Anatomija i bolesti prednjeg segmenta oka sažeti je prikaz anatomskih struktura prednjeg segmenta ljudskog oka, koja je zapravo prednja trećina oka koja uključuje sve strukture ispred staklastog tela oćne jabučice (rožnjaču, iris, ciliarno telo i sočivo), i karakterističnih bolesti vezane za ovaj deo oka.Cassin, B. and Solomon, S. Dictionary of Eye Terminology. Gainesville, Florida: Triad Publishing Company, 1990. Anatomija Ljudsko oko je parni organ čula vida. Anatomiju ljudskog oka čine: očna jabučica, vidni putevi i pomoćni organi oka. U okolini očne jabučice se nalaze tkiva i strukture koje imaju ulogu njene zaštite. U te strukture spadaju: očna duplja, očni mišići, kapci, suzni aparat, vežnjača i masno tkivo orbite. U kliničkom i funkcionalnom smislu očna jabučica se deli na prednji i zadnji segment.Dr. med. D. Pajić: Anatomija oka (2007.) Prednji segment očne jabučice (bulbus oculi) čine: Kapci
Očni kapci (palpebrae) su pokretljivi kožno-mišićni nabori sa fibroznim skeletom koji prekrivaju prednje strukture očne jabučice. Imaju zaštitnu ulogu u očuvanju vida i prozirnosti struktura očne jabučice. Tri osnovna sloja čine građu kapaka: spoljašnji (koža), srednji (mišićno vezivni) i unutrašnji (vežnjača).
Suzni aparat Suzni aparat (apparatus lacrimalis) oka čine sekretorni, prelazni-intermedijarni i odvodni deo. Lakrimalni sistem učestvuje u stvaranju i odvodu suza. Fiziološka uloga suza je zaštita za površinske strukture bulbusa. Suze mehanički ispiraju površinu oka, učestvuju u ishrani i čuvaju prozirnost rožnjače. Na spoljašnjim ivicama kapaka smeštene su male suzne bradavice na čijem su vrhu tačkasti otvori za gornji i donji suzni kanalić. Ti suzni otvori su preko kanalića povezani sa suznom kesicom. Vežnjača Vežnjača ili konjuktiva (conjunctiva) — unutrašnji sloj kapka. Preko prelazne bore nastavlja se u vežnjaču bulbusa. Odvaja kapke i očnu jabučicu od orbitalnih struktura. Vežnjaču čine: vežnjača kapaka, vežnjača prelazne bore, vežnjača bulbusa, polumesečasti nabor i suzna bradavica. Po sastavu je glatka, sjajna, vlažna, bledo ružičaste boje, prozirna, bez patološke sekrecije u konjunktivalnoj vrećici. Fiziološka uloga je da omogući nesmetano kretanje kapaka po bulbusu i da omogući kretanje očne jabučice u svim pravcima. Rožnjača Rožnjača (lat. cornea) je vidljivi prednji deo najprozirnijeg sloja očne jabučica, jako tvrde konzistencije, po čemu je i dobila ime („tvrda kao rog”). U prečniku ima 11—12 milimetara, a debela je oko pola milimetra i sastoji se od više slojeva: Na površini je višeslojni pločasti epitel. Prednja membrana, ili membrana Boumani, deli epitel od strome. Stroma sačinjava najveći deo debljine rožnjače. Ona je građena u vidu providnih ploča, koje su u stvari modifikovane ćelije. Stroma se završava zadnjom membranom, koja je otporna na intraokularni pritisak, a ona se po autoru koji je prvi opisao zove membrana Deskemeti. Unutrašnji sloj rožnjače komunicira sa prednjom očnom komorom. Ovaj sloj je građen od tankih endotelnih ćelija i označava se kao endotel.
Rožnjača nema krvnih sudova i ishranjuje se difuzijom iz okolnog tkiva.
Providnost rožnjače i njena pravilna zakrivljenost su osnove za dobar vid. U slučaju zamućenja na rožnjači (leukom) kao posledice bolesti ili povrede, dolazi do zamućenja i znatnog smanjenja vida. Nepravilna zakrivljenost rožnjače se javlja ako postoji astigmatizam oka ili kupasta zakrivljenost (keratokonus).
Beonjača Beonjača (sclera) je veći, zadnji deo fibrozne opne očne jabučice (bulbus oculi), čija je sa spoljašnja površina ispupčena i pokrivena fascijalnim omotačem (vagina s. fascia bulbi), a napred još i vežnjačom (tunica conjunctiva bulbi). Unutrašnja površina je izdubljena i odgovara sudovnjači (choroidea). Ona je čvrsta, nerastegljiva, beličasta i neprozračna opna, oblik lopte presečene na prednjem kraju. U taj veliki kružni otvor uvlači se periferna ivica rožnjače. Osim ovog otvora, na beonjači se nalaze još neki manji otvori za prolaz nerava i krvnih sudova.
U beonjači postoji venski sinus (sinus venosus sclerae) ili (canalis Schlemmi). Smješten je oko limbusa rožnjače. Ispunjen je očnom vodicom (humor aquosus). Beonjača je inervisana ograncima kratkih cilijarnih nerava (nn. ciliares breves). Arterije beonjače potiču od prednjih i kratkih zadnjih cilijarnih arterija (aa. ciliares anteriores, aa. ciliares posteriores breves), a vene su pritoke kovitlastih vena (vv. vorticosae). Beonjača u sebi nema limfnih sudova. Dužica Dužica ili šarenica (iris) je mišićna opna između rožnjače i sočiva, koja odvaja prednju od zadnje očne komore. Kroz nju u oko ulaze svetlosne zraci. Mišić dužice deluje refleksno određuje veličinu zenice, pa se ona na jakom svetlu sužava a na slabom širi. Dužica svojim izgledom određuje boju očiju. Boja dužice se dobija genetskim nasleđem, i određena je količinom pigmenata. Kada ne bi bilo pigmenta oko bi bilo roze boje (albino). Postoje dva pigmenta melanin i lipohrom koji direktno učestvuju u boji oka. Melanin je braon boje i kontroliše ga 15-ti hromozom, dok lipohrom žuto-braon i kontroliše ga 19-ti hromozom. U ređim slučajevima može da se desi da jedno oko bude drugačije boje, ali to je jako redak slučaj. Dužica ne menja boju sa staranjem ma koliko se veruje u to. Dešava se da posmatrači uoče promenu boje očiju, ali to nije realnost, jer boja očiju zavisi od osvetljnja, kontrasta i oblačenja čoveka.
Dužica se sastoji od dva sloja: prednjeg pigmentnog i fibrovaskularnog poznatog kao stroma, ispod koga je sloj pigmentnih epitelnih ćelija. Stroma se povezuje sa kružnim mišićem (sfinkterom) zenice (sfincter pupillae), koji odgovara za pomeranje zenice u kružnim pokretima, a skup mišića za širenje (dilator pupillae) pomera dužiicu radijalno, povlačeći je u naborima. Zadnja površina je pokriven jako pigmentiranim epitelnim slojem koji je dvoćelijske debljine (pigmentni epitel irisa), dok prednja površina nema epitela. Ta prednja površina se projektuje kao dilator mišića. Visoko pigmentirani sadržaj blokira svetlo koje prolazi kroz dužicu ka mrežnjači, usmeravajući ga na zenicu.
Spoljni rub dužice je kornea, koja je pričvršćena na bionjaču i prednji deo cilijarnog tela. Iris i cilijarno telo zajedno su poznati kao prednja uvea. Ispred samog korena irisa je regija zvana trabekulska (kvržičasta) mreža, kroz koju se očna vodica stalno crpi iz oka, i tako reguliše očni pritisak. Pojedine bolesti irisa često imaju jak uticaj na očni pritisak i posredno na vid. Zajedno sa prednjim cilijarnim tijelom, dužica pruža sporedni put za oticanje tečnosti iz oka. Cilijarno telo Cilijarno telo (corpus ciliare) je deo ljudskog oka koji u sebi sadrži cilijarni mišić (koji kontroliše oblik očnog sočiva) i cilijarni epitel (koji proizvodi očnu vodicu). Ono je deo (uveje), sloja tkiva koje snabdeva kiseonikom i hranjivim materijama očna tkiva. Veže se sa ora serrata na mrežnjaču na korenu dužice.
