Bezirk Olesko – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Olesko.
Historia Bezirk Olesko utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Olesko objął obszar o wielkości 8,4 mil², zamieszkany przez 25.547 ludzi i podzielony na 34 gminy katastralne, w tym cztery miasteczka (Białykamień, Olesko, Sasów i Sokołówka). Wszedł w skład cyrkułu złoczowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Olesko wszedł wtedy w skład nowych powiatów złoczowskiego i brodzkiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878, 1 stycznia 1885 i 1 stycznia 1903 część gmin (bądź ich części) przeniesiono z powiatu brodzkiego do powiatu złoczowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)Dz. U. Kr. z 1884, cz. 19, nr 68Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1902, Nr 70. 1 stycznia 1891 gmina Łabacz powróciła do powiatu brodzkiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1890, Nr 42.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Olesko w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Olesko (m)28932631złoczowski2Czyszki1124578brodzki1 stycznia 1885 włączono do powiatu złoczowskiego.3Kąty z Brachówką5316946brodzki4Juśkowice2075812złoczowski5Podlesie2527335złoczowski6Zakomarze1018417złoczowski7Ożydów29721337brodzki1 sierpnia 1878 włączono do powiatu złoczowskiego.8Rozważ z Sobolówką2563676złoczowski9Podhorce52651236złoczowski10Zahorce626231złoczowski11Chwatów516222złoczowski12Hucisko342394złoczowski13Zatrudy49złoczowski14Sasów (m)34232081złoczowski15Pobocz2014251złoczowski16Chmielowa1010300złoczowski17Kołtów z Rudą2524796złoczowski18Opaki2695449złoczowski19Werchobuż2646705złoczowski20Huta Werchobuzka3429132złoczowski21Białykamień (m)29302177złoczowski22Czeremosznia1748390złoczowski23Żulice2532633złoczowski24Usznia2320216złoczowski25Bużek1295539złoczowski26Jasionów3710880brodzki27Kadłubiska2117727brodzki28Łabacz5315119brodzkiNastępnie (brak informacji kiedy) włączono do powiatu złoczowskiego.1 stycznia 1891 włączono z powrotem do powiatu brodzkiego.29Rażniów348brodzki30Dubie3695956brodzki31Czechy3499962brodzki32Bołożynów3796368brodzki1 stycznia 1903 do gminy Bołożynów w powiecie złoczowskim włączono przysiółki Bortniki i Kuliki, które odłączono od gminy Stołpin w powiecie brodzkim.33Przewłoczna z Kobylem36941118brodzki34Sokołówka (m)19771536brodzki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Olesko