Ogród Na Górze – historyczne założenie parkowe znajdujące się w Warszawie, w rejonie skarpy wiślanej, na południe od ulicy Książęcej. Współcześnie część parku Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.
Opis Park został założony w 1779 roku według projektu Szymona Bogumiła Zuga dla Kazimierza Poniatowskiego jako rezydencjonalny ogród o charakterze sentymentalnymTomicka W. 1953. Ogrody Księcia Kazimierza Poniatowskiego w Warszawie, Ochrona Zabytków 6/4 (22), s. 228-239. Według projektu Zuga powstały wówczas: Oberża (ok. 1779, w niektórych źródłach nazywana Karczmą Holenderską), pałac Letni (1779–1781), budynek kuchni wraz z jadalnią, Remiza (Maneż), AnanasarnieWątroba P. 2016. Szymon Bogumił Zug (1733–1807). Katalog rysunków (do ogrodu Księcia Kazimierza Poniatowskiego „Na Książęcem”) w Elizeum dla przyjaciół i pięknych Pań, Warszawa, s. 1-31 i inne budynki gospodarczeJagiełło J. 2017. Ilustrowany przewodnik po Warszawie z grafikami Andriollego. Wydanie I na podstawie wydania z 1893 roku (Nakład i Druk: Redakcyi „Wędrowca” Nowy Świat 47, Warszawa), Wydawnictwo Ciekawe Miejsca. net, Warszawa, s. 1-295. Kazimierz Poniatowski mieszkał w siedzibie „Na Górze”Krawczyński C., Ogrody Księcia Kazimierza Poniatowskiego, TOnZ 2020 do swojej śmierci w 1800 rokuTomicka W. 1953. Ogrody Księcia Kazimierza Poniatowskiego w Warszawie, Ochrona Zabytków 6/4 (22), s. 228-239.
Po śmierci księcia posiadłość często zmieniała właścicieli. W 1815 roku została wydzierżawiona Ludwikowi ChovotKwiatkowski M., Architektura mieszkaniowa Warszawy, PIW, Warszawa 1989, str. 437, który założył w ogrodach restauracje i urządził miejsce zabaw publicznych pod nazwą FrascatiZieliński J. 2002. Atlas Dawnej Architektury Ulic i Placów Warszawy. Śródmieście Historyczne. Tom 8, pl. Krasińskich – Kwiatowa. Książęca. Relikty ogrodu Na Książęcem. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Warszawa, s. 149-150Kasprzycki J., Korzenie miasta - Warszawskie pożegnania, tom I - Śródmieście południowe, Veda, Warszawa 2000, str. 17–21, 289.
Pałac Letni był wielokrotnie przebudowywany. Ostatnia przebudowa w latach 1934–1935 według projektu Bohdana Pniewskiego doprowadziła do jego obecnej formy czyli willi PniewskiegoZieliński J. 2006. Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 12, Plac Na Rozdrożu – Nowiniarska. Na Skarpie aleja. (27) Relikty Letniego Pałacyku Kazimierza Poniatowskiego (willa Bohdana Pniewskiego. (20-26) Pałac Na Górze. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Warszawa, s. 21-31. Z kolei budynek mieszkalny nazywany „Oberżą“ został całkowicie przebudowany w latach 1836–1838Kwiatkowska M. I. , Kwiatkowski M., Historia Warszawy XVI–XX wieku. Zabytki mówią, PWN, Warszawa 1998, str. 94-97. Na jego fundamentach oraz fundamentach sąsiadującego z nim budynku kuchni powstał Biały Pałacyk na FrascatiLubomirska M., Pamiętnik księżnej Marii Zdzisławowej Lubomirskiej 1914-1918, (posłowie: Zdzisław Morawski), Poznań 2002 ISBN 83-86138-92-0Wierzbicka B (red.)., Historyczne centrum Warszawy. Urbanistyka, architektura, problemy konserwatorskie. Materiały z sesji naukowej Warszawa, 1996, str. 270-272Leśniakowska M., Architektura w Warszawie 1918-1939, Arkada, Warszawa, 2000, str. 66.
Po II wojnie światowej teren dawnego ogrodu stał się częścią Centralnego Parku Kultury (od 1992 parku Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego).
Przypisy
Kategoria:Zabytkowe parki i ogrody w Warszawie Kategoria:Śródmieście (Warszawa)