Spider-Man: Bez drogi do domu (oryg. ) – amerykański fantastycznonaukowy film akcji na podstawie serii komiksów o superbohaterze o tym samym pseudonimie wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał Jon Watts na podstawie scenariusza Chrisa McKenny i Erika Sommersa. Producentami filmu są Kevin Feige i Amy Pascal. W tytułowej roli powrócił Tom Holland, a obok niego w głównych rolach wystąpili: Zendaya, Benedict Cumberbatch, Jacob Batalon, Jon Favreau, Jamie Foxx, Willem Dafoe, Alfred Molina, Benedict Wong, Tony Revolori, Marisa Tomei, Tobey Maguire i Andrew Garfield.
W filmie Peter Parker prosi Stephena Strange’a, aby ukryć jego tożsamość jako Spider-Mana. Rzucone zaklęcie wymyka się spod kontroli, dając możliwość przejścia złoczyńcom z alternatywnych światów. W starciu z nowymi przeciwnikami pomagają Parkerowi jego wersje z innych światów.
Bez drogi do domu wchodzi w skład IV Fazy Filmowego Uniwersum Marvela, jest to dwudziesty siódmy film należący do tej franczyzy i stanowi część jej drugiego rozdziału zatytułowanego The Multiverse Saga. Jest on kontynuacją filmów Spider-Man: Homecoming z 2017 i Spider-Man: Daleko od domu z 2019 roku. W przygotowaniu są również: druga trylogia z Hollandem w tytułowej roli i serial animowany dla Disney+, Spider-Man: Freshman Year. Światowa premiera Bez drogi do domu miała miejsce 13 grudnia 2021 roku w Los Angeles. W Polsce film zadebiutował 17 grudnia tego samego roku. Bez drogi do domu przy budżecie szacowanym na 200 milionów dolarów zarobił ponad 1,9 miliarda i otrzymał on pozytywne oceny od krytyków.
Streszczenie fabuły Tydzień po atakach Quentina Becka w Europie, zostaje on przedstawiony jako bohater zamordowany przez Spider-Mana, którego prawdziwa tożsamość zostaje ujawniona. Parker i MJ uciekają do jego mieszkania, gdzie znajduje się ciocia Parkera, May i Happy Hogan. Mieszkanie May i Parkera zostaje otoczone przez departament Damage Control. Parker, May, MJ, Hogan i Ned Leeds zostają zatrzymani do przesłuchania, jednak zostają wypuszczeni bez przedstawionych zarzutów, a imię Parkera zostaje oczyszczone z pomocą adwokata, Matta Murdocka. Parker, MJ i Leeds wracają do szkoły i starają się dostać na uczelnię wyższą, jednak ich aplikacje zostają odrzucone z powodu tych kontrowersji.
Parker spotyka się ze Stephenem Strange'm w jego Sanktuarium i prosi go, aby rzucił zaklęcie, które spowoduje, że ludzie zapomną, że jest Spider-Manem. Pomimo ostrzeżeń Wonga o konsekwencjach, Strange decyduje się pomóc Parkerowi. Zaklęcie ulega jednak zniekształceniu i destabilizacji wskutek ciągłych ingerencji Parkera. Później Strange dowiaduje się, że Parker nawet nie próbował skontaktować się z uczelnią, aby wyjaśnić sprawę i ma pretensje do niego, że zamiast to zrobić, poprosił go o rzucenie zaklęcia. Peter odnajduje asystentkę prorektora MIT w drodze na lotnisko na moście i stara się ją przekonać, aby uczelnia zaakceptowała zgłoszenia MJ i Leedsa. Parker nagle zostaje zaatakowany przez Otto Octaviusa, który przejmuje swoimi mechanicznymi mackami część nanotechnologii z kostiumu Parkera. Octavius odkrywa, że nie jest to Parker, którego próbuje dopaść, a w tym czasie Parker przejmuje kontrolę nad jego mackami. Po tym Parker i Octavius zostają przeniesieni do Sanktuarium Strange’a, a Octavius trafia do magicznej celi, w której znalazł się również Curt Connors. Strange informuje Parkera, że rzucone zaklęcie zaczęło sprowadzać do ich świata z alternatywnych rzeczywistości, każdego, kto poznał prawdziwą tożsamość Spider-Mana. Z pomocą MJ i Leedsa, Parker stara się schwytać pozostałych przybyszy. Udaje mu się sprowadzić Maxa Dillona i Flinta Marko do celi w Sanktuarium.
W innym miejscu Norman Osborn odzyskuje świadomość i udaje się do fundacji, w której pracuje May Parker z prośbą o pomoc. Parker zabiera Osborna do Sanktuarium, gdzie Strange planuje odesłać piątkę złoczyńców do ich światów, gdzie spotkają się ze swoim przeznaczeniem. Parker jednak chce im przed tym pomóc, aby uniknęli oni śmierci w swoich rzeczywistościach. Po krótkiej walce Parkera ze Strange'm w Wymiarze Lustrzanym, zamyka go tam i zabiera złoczyńców do mieszkania Hogana. Parkerowi udaje się pomóc Octaviusowi przy wykorzystaniu technologii Stark Industries, wymieniając zepsuty chip. Kiedy opracowywane zostały lekarstwa dla Osborna i Dillona, Zielony Goblin przejmuje kontrolę nad Osbornem i przekonuje Dillona, aby zdjął urządzenie, które odbierze mu jego moce i pomimo prób powstrzymania ich przez Octaviusa i Parkera, pozostała czwórka ucieka. Podczas walki Parkera z Zielonym Goblinem, May zostaje ranna i umiera na oczach Parkera. W tym czasie, MJ i Leeds pilnują magicznego urządzenia, które ma odesłać złoczyńców do ich światów. Przypadkowo odkrywają, że Leeds potrafi otwierać magiczne portale za pomocą pierścienia Strange’a. Próbują za pomocą portali dotrzeć do Parkera, ale zamiast tego natrafiają na jego dwie inne wersje z alternatywnych rzeczywistości, które również trafiły do ich świata wskutek nieudanego zaklęcia.
Leeds i MJ odnajdują „swojego” Parkera i dowiadują się o śmierci May. Po tym pojawiają się inni Spider-Mani, którzy dzielą się z nim swoimi historiami związanymi z utratą bliskich i przekonują go do walki w imię pamięci o cioci May. Współpracują, aby stworzyć lekarstwa dla wszystkich złoczyńców i zwabiają ich na Statuę Wolności. Tam trójka Spider-Manów stacza walkę ze złoczyńcami. Zjawia się im na pomoc Otto Octavius i wkrótce udaje im się uleczyć Connorsa, Dillona i Marko.
Leeds przypadkowo uwalnia Strange’a z Wymiaru Lustrzanego, który zauważa, że bariery pomiędzy innymi światami zaczynają pękać. W tym czasie Parker walczy z Zielonym Goblinem i obezwładnia go. Zostaje powstrzymany przez pozostałych Spider-Manów przed zabiciem go i Osborn otrzymuje lekarstwo. Aby zapobiec katastrofie, Parker prosi Strange’a, aby naprawił zaklęcie, odsyłając złoczyńców i pozostałych Parkerów do ich światów, które spowoduje, że wszyscy zapomną o jego istnieniu. Parker żegna się z MJ i Leedsem, obiecuje im, że przypomni im o sobie. Jakiś czas po zaklęciu, Parker odwiedza MJ i Leedsa z zamiarem przypomnienia im o sobie, ale nie jest w stanie tego zrobić. Później odwiedza grób May, gdzie spotyka Hogana, który również nie pamięta jego tożsamości. Parker wynajmuje samodzielnie mieszkanie i tworzy nowy kostium Spider-Mana.
W scenie między napisami, Eddie Brock i towarzyszący mu symbiont, Venom, siedzą w barze i rozmawiają z barmanem o innych superbohaterach w tym świecie. Nagle Brock i Venom zostają odesłani do swojej rzeczywistości, jednak fragment symbionta pozostaje w barze.
Obsada
Polski dubbing Jakub Gawlik jako Peter Parker / Spider-Man Wiktoria Wolańska jako Michelle „MJ” Jones-Watson Michał Żebrowski jako Stephen Strange Sebastian Perdek jako Ned Leeds Bartłomiej Nowosielski jako Harold „Happy” Hogan Krzysztof Grabowski jako Max Dillon / Electro Krzysztof Wakuliński jako Norman Osborn / Green Goblin Zbigniew Lesień jako Otto Octavius / Doktor Octopus Michał Piela jako Wong Józef Pawłowski jako Eugene „Flash” Thompson Kinga Ilgner jako May Parker Piotr Ligienza jako Peter Parker / Spider-Man (T. Maguire) Bartosz Gelner jako Peter Parker / Spider-Man (A. Garfield) Tom Holland jako Peter Parker / Spider-Man, nastolatek i Avenger, który ma pajęcze zdolności w wyniku ugryzienia przez genetycznie zmodyfikowanego pająka. Zendaya jako Michelle „MJ” Jones-Watson, dziewczyna Parkera. Benedict Cumberbatch jako Stephen Strange, neurochirurg, który po ciężkim wypadku samochodowym odkrywa świat magii i alternatywnych wymiarów. Jacob Batalon jako Ned Leeds, najlepszy przyjaciel Parkera ze szkoły. Jon Favreau jako Harold „Happy” Hogan, szef ochrony Stark Industries, były szofer i przyjaciel Tony’ego Starka, który opiekuje się Parkerem. Jamie Foxx jako Max Dillon / Electro, elektrotechnik z alternatywnej rzeczywistości, który wskutek wypadku ma potężną moc generowania elektryczności. Foxx wcześniej zagrał tę postać w filmie Niesamowity Spider-Man 2 w 2014 roku, który nie jest częścią MCU. Willem Dafoe jako Norman Osborn / Green Goblin, naukowiec i dyrektor Oscorp z alternatywnej rzeczywistości, który testuje na sobie niestabilny wzmacniacz siły i staje się szalonym i potężnym Zielonym Goblinem. Dafoe wcześniej zagrał tę postać w trylogii Sama Raimiego z lat 2002–2007, która nie jest częścią MCU. Alfred Molina jako Otto Octavius / Doktor Octopus, naukowiec z alternatywnej rzeczywistości, który oszalał po niepowodzeniu w stworzeniu samopodtrzymującej się reakcji fuzyjnej. Ma on cztery mechaniczne macki. Molina wcześniej zagrał tę postać w filmie Spider-Man 2 z 2004 roku, który nie jest częścią MCU. Benedict Wong jako Wong, mistrz sztuk mistycznych, przyjaciel Strange’a. Tony Revolori jako Eugene „Flash” Thompson, kolega ze szkoły Parkera i jego były rywal. Marisa Tomei jako May Parker, ciocia Petera Parkera, która opiekuje się bratankiem męża. Tobey Maguire jako Peter Parker / Spider-Man, superbohater z alternatywnych rzeczywistości. Maguire powtórzył swoją rolę z trylogii Sama Raimiego z lat 2002–2007, które nie są częścią MCU. Andrew Garfield jako Peter Parker / Spider-Man, superbohater z alternatywnych rzeczywistości. Garfield powtórzył swoją rolę z filmów Marca Webba z lat 2012–2014, które nie są częścią MCU.
Swoje role z poprzednich filmów franczyzy powtórzyli: J.B. Smoove jako Julius Dell, Martin Starr jako Roger Harrington i Hannibal Buress jako Andre Wilson, nauczyciele w szkole Parkera; Angourie Rice jako Betty Brandt i Jorge Lendeborg Jr. jako Jason Ionello, uczniowie ze szkoły Parkera; J.K. Simmons jako J. Jonah Jameson, naczelny portalu DailyBugle.com oraz Charlie Cox jako Matt Murdock, niewidomy adwokat Parkera. Simmons zagrał wcześniej Jamesona w trylogii Sama Raimiego z lat 2002–2007, a Cox wystąpił w serialu Daredevil.
Role z wcześniejszych filmów, niezwiązanych z MCU, powtórzyli również: Rhys Ifans jako Curt Connors / Jaszczur, naukowiec z alternatywnej rzeczywistości, który wskutek eksperymentów nad serum pozwalającym na regenerację kończyn i ludzkiej tkanki, przekształca się w potwora zwanego „Jaszczur”; Thomas Haden Church jako Flint Marko / Sandman, drobny złodziej z alternatywnej rzeczywistości, który wskutek dziwnego wypadku zmienił się w Sandmana oraz w scenie po napisach Tom Hardy jako Eddie Brock / Venom w roli cameo.
W filmie ponadto wystąpili: Paula Newsome jako asystentka prorektora MIT, Arian Moayed jako Albert Cleary, agent departamentu Damage Control, który przesłuchiwał Parkera oraz Mary Rivera jako babcia Leedsa.
Produkcja Rozwój projektu mały|upright|Jon Watts, reżyser filmu W trakcie produkcji Spider-Man: Homecoming dwa kolejne filmy były planowane przez Marvel Studios i Sony Pictures. Jon Watts, reżyser dwóch poprzednich części wyraził chęć, aby Kraven Łowca był głównym złoczyńcą w filmie. W sierpniu 2019 roku Sony poinformowało o planach na dwa filmy. Studio ponownie widziało na stanowisku reżysera Wattsa oraz Toma Hollanda w roli Petera Parkera. Holland miał w kontrakcie jeszcze jeden film, natomiast Watts wypełnił swoje zobowiązanie dotyczące dwóch filmów.
Po sukcesie Spider-Man: Daleko od domu Marvel Studios oraz The Walt Disney Company rozważało rozszerzenie dotychczasowej umowy z Sony Pictures. Na podstawie dotychczasowej umowy między studiami Marvel Studios i Kevin Feige zajmowali się produkcją filmów ze Spider-Manem finansowanych przez Sony, a w zamian otrzymywało 5% z zysków. Sony chciało rozszerzyć umowę o inne produkcje pozostając przy identycznych warunkach finansowych. Disney jednak był zaniepokojony zbyt dużą odpowiedzialnością Feigego i obawiał się, że nadmiar obowiązków może wpłynąć na franczyzę Filmowego Uniwersum Marvela. Zażądali 25–50% zysków z przyszłych koprodukcji, przy których Feige miałby pracować dla studia Sony. Firmy nie były w stanie dojść do porozumienia, a Sony zdecydowało się na produkcję kolejnego filmu o Spider-Manie bez zaangażowania Marvel Studios i Feigego.