mały|Grób Mariusza Dmochowskiego i jego żony Aleksandry na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, 27 lipca 2008 Mariusz Dmochowski (ur. 29 października 1930 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 7 sierpnia 1992 w Popowie-Parcelach) – polski aktor filmowy i teatralny, poseł na Sejm PRL VI i VII kadencji (1972–1980).
Życiorys W 1950 został absolwentem Liceum Handlowego oraz klasy śpiewu i fortepianu w średniej szkole muzycznej w Radomiu. W 1955 ukończył warszawską PWST i zadebiutował na scenie. Występował w teatrach warszawskich: Polskim (1955–1965), Powszechnym (1965–1968), Narodowym (1968–1974) i Nowym (1975–1982), którego był również dyrektorem naczelnym i artystycznym.
W 1974 został wybrany w skład Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Zasiadał też w Komitecie Dzielnicowym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Warszawa-Śródmieście. Był przewodniczącym Zarządu Głównego Związku Pracowników Kultury i Sztuki. W latach 1972–1980 był posłem na Sejm PRL VI i VII kadencji, z ramienia PZPR.
W latach 1982–1987 ponownie występował na scenie Teatru Polskiego, a następnie Teatru Współczesnego (1987–1992). W latach 1973–1975 był dyrektorem Teatru Ziemi Opolskiej.
W latach 80. XX wieku współpracował z opozycją demokratyczną, udostępniając w 1982 swój dom letniskowy na podziemną drukarnię, zlikwidowaną przez Służbę Bezpieczeństwa. Występował w przedstawieniach poetyckich w ramach Tygodnia Kultury ChrześcijańskiejSłownik „Niezależni dla kultury 1976–1989”..
Życie prywatne Był synem Edwarda Dmochowskiego i Jadwigi z Kacperskich. Jego żoną w latach 1952–1954 była Barbara Anna z Wolińskich, a od 1955 aktorka Aleksandra Dmochowska z Krawczyków (1929–1992)„Życie na Gorąco” nr 29, 16 lipca 2015, s. 35., z którą miał córkę Elżbietę.
Zmarł 7 sierpnia 1992 w Popowie-Parcelach i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera: 173-IV-15).
Filmografia Eroica (1957) – por. Korwin-Makowski Dezerter (1958) – hauptsturmführer Franz Steiner Zezowate szczęście (1960) – oficer UB Przeciwko bogom (1961) – Piotr Doroń, brat Karola Panienka z okienka (1964) – książę Jerzy Ossoliński Samolot do Londynu (1964) – Joe Alex, agent Scotland Yardu Bicz Boży (1966) – ksiądz proboszcz Stawka większa niż życie (serial telewizyjny) (1967–1968) – gruppenführer Fischer (odc. 5. Ostatnia szansa) Hrabina Cosel (1968) – król August II Mocny Hrabina Cosel (serial telewizyjny) (1968) – król August II Mocny Lalka (1968) – Stanisław Wokulski Pan Wołodyjowski (1969) – hetman Jan Sobieski Przygody pana Michała (serial telewizyjny) (1969) – hetman Jan Sobieski Prawdzie w oczy (1970) – inż. Zawada, kierownik stalowni Czarne chmury (serial telewizyjny) (1973) – hetman Jan Sobieski Zazdrość i medycyna (1973) – Widmar, mąż Rebeki Bilans kwartalny (1974) – dyrektor zakładu Zaklęte rewiry (1975) – Pancer (głos) Barwy ochronne (1976) – prorektor Bolesław Blizna (1976) – Bolesław, przewodniczący Rady Narodowej w Olecku Trędowata (1976) – hrabia Barski, ojciec Melanii Sprawa Gorgonowej (1977) – prokurator Krynicki Żołnierze wolności (1977) – ranny pułkownik AK na noszach Golem (1979) – Holtrum, ojciec Rozyny i studenta Ojciec królowej (1979) – król Jan III Sobieski Kariera Nikodema Dyzmy (serial telewizyjny) (1980) – Jan Terkowski, szef gabinetu premiera Polonia Restituta (1980) – Wojciech Trąmpczyński, marszałek Sejmu Ustawodawczego Wojna światów – następne stulecie (1981) – szef stacji TV Widziadło (1983) – ksiądz Huk Miłość z listy przebojów (1984) – Stefan Ujma, ojciec Piotra O-Bi, O-Ba. Koniec cywilizacji (1985) – milioner C.K. Dezerterzy (1985) – generał Rajska jabłoń (1985) – aptekarz Filip, mąż Amelki Zmiennicy (serial telewizyjny) (1986) – Tadeusz Koniuszko, prezes Spółdzielczej Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego im. Borów Tucholskich, ojciec Mariana Alchemik Sendivius (1988) – mistrz Melchior Królewskie sny (1988) – cesarz Zygmunt Luksemburczyk Piłkarski poker (1988) – Kmita, prezes „Powiśla” Odbicia (1989) – profesor Bogusław Rylski (odc. 1, 2 i 4) Modrzejewska (serial telewizyjny) (1989) – Jan Chęciński, dyrektor teatru Do widzenia wczoraj. Dwie krótkie komedie o zmianie systemu (1993) – Władysław, były wojewoda
Dubbing Dwunastu gniewnych ludzi (1957) jako ławnik nr 3 (druga wersja dubbingowa) Waterloo (1970) jako generał brygady wicehrabia Charles de La Bédoyère Sześć żon Henryka VIII (1973) jako król Henryk VIII
Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1970) Order Sztandaru Pracy II klasy (1975) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1978) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)Wręczenie Odznak Tysiąclecia, „Życie Warszawy”, nr 55, 5 marca 1967, s. 11. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1971) Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1970)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 3, 30 kwietnia 1970, s. 7. Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji – dwukrotnie (1966 i 1968) Nagroda na VII Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Panamie za rolę Stanisława Wokulskiego w filmie Lalka w reż. Wojciecha Jerzego Hasa (1969) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1969) Medal „Za zasługi w rozwoju współpracy kulturalnej między Polską a Związkiem Radzieckim” (przyznany przez ZG TPPR, 1974)Medale dla działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 111, 21 kwietnia 1974, s. 2. „Srebrna Maska” w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszego aktora (1970) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia w dziedzinie teatru za osiągnięcia w działalności teatralnej i twórczości aktorskiej (1973) Nagroda na XVI KST w Kaliszu za rolę mecenasa w spektaklu Adwokat i róże Jerzego Szaniawskiego w Teatrze Nowym w Warszawie (1976) Nagroda na XVII KST w Kaliszu za rolę Kleona w spektaklu Zapomnieć o Herostratesie Grigorija Gorina w Teatrze Nowym w Warszawie Nagroda na V Opolskich Konfrontacjach Teatralnych za rolę Ksawerego Horsztyńskiego w spektaklu Horsztyński Juliusza Słowackiego w Teatrze Nowym w Warszawie (1979) Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Remo za rolę Józefa w filmie Cień już niedaleko (1986)
Przypisy
Bibliografia
Szkic – esej: Mariusz Dmochowski – geniusz tajonej wrażliwości [w:] Marek Różycki jr. Artystyczny Bazar Różyckiego, Oficyna Wydawnicza Rafał Brzeziński /rafalbrzezinski.info/, 2016 – rozmowy, szkice i felietony z- i o najwybitniejszych twórcach kultury i sztuki, ss. 451
Linki zewnętrzne
Mariusz Dmochowski w bazie Akademia Polskiego Filmu Mariusz Dmochowski na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Radomiu Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Narodowego w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Nowego w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Powszechnego w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Współczesnego w Warszawie Kategoria:Członkowie Komitetów Dzielnicowych PZPR Kategoria:Dyrektorzy Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu Kategoria:Dyrektorzy Teatru Nowego w Warszawie Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Piotrkowie Trybunalskim Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Posłowie z okręgu Kalisz (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Wałbrzych (PRL) Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 1992