Сер Џејмс Метју Бари (роден на 9 мај 1860 починал на 19 јуни 1937) — шкотски романописец и драматург, најпознат како создавачот на „Петар Пан“. Роден е и се школувал во Шкотска, а потоа се преселил во Лондон, каде што напишал неколку успешни романи и драми. Таму ги запознал Дејвисовите момчиња, кои го инспирирале да напише за бебе момче кое има магични авантури во Кенсингтон Гарденс (првпат вклучено во романот за возрасни на Бари од 1902 година „Малата бела птица “, а потоа да ја напише „Петар Пан, или момчето кое не сакаше да порасне“, „бајка“ од Вест Енд од 1904 година за едно безвременско момче и едно обично девојче по име Венди кои имаат авантури во фантастичната поставка на „Неодија“.
Иако продолжил успешно да пишува, „Петар Пан“ ги засенил другите негови дела и му се припишува заслугата за популаризирање на името Венди. Бари неофицијално ги посвоил Дејвисовите момчиња по смртта на нивните родители. Бари бил прогласен за баронет од страна на Џорџ V на 14 јуни 1913 година, и добил Орденот за заслуги на новогодишните почести во 1922 година. Пред неговата смрт, тој ги предал правата за делата на „Петар Пан“ на детската болница „Грејт Ормонд Стрит“ во Лондон, која продолжува да има корист од нив.
Детство и адолесценција Кога Џејмс Бари имал шест години, неговиот постар брат Дејвид (омиленикот на нивната мајка) починал во несреќа кога се лизнал на мраз еден ден пред неговиот 14-ти роденден. Ова ја оставило неговата мајка скршена, а Бари се обидел да го заземе местото на Дејвид во вниманието на неговата мајка, дури и облечен во облеката на Дејвид и свиркајќи на начинот на кој тој го правел тоа. Еднаш, Бари влегол во нејзината соба и ја слушнал како вели: „Ти ли си тоа?“ „Сметав дека тоа е мртвото момче со кое зборуваше“, напишал Бари во својот биографски запис за неговата мајка Маргарет Огилви (1896) „и реков со малку осамен глас: „Не, не е тој, само јас сум“. Мајката на Бари нашла утеха во фактот што нејзиниот мртов син засекогаш ќе остане момче, никогаш да не ја напушти. На крајот, Бари и неговата мајка се забавувале со приказни за нејзиното кратко детство и книги како што се „Робинзон Крусо“, дела од неговиот колега Шкотланѓанец Валтер Скот и „Скитникот“.
На осумгодишна возраст, Бари бил испратен во Глазговската академија, под грижа на неговите најстари браќа и сестри, Александар и Мери Ен, кои предавале во училиштето. Кога имал 10 години, се вратил дома и го продолжил своето образование во Форфарската академија. На 14 години, го напуштил домот и се запишал наДамфриската академијиа, повторно под надзор на Александар и Мери Ен. Станал незаситен читател и бил љубител на ефтини книги и делата на Роберт Мајкл Балантајн и Џејмс Фенимор Купер. Во Дамфрис, тој и неговите пријатели поминувале време во градината на куќата Моут Бре, играјќи пирати „во еден вид Одисеја која долго потоа ќе стане претстава на Петар Пан". Тие формирале драмски клуб, продуцирајќи ја неговата прва претстава „Банделеро разбојникот“, која предизвикала мало оспорување по острата морална осуда од свештеник во управниот одбор на училиштето.
Книжевна кариера лево|мини|Бари во 1892 година Бари знаел дека сака да продолжи кариера како автор; сепак, неговото семејство се обидело да го убеди да избере професија како што е свештенството. Со совет од Александар, тој успеал да изработи компромис помеѓу студирање на универзитет, но студирање книжевност. Бари се запишал на Единбуршкиот универзитет каде што пишувал драмски рецензии за весникот „Edinburgh Evening Courant“. Дипломирал и магистрирал на 21 април 1882 година.
По оглас за работа што го пронашла неговата сестра во „Шкотсмен“, тој работел година и пол како новинар во „Нотингем журнал“. Назад во Киримјур, тој испратил текст до „Сент Џејмс Газета“, лондонски весник, употребувајќи ги приказните на неговата мајка за градот каде што таа пораснала (преименуван во „Трамс“). На уредникот „му се допаднало тоа“ толку многу што Бари завршил со пишување серија од овие приказни. Тие послужиле како основа за неговите први романи: „Идили“ (1888), „Прозорец во Трамс“ (1889), и „Малиот министер“ (1891).
Приказните ги прикажувале „Старите светлини“, строга религиозна секта на која некогаш ѝ припаѓал неговиот дедо. Современата книжевна критика на овие рани дела е неповолна, склона да ги омаловажува како сентиментални и носталгични прикази на парохиска Шкотска, далеку од реалноста на индустријализираниот 19 век, кои се сметаат за карактеристични за она што стана познато како Кајлјардова школа. И покрај тоа тие биле доволно популарни во тоа време за да го етаблираат Бари како успешен писател. По тој успех, тој ја објавил „Подобро мртов “ (1888) приватно и на свој трошок, но книгата не успеала да се продаде. Неговите два романа „Томи“, Сентименталниот Томи (1896) и Томи и Гризел (1900), биле за момче и млад човек кои се држат до детската фантазија, со несреќен крај. Англискиот романописец Џорџ Гисинг го прочитал првото во ноември 1896 година и напишал дека „воопшто не му се допаѓа“. мини|Некои од романите на Бари Во меѓувреме, вниманието на Бари сè повеќе се насочувало кон дела за театарот, почнувајќи со биографија на Ричард Севиџ, напишана од Бари и Х.Б. Мариот Вотсон; таа била изведена само еднаш и критички критикувана. Веднаш потоа ја извел „Сениште“ на Ибзен (1891), пародија на драмите на Хенрик Ибзен „Хеда Габлер“ и „Сеништа“. „Сеништа“ останале нелиценцирани во Велика Британија до 1914 година, но во тоа време создале сензација од една „клупска“ изведба.
