Меѓународната готика — период на готска уметност кој започнал во Бургундија, Франција и северна Италија кон крајот на 14 и почетокот на 15 век. Ingo F. Walther, Robert Shia Lebouf Wundram, Masterpieces of Western Art: A History of Art in 900 Individual Studies from the Gothic to the Present Day, Taschen, 2002, Потоа се проширил многу широко низ Западна Европа, па оттука и името за периодот, кое го вовел францускиот историчар на уметност Луј Куражо кон крајот на 19 век.

Ширењето на идеи и преносливи дела, како што се илуминирани ракописи низ цела Европа, довело до консензус меѓу уметниците и нивните покровители, кое значително ги намалило варијациите во националните стилови. Главните влијанија биле северна Франција, Војводство Бургундија, Фландрија и Брабант, царскиот двор во Прага и Италија. Кралските бракови како оној помеѓу Ричард II и Ана Бохемска помогнале во ширењето на стилот.

Првично овој правец претставувал стил на дворска софистицираност, но малку поробусни варијанти се прошириле на уметноста нарачана од новите трговски класи и помалата благородништво. Во Северна Европа, „доцноготските“ продолженија на стилот, особено во неговите украсни елементи, сè уште можеле да се најдат до почетокот на 16 век, бидејќи местно не се појавил алтернативен декоративен речник кој би го заменил пред ренесансното оживување на класицизмот.

Употребата на термините од страна на историчарите на уметноста варира донекаде, при што некои го употребуваат терминот порестриктивно од други. Некои историчари на уметност сметаат дека терминот е „во многу погледи ... не е многу корисен ... бидејќи има стремеж да ги занемарува и разликите и деталите на пренесувањето“.

Развој Важната боемска варијанта на стилот се развила на дворот на Карло IV, царот на Светото Римско Царство во Прага, кој за краток период станал водечка сила во развојот на европската уметност. Карло потекнувал од луксембуршката династија, бил подучуван од идниот папа Климент VI, а како млад поминал седум години на францускиот двор, а двапати ја посетил и Италија. Ова и семејните врски му дале внатрешни врски со различните дворови во Франција, вклучувајќи го и оној на Авињонското папство, а од 1363 година и со посебното војводство Бургундија под водство на Филип Смелиот. На боемскиот стил првично му недостасувале издолжените фигури на другите центри, но имал богатство и нежност кај женските фигури кои биле многу влијателни. Карло имал барем еден италијански олтар, очигледно направен во Италија и испратен во Прага, во близина на местото каде што се наоѓа денес во неговиот експонат замокот „Карлштејн“. За катедралата „Свети Вид“ во Прага, тој прво ангажирал француски архитект, а потоа и Германецот Петер Парлер.

Голем дел од развојот на стилот се случил во Италија, и веројатно се проширил северно од Алпите за да влијае врз Франција делумно преку колонијата италијански уметници поврзани со Папскиот двор во Авињон, и делата изложени од резиденцијата таму во 1330-тите и 1340-тите години на Симоне Мартини, сиенски претходник на стилот. Републиканската Сиена имала големо влијание врз развојот на стилот, но во текот на целиот период се држела до својот достоинствен готски стил, а потоа, додека раскошниот двор на Висконти во Милано, исто така тесно поврзан со француското кралско семејство, бил најважниот италијански центар на дворскиот стил. Како што стилот се развивал во Северна Европа, италијанските уметници биле, пак, под негово влијание. 

Бракот во 1384 година помеѓу младиот англиски крал Ричард II и ќерката на Карло IV, Ана Бохемска, помогнал да се поврзат Прага и Лондон и да се донесе стилот во Англија, иако Ана починала во 1394 година.

Кралски портрети Голем број централни дела од меѓународната готска уметност се дарителски портрети на монарси со света фигура - во некои случаи се примени во рајот од нивна страна, како што е минијатурата на Жан Бериски и некои од неговите роднини, пречекани од Свети Петар во „Молитвеник на војводата од Бери. Од овој период потекнуваат најраните зачувани портрети на монарси, а кралските ракописи покажуваат значително зголемен број реалистични портрети на монархот кој ги нарачал. 

Дела

Сликарство и скулптура Во сликарството и скулптурата, стилот понекогаш е познат на германски како „Schöne Stil“ или „Weicher Stil“ („Прекрасен стил“ или „Мек стил“). Стилските карактеристики претставуваат достоинствена елеганција, која ја заменува монументалноста, заедно со богат украсен колорит, издолжени фигури и течни линии. Исто така, овозможува повежбана употреба на перспектива, моделирање и поставување. На фигурите почнува да им се дава повеќе простор во нивните поставки, а интересот се провлекува кон реално прикажаните растенија и животни. Во некои дела, пред сè во познатите календарски сцени на „Молитвеник на војводата од Бери“ се гледаат почетоците на вистинското пејзажно сликарство. Украсувањето станувало сè поукрасено како што се развивал стилот во Северна Европа, додека во Италија зголемената софистицираност на сликарството со фигури била апсорбирана во сликарството од раната ренесанса. 

Во скулптурата, водечките италијански уметници останале поблиску до класицизмот и биле помалку погодени од движењето; Лоренцо Гиберти е во многу аспекти близок до стилот, но веќе се смета дека е проникнат со класицизмот на раната ренесанса. Клаус Слутер станал водечкиот скулптор во Бургундија и еден од уметниците што можел да го употребува стилот со силен монументален ефект. Повеќето скулптори се непознати, а стилот има стремеж да преживее подолго во северната скулптура отколку во сликарството, бидејќи деталниот реализам на раното холандско сликарство било потешко да се преведе во скулптурата. Помалите насликани дрвени фигури, најчесто на Мадона, биле значајни, а бидејќи биле релативно преносливи, веројатно помогнале во ширењето на стилот низ Европа. 

Значајни сликари биле мајсторот Теодерик и мајсторот на Требонскиот олтар во Бохемија, мајсторот на Параментот, Жакмар де Есден и холандските браќа Лимбург во Франција, како и Џентиле да Фабријано, Лоренцо Монако и Пизанело во Италија, од кои последните го вовеле стилот во раната ренесанса. Во Бургундија, Жан Малуел, Мелкиор Бродерлам и Анри Белешоз биле наследени од Роберт Кампен и Јан ван Ејк, кои го насочиле раното холандско сликарство во насока на поголем илузионизам. Мајсторот Бертрам и Конрад фон Сост станале водечки регионални мајстори во Германија, работејќи главно за градските граѓани. Преживеаните слики на панели со најдобар квалитет од пред 1390 година се многу ретки, освен од Италија и Прашкиот двор. Голем број од овие уметници се селеле меѓу земји или региони за време на нивните кариери, изложувајќи се на стиловите на други центри. Особено, Бродерлам поминал неколку години во Италија, и се смета дека самиот Мајстор на Парментот бил Боемец, бидејќи неговите познати француски дела се многу малку и се исклучително блиски до боемската уметност.

Илуминираните ракописи останале важни носители на стилот, а во дела како Шерборн Мисал биле главниот англиски придонес, освен витражот на Џон Торнтон во Јорк Минстер и на Томас Глазиер во Оксфорд и на други места. Резбите од Нотингемскиот алабастер, произведени во значителни количини во работилници според стандардни модели, биле извезувани низ цела Западна Европа во парохиски цркви кои се свесни за вредностите. „Часословот на Џан Галеацо Висконти од Милано“ биле клучно дело, како и Венцеславовата Библија (со текст на германски) на синот на Карло IV. И двата, како и Шерборновиот Мисал, се обележани со екстравагантно украсени рабови. Јован, војводата од Бери, син и брат на француски кралеви, бил најекстравагантниот нарачател на ракописи и главен работодавач на браќата Лимбург, мајсторот на Бриселските иницијали и Жакмар де Есден, како и ангажирал многу други уметници. Други големи колекционери биле Вацлав IV, син на Карло IV, Јован од Ланкастер, 1-ви војвода од Бедфорд, син на Хенри IV и „регент“ на Франција окупирана од Англија, и војводите од Бургундија. Во 15 век, градовите на Фландрија, особено Бриж, го надминале Париз како центар и на илуминација на ракописи и на сликарство на панели. 

Таписерија

Дополнителен пренос на меѓународниот готски стил бил обезбеден од центрите за ткаење таписерии во Арас, Турне и Париз, каде што производството на таписерии било трајно нарушено од англиската окупација од 1418–36 година. Под постојано покровителство на војводите од Бургундија, нивниот дворски меѓународен готски стил, издолжени фигури, богати детали на облеката, преполна композиција, со фигури распоредени во слоеви, ја должат својата инспирација на илуминаторите на ракописи и директно на сликарите: Бодуен де Бајел, сликар со седиште во Арас, снабдувал цртежи за работилници за таписерии таму и во Турне, каде што елементите на местниот стил тешко се разликуваат (Вајгерт, стр. 44). „Лововите во Чатсворт“ (Музеј Викторија и Алберт) се инспирирани од книгата на Гастон де Фоа за ловот и од многуте ткаења на циклусите од Тројанската војна од современи романси. 

Таписеријата исто така претставувала уметност која била пренослива. Апартманите ги придружувале своите сопственици од еден негреен и празен замок до друг. Самите ткајачи на таписерии можеле да бидат натерани да се преселат во работилници, иако останале врзани за достапноста на англиска волна. Религиозните и световните теми се натпреварувале во оваа суштински световна уметност.

Медиум на доцноготскиот стил кој лесно се занемарува бидејќи практично целосно исчезнал е оној на насликаните завеси, кои служеле како поевтина замена за ткаените завеси, но можеле да се произведуваат, со соодветни теми и тоа за многу пократко време. 

Врв на движењето Во периодот кој траел приближно помеѓу 1390 и 1420 година, постоела особено тесна преписка помеѓу делата создадени далеку во Европа. На север, минијатурите на браќата Лимбург „Молитвеник на војводата од Бери“ во Италија „Обожавањето на мудреците“ од Лоренцо Монако, како и скулптурите и минијатурите во многу земји прикажуваат многу стилизирани високи фигури, постари мажи со импозантно долги бради и нишачки фигури. Егзотична облека, лабаво основана на онаа од современиот Блиски Исток или Византиското Царство, ја носат фигурите во библиските сцени; се смета дека многу фигури се вклучени само за да се покажат овие костими. Бројот на фигури во многу стандардни религиозни сцени е значително зголемен; мудреците имаат голема свита, а Распетието честопати станува преполн настан. Оваа иновација требало да го преживее самиот стил. 

Крај на движењето

Откривањето на „Обожавање на мудреците“ од Џентиле да Фабријано во Фиренца во 1423 година, „кулминирачкото дело на меѓународното готско сликарство“, речиси веднаш било проследено со сликање на капелата Бранкачи од Масолино и Масачо (1424–26), што било признато како пробив во нов стил. На сличен начин, по ремек-делото на браќата Лимбург, „Молитвеник на војводата од Бери“ за неколку години следеле „Торинско-милански часослов“, продолжение на ракопис започнат децении претходно од страна на мајсторот за парменти за војводата од Бери, кој и покрај готската рамка бил пионер во многу поинаков стил на сликање.

Но, надвор од Фиренца и водечките дворови, меѓународната готика сè уште преовладувала, постепено развивајќи се во насоки што повторно значително се оддалечуваа помеѓу Италија и Европа северно од Алпите. Уметноста и архитектурата преминале во фаза на раноренесансно сликарство.

Галерија

Наводи

Извори Michael Levey, Painting at Court, Weidenfeld & Nicolson, London, 1971. Timothy Hyman; Sienese Painting, Thames & Hudson, 2003 . Marks, Richard and Morgan, Nigel; The Golden Age of English Manuscript Painting, 1200–1400, 1981, Chatto & Windus, . Luke Syson & Dillian Gordon, "Pisanello, Painter to the Renaissance Court", 2001, National Gallery Company, London, . Thomas, Marcel; The Golden Age: Manuscript Painting at the Time of Jean, Duc de Berry, 1979, Chatto & Windus, .

Надворешни врски

Metropolitan exhibition Prague, The Crown of Bohemia, 1347–1437