miniatura|Ludwig Wittgenstein, un dij filòsof pì amportant dël lengagi dël sécol XX
La filosofìa dël lengagi a l'é na branca dla filosofìa ch'a studia la natura dël lengagi, soe relassion con la realtà e la manera andoa che j'esse uman a deuvro ël lengagi për comprende ël mond e comuniché. Sò but prinsipal a l'é d'analisé ij concet ëd significà, referensa, vrità, comprension e le struture dël pensé uman.
Stòria J'origin ëd la riflession filosòfica an sël lengagi a armonto a l'antichità, con ij travaj ëd Platon e d'Aristòtil. Ant ël sécol XX, la filosofìa dël lengagi a l'ha vivù un gran dësvlup con ël "gir lenghìstich" (linguistic turn) ant la filosofìa ossidental. Ij contribù pì amportant a ven-o da:
Gottlob Frege e la distinsion antra segn e arferiment Ludwig Wittgenstein e soe euvre Tractatus Logico-Philosophicus e Ricerche Filosofiche Bertrand Russell e la teorìa dle descrission J.L. Austin e la teorìa dj'at lenghìstich
Tema prinsipaj
La natura dël significà La question ëd lòn ch'a fà che na paròla o na fras a l'abio un significà a l'é sentral. A-i son vàire teorìe: La teorìa referensial: ël significà a l'é l'oget o la classe d'oget che ël termo a designa La teorìa dël mentalism: ël significà a l'é na rapresentassion mental La teorìa dël comportamentism: ël significà a l'é determinà da le condòte associà
Relassion antra lengagi e realtà Com a peul ël lengagi descrive la realtà? A-i é na corispondensa direta antra le struture dël lengagi e cole dël mond? Coste question a men-o a d'àutre an sël ròl dla vrità e dla faussità.
At lenghìstich J'at lenghìstich a son d'assion ch'as compon-o an dovrand ël lengagi. Austin a distingh: At locutor (dì cheicòs) At ilocutor (fé cheicòs an disendlo) At perlocutor (produve n'efet an sl'auditor)
Scòle ëd pensé
Filosofìa analìtica La filosofìa analìtica dël lengagi a concentra soa atension an sël lengagi ordinari e an sl'analisi lògica dle struture lenghìstiche.
Struturalism e post-struturalism Jë struturalista com Ferdinand de Saussure a considero ël lengagi com un sistema ëd sign, antant che ij post-struturalista com Jacques Derrida a sot-ligno la natura instàbil dël significà.
Filosofìa continental A aceta na përspetiva pì stòrica e social an sël lengagi, sot-lignand sò ròl ant la costrussion dla realtà social.
Aplicassion La filosofìa dël lengagi a l'ha d'aplicassion an vàire camp: Lenghìstica Siense cognitive Inteligensa artifissial Drit e literatura
Filòsof amportant Platon John Locke Gottlob Frege Bertrand Russell Ludwig Wittgenstein W.V.O. Quine Donald Davidson Noam Chomsky
Vëdde ëdcò Semàntica Sintass Pragmàtica Lògica Lengagi formal
Bibliografìa Wittgenstein, L. Tractatus Logico-Philosophicus, 1921 Austin, J.L. How to Do Things with Words, 1962 Searle, J. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language, 1969
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Lenghìstica Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI