Опсадата на Одрин била воена операција во текот на Првата балканска војна, која траела од ноември 1912 до март 1913 година. Градот Одрин, бил една од најзначајните османлиски тврдини во Европа и претставувал важен стратешки пункт за одбраната на Источна Тракија и патот кон Цариград. Тврдината била опседната од единици на Бугарската армија, поддржани од Српската Втора армија, а била бранета од османлиски гарнизон под команда на Шукри-паша.

Опсадата започнала во ноември 1912 година, по напредувањето на бугарските сили во Источна Тракија. Бугарската Втора армија, под команда на генерал Никола Иванов, го опколила градот и започнала артилериски напади врз неговиот утврден систем. На 6 ноември во опсадата се приклучила Српската Втора армија под команда на генерал Степа Степановиќ. Српските единици биле распоредени главно во западниот и северозападниот дел на опсадниот прстен и обезбедиле значајна тешка артилерија.

Позадина Одрин бил еден од главните османлиски воени центри во Тракија. Неговата стратешка положба на сливот на Марица, Арда и Тунџа го правела важен за контролата на комуникациите меѓу Балканот и Цариград. Во периодот пред Првата балканска војна градот бил силно утврден и располагал со надворешен одбранбен појас составен од повеќе утврдувања, ровови, артилериски позиции и други одбранбени објекти.

По започнувањето на Првата балканска војна во октомври 1912 година, османлиските сили биле поразени во неколку големи битки во Тракија. Бугарското напредување довело до изолирање на Одрин од главните османлиски сили, со што градот станал опколена тврдина.

Опсадата Бугарските сили постепено го затвориле опсадниот прстен околу градот и започнале артилериско гранатирање на османлиските позиции. Српската Втора армија обезбедила дополнителни сили и особено важна тешка артилерија. Во текот на следните месеци борбите главно се состоеле од артилериски дуели, извидувачки дејства и локални напади врз предните османлиски позиции.

Османлискиот гарнизон, предводен од Шукри-паша, пружал силен отпор. Поради целосната блокада, меѓутоа, состојбата во тврдината постепено се влошувала. Снабдувањето со храна и муниција станувало сè потешко, додека болестите и недостигот од основни материјали дополнително ја ослабнувале одбраната.

Во текот на зимата 1912–1913 година биле направени неколку обиди за пробивање на опсадата и за снабдување на гарнизонот, но без успех. Во исто време, бугарските и српските сили ја зајакнувале својата артилерија и ги подготвувале позициите за решавачки напад.

Конечниот напад Во март 1913 година сојузничките сили започнале подготовки за конечен напад врз тврдината. На 11 март започнало силно артилериско гранатирање на османлиските позиции, со цел да се уништат или ослабнат главните одбранбени објекти и да се создадат услови за пешадиски напад.

Во текот на ноќта на 12 спроти 13 март по стар стил, односно 25 спроти 26 март по нов стил, бугарските единици започнале голем пешадиски напад. Главниот удар бил насочен кон источниот дел од утврдената област. Бугарската пешадија успеала да навлезе во предните одбранбени линии и да заземе неколку значајни утврдувања. Истовремено, српските сили напредувале во западниот сектор.

Продорот во источниот одбранбен систем предизвикал распаѓање на организираната одбрана на тврдината. Во текот на 26 март сојузничките сили ги зазеле главните османлиски позиции, по што Шукри-паша ја прекинал понатамошната одбрана.

Падот на Одрин На 26 март 1913 година османлискиот гарнизон капитулирал, а Одрин бил заземен од бугарските и српските сили. Шукри-паша бил заробен, заедно со голем број османлиски војници. Со падот на тврдината, Бугарија стекнала контрола врз еден од најзначајните градови во Источна Тракија.

Падот на Одрин имал големо воено и политичко значење. Тој претставувал тежок пораз за Османлиското Царство и дополнително ја влошил неговата положба во Првата балканска војна. Османлиската контрола во Тракија била сведена на тесниот појас околу Цариград и Чаталџа.

Последици По Втората балканска војна, во која Бугарија се судрила со поранешните сојузници, османлиската армија повторно навлегла во Источна Тракија. На 22 јули 1913 година Одрин повторно бил заземен од Османлиското Царство.

Со Цариградскиот договор од 29 септември 1913 година, Бугарија го признала Одрин и поголемиот дел од Источна Тракија како дел од Османлиското Царство. Така, и покрај неговото заземање во март 1913 година, бугарската власт над Одрин траела само неколку месеци.

Опсадата на Одрин била една од најзначајните операции на Првата балканска војна. Таа претставувала значаен пример на модерна опсадна војна, во која тешката артилерија, рововите, митралезите и утврдените позиции имале клучна улога. Особено значајна била употребата на српската тешка артилерија во поддршка на бугарските сили, како и примената на воздухопловството за извидување и бомбардирање во текот на операцијата.

Наводи

Категорија:Прва балканска војна