mały|Mapa nadań praw miejskich w Polsce po 1900 roku Poniższa lista przedstawia najmłodsze polskie miastaZakres geograficzny opracowania obejmuje obszar współczesnej Polski, Polskej Rzeczpospolitej Ludowej oraz II Rzeczypospolitej, które otrzymały lub odzyskały prawa miejskie lub równorzędny im status prawny (uzyskanie statusu miasta, zaliczenie w poczet miast, utworzenie miasta, uznanie za miasto itp.) po roku 1900.

Obecnie (tj. od 27 maja 1990 roku) całe gminyUstawa o samorządzie terytorialnym – art. 4 ust 3., a od 12 stycznia 1993Nowelizacja art. 4 ust. 3. gminy lub miejscowości, będące wsiami (dawniej także miasteczka, osiedla, gromady itp.) otrzymują status miasta na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. Przed 1990 rokiem nadania praw miejskich odbywały się zazwyczaj odgórnieKrzysztofik, R., & Dymitrow, M. (Eds.) (2015). Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy. Gothenburg: University of Gothenburg..

O źródłach:Zmiany pod administracją polską (1919–1939 i 1946–) oraz w krótkim okresie zaborczym (lata 1900–1914) opracowano na podstawie źródeł oryginalnych i archiwalnych (głównie dzienników urzędowych) i są one w pełni prawidłowe. W chwilach przełomowych, zwłaszcza wskutek wojen i tymczasowych administracji okupacyjnych, następują paroletnie okresy chaosu w ciągłości prawnej miast, gdzie trudno jest dotrzeć do oryginalnych źródeł lub w ogóle nie istnieją (na przykład w przypadku miast utworzonych bądź zniesionych w 1945/1946 roku). Ponadto w wielu przypadkach administracja polska przemiennie sankcjonowała bądź uchylała zmiany wprowadzone przez okupanta, a co nie zawsze zostało odzwierciedlane w dziennikach urzędowych lub bywało odzwierciedlane znacznie później (nawet 7 lat później w przypadku niektórych zmian wprowadzonych podczas II wojny światowej, co nie pozwala jednoznacznie ustalić zależności między stanem de iure a de facto). Okresy te nastręczają najwięcej kłopotu przy porządkowaniu zagadnienia, a czasem zmuszają do przyjęcia do wiadomości faktu zmiany bez formalnego aktu prawnego (opierając się na oficjalnych wykazach bądź monografiach) lub faktu zmiany zatwierdzonego znacznie późniejGajewski, M. (1964). Zmiany administracyjne miast i osiedli 1918–1963. GUS, Warszawa.. Wreszcie szczególnie skomplikowane są przemiany w kategorii miast w związku z reformami administracyjnymi lub masowym porządkowaniem kategorii jednostek miejskich (miast, miasteczek, osad miejskich itd.) po długoletnich okresach rozbiorów (na przykład po I wojnie światowej i w latach 1933/1934), gdzie nie jest możliwe (i nie jest wskazane) spłycanie tematu do jednoznacznych dat bez szczegółowego omówienia zagadnieniaDymitrow, M. (2015). Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej..

Zakres geograficzny opracowania ogranicza się do obszarów współczesnej Polski, Polskej Rzeczpospolitej Ludowej oraz II Rzeczypospolitej, niezależnie od administracji, podczas której status miasta został nadany, w tym okres zaborów, I wojny światowej i II wojny światowej.

Uwagi: Miasta uszeregowane są według roku nadania praw miejskich lub równorzędnego im statusu prawnego. Artykuł dotyczy praw miejskich i równorzędnego im statusu prawnego (po 1918 roku). Artykuł nie dotyczy statusu gmin miejskich (w Galicji i na Kresach Wschodnich do 1934 roku gminami miejskimi mogły być miasteczka, a także wsieBorysław (do 1933), Czarny Dunajec (1925–34), Knihinin (do 1924), Krynica-Zdrój (do 1933), Krzeszowice (1925–33), Nisko (do 1933), Szczakowa (do 1933), Tustanowice (do 1930), Winniki (1924–33) i Zakopane (do 1933).). Przypadki podniesienia miejscowości do rzędu gmin miejskich bez równoczesnego nadania im praw miejskich (lub bez uprzedniego posiadania praw miejskich bez ich utratyNa terenie Galicji istniało 16 miejscowości stanowiących wiejskie gminy jednostkowe, które do końca lipca 1934 roku faktycznie posiadały prawa miejskie: Bircza, Bukowsko, Dubiecko, Dynów, Jaćmierz, Jaśliska, Jezierzany, Lanckorona (do 1926), Mielnica (do marca 1934), Mrzygłód, Nowe Miasto, Nowotaniec, Osiek Jasielski, Rybotycze, Sołotwina i Zarszyn.) zostały w liście uwzględnione, lecz opisano je kursywą. Artykuł nie dotyczy gmin wiejskich o miejskich uprawnieniach finansowych (gmin wiejskich o charakterze miejskim), które funkcjonowały w Polsce w latach 1924–1939 i 1946–1954. Podana przynależność wojewódzka miast dotyczy aktualnego podziału administracyjnego. W przypadku miast znajdujących się obecnie poza granicami Polski, podano tylko obecną przynależność państwową.

