Janusz Bylczyński, właśc. Janusz Dęboróg-Bylczyński (ur. 6 lipca 1920 w Saratowie w Rosji, zm. 30 września 1990 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy.

Życiorys Syn krytyka operowego Jakuba Dęboróg-Bylczyńskiego i Zofii Łytkowskiej, nauczycielki i działaczki oświatowej z okolic Grodna. W okresie międzywojennym mieszkał w Tomaszowie Mazowieckim, gdzie ukończył I Liceum Ogólnokształcące im Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim.

Zmobilizowany w przeddzień wybuchu II wojny światowej, został przydzielony do 30 Pułku Piechoty Strzelców Kaniowskich. Brał udział w obronie Sieradza i natarciu pod Mszczonowem. Kampanię wrześniową zakończył w stopniu kpr. podchorążego. Oddział, w którym walczył, został rozbity w okolicach Młocin 21 września 1939. Po wojnie odznaczony medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” i Brązowym Krzyżem Zasługi (1946).. W pierwszych miesiącach po wyzwoleniu pracował w dziale kultury Magistratu w Tomaszowie Mazowieckim. W latach 1946–1947 występował w Teatrze Wojska Polskiego, m.in. w Poznaniu jako Janusz Dęboróg. Zdemobilizowany w 1947 w stopniu chorążego LWP wyjechał do Łodzi.

W 1949 ukończył studia na Wydziale Aktorskim warszawskiej PWST (ówcześnie z siedzibą w Łodzi). Był dwukrotnie żonaty: z Barbarą Fijewską i Kirą Gałczyńską. Miał dwóch synów: Andrzeja Bylczyńskiego i Mikołaja Gałczyńskiego.

Debiutował jako ośmioletnie dziecko w wodewilu Krakowiacy i Górale w Teatrze Garnizonowym w Grodnie. Spektakl z okazji Dnia Niepodległości 11 listopada 1928 roku wystawili oficerowie, orkiestra i żołnierze 76 Lidzkiego Pułku Piechoty pod kierownictwem muzycznym kpt. Piotra Peruckiego, w reż. Adolfa DolińskiegoKrakowiacy i Górale. Program teatralny. Teatr Garnizonowy Garnizonu Grodno z dn. 11 listopada 1928 r..

Wystąpił w latach 1955–1987 w siedemdziesięciu przedstawieniach Teatru Telewizji, w tym w kilkunastu Teatru Sensacji „Kobra” od początku jego istnienia. Największy wpływ na ukształtowanie Bylczyńskiego jako aktora dramatycznego mieli: Leon Schiller, Erwin Axer i Adam Hanuszkiewicz, a także brat jego żony – Tadeusz FijewskiTadeusz Kawka, Szkoła, która przeszła do historii: Encyklopedyczny słownik znanych absolwentów, nauczycieli i rodziców uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim 1901–2001, s. 38–40, Tomaszów Mazowiecki 2001.

Zmarł w Warszawie, pochowany jest na cmentarzu komunalnym Północnym na Wólce Węglowej (kwatera E-VI-9-10-5).

