Doktor Strange w multiwersum obłędu (oryg. ) – amerykański fantastycznonaukowy film akcji na podstawie serii komiksów o superbohaterze o pseudonimie Doktor Strange wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał Sam Raimi na podstawie scenariusza Michaela Waldrona. W tytułowej roli powrócił Benedict Cumberbatch, a obok niego w rolach głównych wystąpili: Elizabeth Olsen, Chiwetel Ejiofor, Benedict Wong, Xochitl Gomez, Michael Stuhlbarg i Rachel McAdams.
Doktor Strange w multiwersum obłędu wchodzi w skład IV Fazy Filmowego Uniwersum Marvela, jest on dwudziestym ósmym filmem należącym do tej franczyzy i stanowi część jej drugiego rozdziału zatytułowanego The Multiverse Saga. Jest on kontynuacją filmu Doktor Strange z 2016 roku. Światowa premiera filmu Doktor Strange w multiwersum obłędu miała miejsce 2 maja 2022 roku w Los Angeles. W Polsce zadebiutował on 6 maja tego samego roku. Doktor Strange w multiwersum obłędu przy budżecie szacowanym na 414,9 milionów dolarów zarobił prawie 960 milionów i otrzymał on pozytywne oceny od krytyków.
Streszczenie fabuły America Chavez i wersja Stephena Strange’a z innego świata są ścigani przez demona w przestrzeni pomiędzy uniwersami w poszukiwaniu Księgi Vishanti. Ten Strange zostaje zabity, a Chavez przypadkowo tworzy portal, który przenosi ją i jego ciało na Ziemię-616, gdzie wariant Strange’a z tego świata ratuje Chavez przed innym demonem z pomocą Najwyższego Czarodzieja, Wonga. Chavez wyjaśnia im, że demony polują na nią, ponieważ ma moc podróżowania przez multiwersum.
Strange konsultuje się z Wandą Maximoff w celu uzyskania pomocy, jednak uświadamia sobie, że to ona jest odpowiedzialna za te ataki. Po Darkhold i staniu się Szkarłatną Wiedźmą, Maximoff wierzy, że zdobycie mocy Chavez pozwoli jej ponownie połączyć się z Billym i Tommym, dziećmi, które stworzyła podczas jej pobytu w Westview. Kiedy Strange odmawia oddania jej Chavez, Maximoff atakuje Kamar-Taj, zabijając wielu czarowników. Chavez przypadkowo przenosi siebie i Strange’a do innego uniwersum, określanego jako Ziemia-838. W tym czasie Maximoff używa Darkhold i dzięki zaklęciu translokacji, przejmuje kontrolę nad swoim odpowiednikiem z Ziemi-838, który żyje na przedmieściach z własnym Billym i Tommym. Jedna z ocalałych czarodziejek poświęca się i niszczy Darkhold, przerywając zaklęcie Maximoff. Maximoff zmusza Wonga, aby zaprowadził ją na Górę Wundagore, źródła mocy Darkholdu, aby wznowić zaklęcie.
Szukając pomocy, Strange i Chavez natrafiają na Najwyższego Czarodzieja z Ziemi-838, Karla Mordo, który ich obezwładnia. Zostają uwięzieni w siedzibie Illuminati, a Strange zostaje zaprowadzony przed obliczę tej grupy składającej się z Mordo, Peggy Carter, Blackagara Boltagona, Marii Rambeau, Reeda Richardsa i Charlesa Xaviera. Wyjaśniają mu, że poprzez lekkomyślne użycie Darkhold w ich uniwersum podczas próby pokonania Thanosa, ich Strange wywołał kolizję niszczącą jeden ze światów. Po pokonaniu Thanosa, Iluminaci stracili swojego Strange’a, aby powstrzymać go przed wyrządzeniem większej szkody w przyszłości. Mordo wierzy, że Strange z Ziemi-616 jest równie niebezpieczny, ale Maximoff przywraca zaklęcie na Górze Wundagore i pojawia się w siedzibie w ciele swojego odpowiednika Ziemi-838, zanim Illuminaci zdążą wydać wyrok. Maximoff zabija wszystkich Illuminatów z wyjątkiem Mordo. Chavez i Strange uciekają z Ziemi-838 z pomocą wariantu Christine Palmer z Ziemi-838, pracującej jako naukowiec z Illuminati.
Strange, Chavez i Palmer wchodzą w przestrzeń pomiędzy uniwersami, aby zdobyć Księgę Vishanti, która jest antytezą Darkhold. Jednak pojawia się Maximoff i ją niszczy. Następnie przejmuje kontrolę nad umysłem Chavez i wysyła Strange’a i Palmer do zniszczonego kolizją świata. Strange pokonuje swojego odpowiednika ze zniszczonego uniwersum, który został skorumpowany przez Darkhold i używa księgi do translokacji. Wykorzystuje do tego celu ciało swojego zmarłego odpowiednika na Ziemi-616. Strange, z pomocą Wonga ratuje Chavez przed Maximoff i zachęca ją do korzystania ze swoich umiejętności. Chavez przenosi Maximoff na Ziemię-838, gdzie Billy i Tommy odsuwają się od niej ze strachu, płacząc za swoją prawdziwą matką. Zdając sobie sprawę z błędu, Maximoff ustępuje i używa swoich mocy, aby zniszczyć Górę Wundagore, jednocześnie niszcząc wszystkie kopie Darkhold w całym multiwerum. Chavez przywraca Strange’a i Palmer do swoich światów.
Po jakimś czasie Kamar-Taj zostaje odbudowane, a pozostali przy życiu czarodzieje kontynuują szkolenie. Dołącza do nich Chavez. U Strange’a rozwinęło się trzecie oko wskutek użycia Darkhold i zaklęcia translokacji. W scenie pomiędzy napisami do Strange’ podchodzi Clea, która ostrzega go, że jego działania wywołały kolizję, którą musi pomóc jej naprawić. Strange udaje się z nią do Mrocznego Wymiaru.
Obsada
Polski dubbing Michał Żebrowski jako Stephen Strange Lidia Sadowa jako Wanda Maximoff / Szkarłatna Wiedźma Przemysław Sadowski jako Karl Mordo Michał Piela jako Wong Adrianna Malecka jako America Chavez Robert Majewski jako Nicodemus West Kamilla Baar-Kochańska jako Christine Palmer Benedict Cumberbatch jako Stephen Strange, były neurochirurg, który po ciężkim wypadku samochodowym odkrył świat magii i alternatywnych wymiarów. Cumberbatch zagrał również alternatywne wersje Stephena Strange’a: Defender Strange, który zginął chroniąc Americę Chavez; Sinister Strange, który został skorumpowany przez Darkhold oraz Supreme Strange, Najwyższego Maga i założyciela Illuminati z Ziemi-838. Elizabeth Olsen jako Wanda Maximoff / Szkarłatna Wiedźma, była członkini Avengers, która potrafi posługiwać się magią chaosu, posiada też umiejętności hipnozy i telekinezy. Olsen zagrała również alternatywną wersję Wandy z Ziemi-838. Chiwetel Ejiofor jako Karl Mordo, alternatywna wersja mistrza mistycznych sztuk z Ziemi-838, który jest członkiem Illuminati i Najwyższym Czarodziejem. Benedict Wong jako Wong, Najwyższy Czarodziej i sojusznik Strange’a. Xochitl Gomez jako America Chavez, nastolatka z innej Ziemi, która potrafi podróżować pomiędzy wymiarami. Michael Stuhlbarg jako Nicodemus West, chirurg i były kolega z pracy Strange’a. Rachel McAdams jako Christine Palmer, chirurg, koleżanka Strange’a z byłej pracy, z którą się spotykał. McAdams zagrała również alternatywną wersję postaci z Ziemi-838, która pracuje w Fundacji Baxtera.
W filmie ponadto wystąpili: Chess Lopez i Ruth Livier jako Amalia i Elena Chavez, matki Americi; Ako Mitchell jako Charlie, mąż Christine Palmer; Adam Hugill jako Rintrah, uczeń w Kamar-Taj oraz Topo Wresniwiro jako Hamir i Sheila Atim jako Sara Wolfe, mistrzowie mistycznych sztuk. Wresniwiro powtórzył swoją rolę z filmu Doktor Strange (2016). Jett Klyne i Julian Hilliard pojawili się jako Tommy i Billy Maximoff, synowie Wandy z Ziemi-838; powtórzyli oni swoje role z serialu WandaVision.
Członków Illuminati na Ziemi-838 zagrali: Patrick Stewart jako Charles Xavier / Profesor X, zagrał on tę postać w serii filmów X-Men, niebędących częścią MCU; Hayley Atwell jako Peggy Carter / Kapitan Carter, udzieliła ona wcześniej głosu animowanej wersji tej postaci w serialu A gdyby…? i grała inną wersję w głównej linii czasowej; Lashana Lynch jako Maria Rambeau / Kapitan Marvel, wystąpiła ona wcześniej w filmie Kapitan Marvel (2019) jako inna wersja postaci; Anson Mount jako Blackagar Boltagon / Black Bolt, zagrał on wcześniej tę postać w serialu Inhumans (2017) oraz John Krasinski jako Reed Richards / Mister Fantastic.