Lata: 2020 – 2021 – 2022 – 2023 – 2024 – 2025 – 2026 – 2027 2010 – 2011 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 2000 – 2001 – 2003 – 2004 – 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 1990 – 1991 – 1992 – 1993 – 1994 – 1996 – 1997 – 1998 1980 – 1982 – 1983 – 1984 – 1986 – 1987 – 1988 – 1989 1973 – 1977 1960 – 1961 – 1962 – 1963 – 1965 – 1966 – 1967 – 1969 1950 – 1951 – 1952 – 1953 – 1954 – 1956 – 1957 – 1958 – 1959 1940 – 1941 – 1945 – 1946 – 1947 – 1949 1930 – 1931 – 1932 – 1933/1934 (Galicja) – 1934 – 1935 – 1936 – 1939 1920 – 1921 – 1922 – 1923 – 1924 – 1925 – 1926 – 1927 – 1928 – 1929 1910 – 1911 – 1912 – 1914 – 1917 – 1914–1918 – I wojna światowa – 1919 – Województwa centralne – 1919–1920 – Województwa wschodnie 1901 – 1902 – 1903 – 1904 – 1905 – 1906 – 1908 – 1909 Okoliczności szczególne, błędne interpretacje i wątpliwości

lata 2020. 2027 1 stycznia 2027 .

Bakałarzewo (PL) (prawa miejskie 1570–1870) Choceń (KP) Czudec (PK) (prawa miejskie 1427–1784, miasteczko 1784–1934) Filipów (PL) (prawa miejskie 1570–1870) Gorzyce (PK) Kazimierz Biskupi (WP) (prawa miejskie 1286–1870) Kobyla Góra (WP) (prawa miejskie 1509–1793) Mielnik (PL) (prawa miejskie 1440–1892 i 1919–1934, miasteczko 1892–1919) Milejów (LB) Rzekuń (MZ) Wielopole Skrzyńskie (PK) (prawa miejskie 1328–1784, miasteczko 1818–1934) Żołynia (PK) (prawa miejskie 1740–1784, miasteczko 1784–1934)

2026 1 stycznia 2026.

Branice (OP) Janów (ŚL) (prawa miejskie 1696–1870) Janów Podlaski (LB) (prawa miejskie 1465–1870, 1919–1940, 1944–1946) Małkinia Górna (MZ) Stanisławów (MZ) (prawa miejskie 1523–1870) Staroźreby (MZ)

2025 1 stycznia 2025.

Kazanów (MZ) (prawa miejskie 1566–1870) Kobylnica (PM) Końskowola (LB) (prawa miejskie 1532–1870) Kurów (LB) (prawa miejskie 1442–1870) Sobków (ŚW) (prawa miejskie 1563–1870) Wąwolnica (LB) (prawa miejskie 1346–1870) Zaniemyśl (WP) (prawa miejskie 1742–1934 i 1940–1948)

2024 1 stycznia 2024. Białaczów (ŁD) (prawa miejskie 1456–1674 i 1787–1870) Bircza (PK) (prawa miejskie 1464–1784 i 1868–1934, miasteczko 1784–1868) Bobrowniki (KP) (prawa miejskie 1403–1870) Bogoria (ŚW) (prawa miejskie 1616–1870) Bolesławiec (ŁD) (prawa miejskie 1266–1870 i 1915–1919) Brody (LS) (prawa miejskie 1454–1945) Ciepielów (MZ) (prawa miejskie 1548–1870) Czemierniki (LB) (prawa miejskie 1509–1870) Dobre (MZ) (prawa miejskie 1530–1851) – stając się 1000. miastem PolskiUwzględniając liczbę porządkową (21.) w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 lipca 2023 (liczba miast wg stanu na 31 grudnia 2023 to 979). Gąsawa (KP) (prawa miejskie 1372–1934) Gielniów (MZ) (prawa miejskie 1455–1870) Głowaczów (MZ) (prawa miejskie 1445–1870) Gowarczów (ŚW) (prawa miejskie 1430–1870) Grabów (ŁD) (prawa miejskie 1372–1690 i 1800–1870) Inowłódz (ŁD) (prawa miejskie 1350–1870) Jawornik Polski (PK) (prawa miejskie 1472–1784, miasteczko 1784–1934) Kiernozia (ŁD) (prawa miejskie 1523–1579 i 1784–1870) Kikół (KP) (prawa miejskie 1791–1870) Maciejowice (MZ) (prawa miejskie 1507–1870) Magnuszew (MZ) (prawa miejskie 1377–1870) Mieścisko (WP) (prawa miejskie 1474–1934) Odrzywół (MZ) (prawa miejskie 1418–1870) Osieck (MZ) (prawa miejskie 1558–1870) Osjaków (ŁD) (prawa miejskie 1446–1793) Parzęczew (ŁD) (prawa miejskie 1421–1870) Piszczac (LB) (prawa miejskie 1530–1870) Przyrów (ŚL) (prawa miejskie 1369–1870) Przytyk (MZ) (prawa miejskie 1333–1870) Rychtal (WP) (prawa miejskie 1294–1934) Siennica (MZ) (prawa miejskie 1526–1870) Sienno (MZ) (prawa miejskie 1421–1870) Strzeleczki (OP) (prawa miejskie 1327–1742) Turobin (LB) (prawa miejskie 1420–1870) Żarnów (ŁD) (prawa miejskie 1360–1577, 1655–1662 i 1786–1870)