Filmografia thumb|240px|Ze Stanisławem Mikulskim w filmie Ostatni świadek z 1969 mały|Grób Janusza Bylczyńskiego na cmentarzu komunalnym Północnym 1955: Podhale w ogniu – Kostka Napierski 1955: Sprawa pilota Maresza – kpt. Ryszard Godzicki 1956: Człowiek na torze – Warda, członek komisji 1961: Dwaj panowie „N” – inż. Henryk Nowak 1963: Pasażerka – kapo 1963: Zerwany most – major Ślęża 1963: Daleka jest droga – strzelec Kowalski 1964: Barwy walki – major AL 1967: Stawka większa niż życie (serial telewizyjny, odc. Café Rose) – Witte, radca handlowy 1969: Ostatni świadek – Otto Berger von Dunger, w czasie wojny komendant obozu 1969: Ostatnie dni – pułkownik 1970: Epilog norymberski – oskarżony 1970: Prawdzie w oczy – inspektor 1971: Zabijcie czarną owcę – narzeczony matki Tymona 1972: Kopernik (serial telewizyjny) – Celio Calcagnini 1972: Trzeba zabić tę miłość – ojciec Magdy 1973: Nagrody i odznaczenia – dowódca NSZ 1973: Zasieki – dowódca kompanii 1974: Gniazdo – margrabia Hodon 1974: Zwycięstwo – pułkownik 1975: Dyrektorzy (serial telewizyjny, odc. Bokser, Spadająca gwiazda, Wieczny zastępca) – inż. Retman 1976: Brunet wieczorową porą – kierownik sklepu mięsnego 1977: Żołnierze wolności (cz. 2) – Antoni Chruściel 1978: Test pilota Pirxa – przewodniczący trybunału 1979: Zerwane cumy – Piórkowski, pezes kombatantów 1980: Kariera Nikodema Dyzmy (serial telewizyjny, odc. 4, 5, 7) – Wandryszewski, dyrektor w Banku Zbożowym 1980: Polonia Restituta – ksiądz prałat, członek Rady Regencyjnej 1980: Królowa Bona (serial telewizyjny, odc. 3, 4) – Krzysztof Szydłowiecki 1980: Punkt widzenia (serial telewizyjny, odc. 2, 3) – dziekan Włodka 1980: Zamach stanu – obrońca w procesie brzeskim 1981: „Anna” i wampir – komendant wojewódzki MO 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – dyrektor policji 1984: 5 dni z życia emeryta – kolejarz ratujący Jana Kalinę-Rosena 1984: Baryton – Steinkeller, agent Taviatiniego 1984: Pan na Żuławach (serial telewizyjny, odc. 1) – oficer 1986: Tulipan (serial telewizyjny, odc. 5) – Zawadzki, ojciec Ani 1986: Reduty września – gen. Tadeusz Kutrzeba 1987: Zabij mnie glino – adwokat Malika 1987: Śmieciarz – szef siatki (odc. 4) 1987: Ballada o Januszku – sędzia na procesie Januszka i Arka Żurka 1988–1990: W labiryncie (serial telewizyjny) – pisarz Franciszek Hanisz, przybrany ojciec Pawła 1991: Pogranicze w ogniu (serial telewizyjny, odc. 14) – właściciel sprzedawanego folwarku

Dubbing 1971: Agent nr 1 – Dimitros Fortis, mąż Marianny

Role teatralne Teatr Narodowy w Warszawie 1952 Rewizor – żandarm 1953 Zemsta (reż. Bohdan Korzeniewski) – Śmigalski 1955 Niemcy (reż. Erwin Axer) – urzędnik policyjny 1956 Kordian Juliusza Słowackiego (w reż. Erwina Axera) Teatr Współczesny w Warszawie 1962 Zamek w Szwecji, aut. Françoise Sagan (reż. Andrzej Łapicki) – Hugo 1962 Kariera Artura Ui Bertolta Brechta (reż. Erwin Axer) 1966 Dochodzenie, aut. Peter Weiss (reż. Erwin Axer) – oskarżony Hofman Teatr Narodowy w Warszawie 1970 Hamlet (reż. Adam Hanuszkiewicz) – Marcello 1973 Rewizor (reż. Adam Hanuszkiewicz) – kupiec 1977 Sen srebrny Salomei (reż. Adam Hanuszkiewicz) – szlachcic 1977 Fedra Jeana Baptiste’a Racine’a (w reż. Adama Hanuszkiewicza) Teatr Kwadrat w Warszawie 1983 Księga Hjoba, aut. Bruno Winawer (reż. Wiesław Rudzki) – prezes Kurdyłło Teatr Na Woli w Warszawie 1986 Okręt, aut. Stanisław Tym (reż. Stanisław Tym) – Liściasty Teatr Polskiego Radia 1979 Kariera Nikodema Dyzmy (reż. Juliusz Owidzki) – pułkownik Wacław Wareda Występował także gościnnie w Teatrze Ateneum.

Przypisy

Bibliografia Stefania Mrozińska, Szkoła Leona Schillera. PWST 1946–1949, Wrocław 1972 Jednodniówka okolicznościowa, nr spec. „Sztubaka” z dn. 10–13.11.1993 Biogram Janusza Bylczyńskiego, [w:] Tadeusz Kawka, Szkoła, która przeszła do historii: Encyklopedyczny słownik znanych absolwentów, nauczycieli i rodziców uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim 1901–2001, s. 38–40, Tomaszów Mazowiecki 2001 Zygmunt Kęstowicz, Na obrotowej scenie życia, Warszawa 2002 Teczka osobowa Janusza Bylczyńskiego, [w:] Archiwum ZASP – Dział Dokumentacji Teatralnej

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Janusz Kategoria:Ludzie urodzeni w Saratowie Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Podoficerowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Żołnierze 31 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 1990 Kategoria:Ludzie związani z I LO im. J. Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim