Antonio Ghislanzoni (ur. 25 listopada 1824 w Lecco, zm. 16 lipca 1893 w Caprino Bergamasco) – włoski dziennikarz, poeta i powieściopisarz, autor librett operowych. Najbardziej znany jest jako librecista opery Aida (1870) dla Giuseppe Verdiego.
Życie i kariera
Ghislanzoni został usunięty z seminarium duchownego za irytujące zachowanie, początkowo studiował medycynę w Pawii, a następnie śpiew. W latach 1846–1855 występował jako baryton we Francji i Włoszech.
W 1848 roku, zainspirowany nacjonalistycznymi ideami Mazziniego, założył kilka republikańskich gazet w Mediolanie, ale ostatecznie musiał schronić się w Szwajcarii. Podczas podróży do Rzymu, gdzie chciał pomóc w obronie rodzącej się republiki, został aresztowany przez Francuzów i krótko przetrzymywany na Korsyce.
W latach 60. XIX wieku rozpoczął pracę dziennikarską i wydawniczą, wydawał między innymi „L'Italia musicale", „Rivista minima di scienze, lettere ed arti", „Giornale-Capriccio", współredagował „Gazzetta musicale di Milano". Współpracował między innymi z Arrigo Boito.
W 1880 roku osiadł w Caprino Bergamasco i wycofał się z publicznej działalności. Tworzył powieści o tematyce związanej głównie ze środowiskiem teatralnym, w tym „Gli artisti da teatro", zaliczane do kierunku werystycznego. Napisał również liczne opowiadania wierszem oraz różnorodne powieści, w tym „Un suicidio a fior d'acqua" (1864), „Angioli nelle tenebre" (1865), „La contessa di Karolystria" (1883), „Abracadabra: Storia dell'avvenire" (1884). Opublikował również eseje muzyczne, z których najważniejszy to „Reminiscenze artistiche".
Napisał około osiemdziesięciu pięciu librett operowych, między innymi dla Alfredo Catalaniego – „Edmea" (1886), Enrica Petrelli – „I promessi sposi" (1869), „Giovanna di Napoli" (1869), Carlosa Gomesa – „Fosca" (1873), „Salvator Rosa" (1874), Amilcare Ponchiellego – „Il parlatore eterno" (1873), „I Lituani" (według „Konrada Wallenroda" Adama Mickiewicza, 1874). Największą sławę przyniosła mu współpraca z Giuseppe Verdim, dla którego opracował drugą wersję libretta Francesca Marii Piavego do opery „La forza del destino" (1869) oraz stworzył libretto „Aida" (1870). Dodał również kilka wersów do zrewidowanego tłumaczenia na język włoski opery Verdiego „Don Carlos".
Z lat 1881–1883 pochodzi pięć pieśni Giacoma Pucciniego skomponowanych do tekstów Ghislanzoniego: „Melancolia", „Allor ch'io sarò morto", „Spirto gentil", „Noi leggeramo", „Storiella d'amore".
Ghislanzoni prowadził hotel dla artystów o nazwie Il Barco w Caprino Bergamasco w prowincji Bergamo, gdzie zmarł w 1893 roku w wieku 68 lat.
Zobacz też Arrigo Boito Alfredo Catalani Amilcare Ponchielli
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1824 Kategoria:Zmarli w 1893 Kategoria:Włoscy dziennikarze Kategoria:Włoscy poeci XIX wieku Kategoria:Włoscy pisarze XIX wieku Kategoria:Włoscy libreciści operowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Lecco