2023 1 stycznia 2023. Bodzanów (MZ) (prawa miejskie 1351–1870) Czarny Dunajec (MP) (miasteczko 1879–1896, status miasta 1925–1934) Dąbrowice (ŁD) (prawa miejskie 1455–1870) Jadów (MZ) (prawa miejskie 1823–1870) Jastrząb (MZ) (prawa miejskie 1422–1870) Jeżów (ŁD) (prawa miejskie 1334–1870) Książ Wielki (MP) (prawa miejskie 1372–1870) Latowicz (MZ) (prawa miejskie 1423–1870) Łopuszno (ŚW) Miasteczko Krajeńskie (WP) (prawa miejskie 1457–1972) Miękinia (DŚ) Piekoszów (ŚW) Rozprza (ŁD) (prawa miejskie 1272–1870) Ujazd (ŁD) (prawa miejskie 1428–1870) Włodowice (ŚL) (prawa miejskie 1386–1870)

2022 1 stycznia 2022. Bolimów (ŁD) (prawa miejskie 1370–1870) Cegłów (MZ) (prawa miejskie 1621–1870) Iwaniska (ŚW) (prawa miejskie 1403–1870) Izbica (LB) (prawa miejskie 1750–1870) Jedlnia-Letnisko (MZ) Kaczory (WP) Lutomiersk (ŁD) (prawa miejskie 1274–1870) Nowe Miasto (MZ) (prawa miejskie 1370–1870) Olsztyn (ŚL) (prawa miejskie 1488–1870) Pruszcz (KP)

2021 1 stycznia 2021. Budzyń (WP) (prawa miejskie 1458–1934 i 1940–1945) Dubiecko (PK) (prawa miejskie 1407–1934) Goraj (LB) (prawa miejskie 1405–1870) Kamieniec Ząbkowicki (DŚ) (prawa miejskie 1945–1946) Kamionka (LB) (prawa miejskie 1469–1870) Koźminek (WP) (prawa miejskie 1369–1870) Sochocin (MZ) (prawa miejskie 1385–1870) Solec nad Wisłą (MZ) (prawa miejskie 1370–1870 i 1916–1919) Wiskitki (MZ) (prawa miejskie 1595–1870 i 1916–1919) Wodzisław (ŚW) (prawa miejskie 1366–1870)

2020 1 stycznia 2020. ()

Chełmiec (MP) () – ostateczne wykreślenie z wydanego rozporządzenia Czerwińsk nad Wisłą (MZ) (prawa miejskie 1373–1870) Klimontów (ŚW) (prawa miejskie 1604–1870) Lututów (ŁD) (prawa miejskie 1406–1720 i 1843–1870) Piątek (ŁD) (prawa miejskie 1339–1870)

lata 2010. 2019 1 stycznia 2019 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta. – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwie świętokrzyskim oraz ustalenia ich granic. ( – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin.)

Chełmiec (MP) () – drugie odroczenie wydanego rozporządzenia Koszyce (MP) (prawa miejskie 1374–1870) Lubowidz (MZ) (prawa miejskie 1446–1660) Nowa Słupia (ŚW) (prawa miejskie 1351–1870) Nowy Korczyn (ŚW) (prawa miejskie 1258–1870) Oleśnica (ŚW) (prawa miejskie 1470–1870) Opatowiec (ŚW) (prawa miejskie 1271–1870) – stając się najmniejszym miastem Polski Pacanów (ŚW) (prawa miejskie 1265–1870) Pierzchnica (ŚW) (prawa miejskie 1370–1870) Szydłów (ŚW) (prawa miejskie 1329–1870) Wielbark (WM) (prawa miejskie 1723–1946)

2018 1 stycznia 2018 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin. ( – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin.)

Chełmiec (MP) () – pierwsze odroczenie wydanego rozporządzenia Józefów nad Wisłą (LB) (prawa miejskie 1687–1870) Łagów (ŚW) (prawa miejskie 1375–1870) Otyń (LS) (prawa miejskie 1325–1945) Radoszyce (ŚW) (prawa miejskie 1370–1870) Sanniki (MZ) Tułowice (OP) Wiślica (ŚW) (prawa miejskie 1326–1870) – stając się najmniejszym miastem Polski

2017 1 stycznia 2017.

Mielno (ZP)