Narmer lub Menes ( u Diodora, u Herodota, Minajas u Józefa Flawiusza) – uważany za twórcę i założyciela państwa „Obydwu Krajów”, czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii.
Imię Jedno z jego imion, Meni, oznacza tego, który trwa. Istnieje jednak spór dotyczący tego imienia, ponieważ nie pojawia się ono na zabytkach z czasów przełomu dynastii „0” oraz I, przez co badacze spierają się o to, do którego z władców należało. Czasem przypisuje się to imię jego następcy, królowi Aha.
W dokumentach z wczesnego okresu dynastycznego występują dwa imiona: Narmer oraz Hor-Aha. W związku z tym pojawiły się spekulacje. Część badaczy twierdzi, że była to jedna i ta sama osoba. Inni zaś w osobie noszącej drugie z imion upatrują syna i następcę faraona.
Lata panowania 3150–3125 p.n.e. (Grimal) 3032–3000 p.n.e. (Kwiatkowski)
Prawdopodobnie pochodził z niezlokalizowanej dotychczas miejscowości Tinis w Górnym Egipcie. Miał się zasłużyć nie tylko zjednoczeniem kraju, ale również stworzeniem sieci kanałów irygacyjnych i być może założeniem miasta Memfis (nazwa późniejsza), w którym wzniósł świątynię lokalnego bóstwa, Ptaha. Pochowany w Umm al-Kaab w Abydos.
Według egipskiego kapłana żyjącego w III wieku p.n.e., Manethona, władca miał zginąć w wyniku ataku hipopotama. Istnieje jednak możliwość, że legenda ta ma związek nie z samą śmiercią, a jest nawiązaniem do hipopotama jako idei zmartwychwstania.
Rządy Menes po objęciu władzy przyjął tronowe imię: Horus NarmerHeagy, Thomas C. (2014), "Who Was Menes?", Archéo-Nil, 24. pp. 59-92.dostępny online. Narmer oznaczało Cierpiący (zdaniem niektórych Atakujący albo Zły) Sum. Złożył on w świątyni Horusa w Nechen paletęThe Narmer Catalog, No. 0081 (Narmer Palette) oraz maczugęThe Narmer Catalog, No. 0080 (Narmer Macehead) ozdobione przedstawieniami upamiętniającymi prowadzoną przez niego wojnę. Stąd możemy się dowiedzieć, że toczył on walki przeciwko Delcie Nilu. Pokonał Północ i przyłączył Deltę do swojego kraju. Zdobienia na palecie wyobrażają go jako władcę zabijającego wroga w liczbie 6000 mieszkańców Delty. Po drugiej stronie palety widać Horusa Narmera idącego ku polu masakry ze sztandarami, gdzie w dwóch rzędach leży 10 martwych ludzi z odciętymi głowami. Na maczudze upamiętniono władcę pośród łupów: 120 000 jeńców, 400 000 byków, 1 422 000 kóz (liczby prawdopodobnie zawyżone). Prawdopodobnie Horus Narmer za siedzibę obrał sobie miasto Tinis, z którego pochodził. Możliwe jest, że założył miasto Memfis, jednak najstarsze odkrycia archeologiczne z tamtego rejonu pochodzą z czasów jego następcy, Aha.
Niektórzy badacze uważają, że zjednoczenie Egiptu dokonało się przed panowaniem Narmera.
Tytulatura Nomen Menesa na Liście Królów z Abydos oraz na Papirusie Turyńskim brzmi Meni („Trwający”):
<-mn:n-i->
Jego imię horusowe zaś to Narmer, „Atakujący Sum”:
lewo|80px
Przypisy
Bibliografia B. Kwiatkowski, „Poczet faraonów”, Iskry, Warszawa 2002, s. 31-44, 976 s., The Ancient Egypt Site - Horus Narmer Stan Hendrickx, Narmer Palette Bibliography, 2017
Linki zewnętrzne The Narmer Catalog
Kategoria:Faraonowie I dynastii