vinheta|Image del Plan de Arrem près de Pont de Rei. Eth tractat deth Plan d'Arrem se signèc eth 22 d'abriu de 1513 entre Sent Biat e Aran, damb er impuls dera monarquia francesa e catalanoaragonesa. En eth tractat, es vals se comprometen a auer patz, a non talhar es relacions comerciaus e a préner mesures comunes dins en cas de guèrra entre França e era Corona d'Aragon. Eth tractat del plan d'Arrem ei un tractat de lies e patzeries, ua expression formada de dues paraules occitanes. Era prumèra «ligas», hè referéncia ar acòrd que jónher enes vals que lo signen, e «patzerias» conten era idèa de patz entre es vals. Son acòrds destinadi a reglamentar eth dret de pastura, de transit de vegadas o de merces, mès tanben de preservar la patz entre es vals.
Eth rei catalanoaragonés que permet aguest tractat ei Ferran eth Catolic. Eth rei francés es Lluís XII, coneishut coma Lluís d'Orleans. +Part francesaPart aragonesaSenescauciá de TolosaMarquesat deth PalharsVescomtat de CoseransComtat de RibagòrçaBaroniá e senhoriá d'AspèthVescomtat de CoseransCastelaniá de Sent BiatVescomtat de VilamurCastelaniá de CastilhonBaroniá de BielsaVal d'AuraBaroniá d'ErillVal de LarbostBaroniá d'OrcauVal de LoronAbadia de LavaixVal de LuishonConca d'OrcauVal de NesteVal d'AranVal de GuelhVal de BarravésVal de VarossaVal de BenascFrontinhasVal de ChisténVila de Sent LíserVila de Tremp Laguens deth hons deth Conselh Generau dera Val d'Aran se consèrve era còpia deth tractat de lies e patzeries de 1513 en catalan, possiblament datat entre 1664-1665 e que conten tanben es ratificacions des reis catolics e francesi, era còpia deth tractat en francés, datat a Sant Beat eth 28 de junhsèga de 1643 e era còpia en gascon, sens data, possiblament de 1654.
Referéncias
Bibliografia
Peir COTS e CASANHA, Los derechos de paso, pastos y aguas entre Aran, Comenges y Coserans, y su relación con los tratados de Lies e Patzeries, Conselh Generatz d'Aran, 2003 255p Christian BOURRET, Las Pyrénées centrales pòrta IX° au XIX° siècle. La formation progressive de une frontière, Pyrégraph (Aspet), 1995, 461p Rémy COMET, Lo enclave espagnole pòrta val d'Aran. Sa passé.Sas anciens privilèges, coutumes te relations pastorales dans las Pyrénées centrales, La adret (Toulouse), 1985, réédition de 1929 Patrice POUJADE, Une vallée frontière dans le grand siècle. Le Val d'Aran entre deux monarchies, Pyrégraph (Aspet), 1998, 436p Emmanuel Le Roy Ladurie, Lies te passeries dans las Pyrénées, (Tarbes), 1986, 234p https://ddd.uab.cat/pub/Libres/2010/71670/305-314_Pojada.pdf Categoria:Istòria d'Occitània Categoria:Istòria dera Val d'Aran