W rolach cameo wystąpili: Charlize Theron jako Clea w scenie pomiędzy napisami; scenarzysta filmu, Michael Waldron jako drużba Charliego; Bruce Campbell jako uliczny sprzedawca jedzenia z Ziemi-838 oraz Ross Marquand jako głos botów Ultrona z Ziemi-838, użyczył on wcześniej głosu alternatywnej wersji Ultrona w serialu animowanym A gdyby…?.
Produkcja Rozwój projektu mały|upright|Sam Raimi, reżyser filmu W październiku 2016 roku Scott Derrickson poinformował, że ma pomysł na sequel. Reżyser planował, aby złoczyńcą w tym filmie został Nightmare. Chciał on również rozbudować historię Jonathana Pangborna i Hamira, postaci, które zostały przedstawione w pierwszym filmie. Współscenarzysta pierwszej części, chciał, aby w kontynuacji pojawiła się Clea.
W grudniu 2018 roku poinformowano, że Derrickson powróci na stanowisku reżysera. Film Doctor Strange in the Multiverse of Madness został oficjalnie zapowiedziany w lipcu 2019 roku przez Kevina Feigego i Derricksona na panelu Marvel Studios podczas San Diego Comic-Conu. Ujawniono wtedy jego amerykańską datę premiery – maj 2021 roku. Feige poinformował również, że seriale WandaVision i Loki będą bezpośrednio nawiązywać do filmu.
W październiku tego samego roku Jade Bartlett została zatrudniona do napisania scenariusza. W styczniu 2020 roku ujawniono, że Derrickson zrezygnował ze stanowiska reżysera. Pozostał on jednak na stanowisku producenta wykonawczego. W lutym ujawniono, że Sam Raimi rozpoczął negocjacje ze studiem jako reżyser filmu. W tym samym miesiącu studio zatrudniło Michaela Waldrona do pracy nad scenariuszem. W marcu prace przedprodukcyjne nad filmem zostały wstrzymane wskutek pandemii COVID-19. W kwietniu Raimi potwierdził, że zajmie się reżyserią filmu. Przesunięta została wtedy również data premiery filmu wskutek pandemii na listopad tego samego roku. Jeszcze w tym samym miesiącu ponownie została przesunięta na marzec 2022 roku. W październiku Benedict Cumberbatch poinformował, że przedprodukcja została wznowiona, a zdjęcia mają rozpocząć się pod koniec roku. W październiku 2021 roku przesunięto ponownie datę premiery na 6 maja. Pod koniec kwietnia 2022 roku ujawniono, że w filmie pojawi się grupa Illuminati. W lipcu 2022 roku wyjawiono, że film będzie wchodził w skład The Multiverse Saga.
Casting W październiku ujawniono, że Benedict Cumberbatch ma kontrakt na przynajmniej jeszcze jeden solowy film. W grudniu 2018 roku potwierdzono, że powróci on w tytułowej roli. Poinformowano wtedy również, że Benedict Wong jako Wong i Rachel McAdams jako Christine Palmer mają powtórzyć swoje role z pierwszego filmu. W lipcu 2019 roku ujawniono, że Elizabeth Olsen zagra ponownie Wandę Maximoff.
W lutym 2020 roku poinformowano, że Chiwetel Ejiofor prawdopodobnie powróci jako Karl Mordo. Ujawniono też, że McAdams jednak nie powtórzy swojej roli. W czerwcu Ejiofor potwierdził, że zagra w filmie. W październiku Xochitl Gomez dołączyła do obsady. W grudniu poinformowano, że McAdams jednak powróci w filmie oraz że Gomez zagra Americę Chavez.
W lutym 2021 roku pojawiła się informacja, że Adam Hugill zagra Rintrah. W kwietniu Jett Klyne i Julian Hilliard, którzy zagrali synów Wandy w serialu WandaVision, zostali zauważeni w okolicach planu zdjęciowego w hrabstwie Somerset. W grudniu ujawniono, że Michael Stuhlbarg powtórzy rolę Nicodemusa Westa z pierwszej części. W lutym 2022 roku komentatorzy zwrócili uwagę, że w drugim zwiastunie słychać głos Patricka Stewarta, co sam aktor potwierdził pod koniec miesiąca. Stewart zagrał Charlesa Xaviera / Profesora X w serii filmów X-Men, niebędącej częścią MCU, a od września 2021 roku pojawiały się nieoficjalne doniesienia, że ma on powtórzyć tę rolę w filmie. Ten sam zwiastun ujawnił również, że Topo Wresniwiro powróci jako Hamir. W kwietniu potwierdzono udział Klyne’a i Hilliarda.