Cilijarno telo je u obliku prstena zadebljanog tkiva unutar ljudskog oka, koji deli zadnju očnu komoru od staklastog tela. U sebi sadrži cilijarni mišić, krvne sudove i vlaknasto vezivno tkivo. Nabori ili cilijarni nastavci, na unutrašnjem cilijarnom epitelu izlučuju očnu vodicu u zadnju očnu komoru.
Cilijarno telo je pričvršćeno na očno sočivo preko vezivnog tkiva ili zonulskih vlakana. Opuštanje mišića cilijarnog pravi napetost na ovim vlaknima i timme menja oblik sočiva kako bi se ono fokusiralo svetlosni snop na mrežnjaču Unutrašnji sloj je proziran i pokriva staklasto telo, i kontinuirani je nastavak nervnog tkiva mrežnjače. Spoljašnji sloj je izraženo pigmentiran i nastavlja se sa pigmentnog epitela, a predstavlja ćelije mišića dilatora dužice. Ova dvostruka membrana se često smatra kontinuitetom mrežnjače i rudimentnog embrionskog ostatka mrežnjače. Unutrašnji sloj je bez pigmenta dok ne dođe do dužice koja je pigmentirana. Mrežnjača se završava na ora serrata.
Očno sočivo Očno sočivo (lens) je deo ljudskog oka koji ima funkciju prelamanja svetla i podešavanja prelamanje slike tako da ona padne direktno na mrežnjaču. Ono ima izgled i veličinu zrna sočiva (leće).
Sa spoljašnje strane sočivo je obavijeno tankom membranom, kapsulom (capsula lentis), a sa unutrašnje kapsule je u sredini jedro ili jezgro (nucleus) koje ima čvršću strukturu od okolnog korteksa (cortex). Korteks sočiva je građen od usko zbijenih ploča (lamela), koje su potpuno providne, i poređane kao lukovice u glavici crnog luka.
Periferija sočiva (ekvator) je povezana tankim nitima sa jednim cirkularnim mišićem (trepavičasti mišić - musculus cilliaris), čijom aktivnošću se otpuštaju ili zatežu njegova mišićna vlakna, što menja oblik sočiva, koje postaje tanje ili deblje, odnosno menja svoju prelomnu moć. Taj proces prilagođavanja očnog sočiva na različito udaljene predmete nosi naziv akomodacija oka.
500px|мини|центар|Poprečni presek kroz anatomske strukture prednjeg segmanta oka: 1. Siočivo, 2. Cilijarno telo, 3. Zadnja očna komora 4. Prednja komorah 5. Aqueous humour flow; 6. Zenica, 7. Corneoscleralni rub 8. Korne, 9. Trabekularna mreža i Šlemov kanal. 10. Kornealni limb 11. Sklera; 12. Konjunktiva, 13. Uvea 14. Dužica, 15. Cilijarno telo
Bolesti prednjeg segmenta oka prema MKB10B. Pajić, D. Pajić: Promene na očima kod opštih bolesti (2014.)
1. H00. — Bolesti očnog kapka Bolest Šifra MKB10 i latinski naziv Slika Karakteristike Hordeolum(Čmičak) H00.0 — Hordeolum palpebrae 120pxAkutna bakterijska upala lokalnih lojnih žlezda kapka sa pojavom crvenila i otoka kože. Bol je spontan i pri dodiru se oseća promena na kapku. Postoje dve vrste: spoljašnji, koji nastaje na rubu kapka i zahvata folikule trepavica i unutrašnji, koji nastaje zbog upale lojnih žlezda unutar kapka, kao posledica zastoja u pražnjenju žlezda. Halacion(Tvrdo zrno u kapku oka)H00.1 — Chalazion120px Poznat i kao lipogranulom Meibomovih žlezda, je cista u veđi uzrokovana upalom začepljene Meibomove žlezde, češče na gornjoj veđi. On je drukčiji od čmička po tome što je bolniji, i veći. Blefaritis(Zapaljenje ivice kapka oka)H01.0 — Blepharitis 120px Hronična upala rubova kapaka, koja se može se javiti u dva osnovna oblika, kao; Prednji blefaritis kada se upala javlja na spoljnoj ivici kapaka