski: "Das Heilige sei mein Wort". Paradigmen prophetischer Dichtung von Klopstock bis Whitman. Würzburg: Königshausen u. Neumann 2002. (= Epistemata; Reihe Literaturwissenschaft; 381) Helmut Pape: Klopstock. Die "Sprache des Herzens" neu entdeckt. Die Befreiung des Lesers aus seiner emotionalen Unmündigkeit. Idee und Wirklichkeit dichterischer Existenz um 1750. Frankfurt am Main u.a.: Lang 1998. Hans-Ulrich Rülke: Gottesbild und Poetik bei Klopstock. Konstanz: Hartung-Gorre 1991. Harro Zimmermann: Freiheit und Geschichte. F. G. Klopstock als historischer Dichter und Denker. Heidelberg: Winter 1987. (= Neue Bremer Beiträge; 5)
Linki zewnętrzne Teksty dzieł (Projekt Gutenberg-DE) Biografia
Dzieła Friedricha Gottlieba Klopstocka w bibliotece Polona
Kategoria:Niemieccy poeci XVIII wieku Kategoria:Poeci niemieckojęzyczni Kategoria:Ludzie urodzeni w Quedlinburgu Kategoria:Pochowani w Hamburgu Kategoria:Urodzeni w 1724 Kategoria:Zmarli w 1803 Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku