mały|Palmy sprzedawane na jarmarku Kaziuki mały|Palmy sprzedawane na jarmarku Kaziuki mały|Palmy z 1983 roku Tradycja wyplatania palm wielkanocnych na Wileńszczyźnie – litewskie tradycyjne rzemiosło związane z tworzeniem specyficznego rodzaju palm na Niedzielę Palmową.
Historia Tradycja ta rozwijała się i była przekazywana z pokolenia na pokolenie we wsiach położonych na północny zachód od Wilna. Pierwsze wzmianki o palmach wileńskich pochodzą z XIX wieku – z obrazów Kanutego Rusieckiego oraz opisów Oskara Kolberga. Początkowo palmy na Wileńszczyźnie, tak jak w rejonie Suwałk i Grodna, były papierowe. Z czasem jednak w miejsce kwiatów papierowych zaczęto umieszczać kwiaty suszone, które ostatecznie całkowicie wyparły te pierwsze, prowadząc do znanego dziś wyglądu palm wileńskich. Kluczową rolę w rozpowszechnianiu się palm wileńskich odegrał Ferdynand Ruszczyc. Według niektórych wersji miał on sam projektować palmy i zainspirować litewskie twórczynie swoimi metodami farbowania kwiatów i splatania ich w wałeczkowy kształt, a według innych miał jedynie odegrać ważną rolę w rozpowszechnianiu oryginalnych wileńskich palm. mały|Palmy wileńskie na okładce magazynu Wieś Ilustrowana z 1913 roku Moda na kolorowe palmy wileńskie nastała wraz z początkiem XX wieku. W okresie międzywojnia palmy cieszyły się dużą popularnością – nie tylko w Polsce, ale również np. we Francji, do której eksportowano je w dużych ilościach. Palmy można było nabyć przed kościołami w Wilnie podczas Niedzieli Palmowej oraz w czasie jarmarku Kaziuki.
W 2013 roku palma wileńska została podarowana przez prezydent Litwy Dalię Grybauskaite papieżowi Franciszkowi z okazji początku jego pontyfikatu. Palmy wileńskie były też częścią litewskiej wystawy na Expo 2015. W 2019 roku tradycja wyplatania palm wileńskich została wpisana na litewską krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W 2025 roku, po kilku latach starań, Litwa złożyła wniosek o wpis palm wileńskich na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO. mały|Palmy wileńskie w herbie Zujunów Na Litwie funkcjonuje Towarzystwo Palmiarek Wileńszczyzny. Zwyczaj wicia palm wileńskich rozpowszechniony jest zarówno wśród Litwinów, jak i wśród mieszkających na Litwie Polaków. Tradycyjnymi ośrodkami wicia palm wileńskich są m.in. Krawczuny, Nowosiołki, Ciechanowiszki, Wilkieliszki, Bujwidziszki, Suderwa czy Sałata.
Wygląd i tworzenie Tworzenie palm wielkanocnych to długi i skomplikowany proces. W okresie przygotowawczym należy zebrać, ususzyć i zafarbować kwiaty, które wykorzysta się przy tworzeniu palmy. Obecnie wije się palmy różnej długości; rekordowa mierzyła około sześciu metrów. Tradycyjne palmy mają około 30 cm i składają się z gałęzi wierzby lub leszczyny, wokół której znajdują się wałeczki z suszonych i farbowanych kwiatów kocanki, krwawnika, tymotki, wiekuistki itp.; całość zakończona jest wiechą szarej trawy mietlicy. Poza tym stosuje się również chmiel, wrotycz, dziurawiec czy kłosy zbóż i owsa. Współcześnie powstają również palmy składające się z innych roślin i wzorów.
Przypisy
Kategoria:Zwyczaje wielkanocne Kategoria:Polskie obrzędy i zwyczaje ludowe Kategoria:Rośliny w religii i mitologii Kategoria:Chrześcijaństwo na Litwie Kategoria:Kultura na Litwie Kategoria:Dziedzictwo kulturowe Kategoria:Zujuny (gmina)