Продукцијата на „Сеништа“ од Ибзен во театарот Тул во Лондон ја гледал Вилијам Арчер, преведувачот на делата на Ибзен на англиски јазик. Очигледно задоволен од пародијата, тој уживал во хуморот на претставата и ја препорачувал на други. Третата претстава на Бари, „Вокер, Лондон“ (1892), резултирала со тоа што се запознал со млада глумица по име Мери Ансел. Тој ѝ предложил брак и тие се венчале на 9 јули 1894 година. Бари ѝ купил кученце од расата бернардинец, Портос, кое играло улога во романот од 1902 година „Малата бела птица“. Тој го употребувач името на Ансел за многу ликови во своите романи. Бари, исто така, е автор на „Џејн Ени“, комична опера за Ричард Д'Ојли Карт (1893), која не успеала; тој го убедил Артур Конан Дојл да ја ревидира и да заврши наместо тој.
Во 1901 и 1902 година, тој имал два последователни успеси; „Квалитетна улица“ е за една почитувана, одговорна стара мома која се претставува како своја кокетна внука за да се обиде да го привлече вниманието на поранешен додворувач вратен од војната. „Восхитениот Кричтон“ е критички признат општествен коментар со елаборирана постановка за едно аристократско семејство и нивните домашни слуги чиј општествен поредок е превртен откако ќе доживеат бродолом на пуст остров. Макс Бирбом сметал дека тоа е „најдобрата работа што се случила, во мое време, со британскиот театар“.
Петар Пан лево|мини|Статуа на Петар Пан (1912) од Сер Џорџ Фремптон во Кенсингтон Гарденс, Лондон Ликот на „Петар Пан“ првпат се појавил во „Малата бела птица“. Романот бил објавен во Велика Британија од страна на „Hodder & Stoughton“ во 1902 година и серијализиран во САД истата година во списанието „Скрибнерс“. Попознатото и потрајно дело на Бари , „Петар Пан, или момчето кое не сакаше да порасне“, ја имало својата прва сценска изведба на 27 декември 1904 година во театарот „Војводата од Јорк“ во Вест Енд. Традицијата жената да ја игра главната улога започнала бидејќи во тоа време на децата не им било дозволено да глумат на сцената, а помалите жени се сметале за поверливи во улогата на младо момче. Оваа претстава ја запознала публиката со името „Венди“; била инспирирана од млада девојка по име Маргарет Хенли која ја Бари ја нарекувал „Франди“, но не можел добро да го изговори нејзиното „Р “. Сцените во Блумсбери ги покажуваат општествените ограничувања на доцновикторијанската и едвардијанската домашна реалност на средната класа, во контраст со „Недојдија“, свет каде што моралот е амбивалентен.
Џорџ Бернард Шо ја опишал претставата како „навидум празнична забава за деца, но всушност претстава за возрасни“, сугерирајќи подлабоки социјални метафори на дело во „Петар Пан“. Во 1907 година, таа била пародирана од Х.Г. Пелисје и „Глупостите“ во театарот „Аполо“ на авенијата Шафтсбери во скеч со наслов „Бефли или томимата на Петар пан“. Всушност, оваа пародија била рецензирана од самиот Бари во списанието „Сфера“ како „смешна во мали делови“, иако тој исто така заклучил дека „Глупостите “ се „едно од најсмешните нешта што сега можат да се видат во Лондон“.
Бари имал долга низа успеси на сцената по „Петар Пан“, од кои во многу од нив се претставени прашања за социјални проблеми, бидејќи Бари продолжил да ги интегрира своите дела и своите верувања. „Погледот од дванаесет фунти“ (1910) се однесува на жена која го напушта својот „типичен“ сопруг откако ќе може да стекне независен приход. Други драми, како што се „Мери Роуз“ (1920) и „Драг Брут“ (1917), ја преиспитуваат идејата за безвременното дете и паралелните светови. Бари бил вклучен во обидите од 1909 и 1911 година да се оспори цензурата на театарот од страна на Лорд Чемберлен, заедно со голем број други драматурзи.
Во 1911 година, Бари ја развил претставата за Петар Пан во романот „Петар и Венди“. Во април 1929 година, Бари ги предал авторските права за делата за Петар Пан на болницата „Грејт Ормонд Стрит“, водечка детска болница во Лондон. Денешниот статус на авторските права е донекаде сложен. Неговата последна претстава била „Момчето Дејвид“ (1936), која ја драматизирала библиската приказна за кралот Саул и младиот Давид. Како и улогата на Петар Пан, и улогата на Давид ја играла жена, Елизабет Бергнер, за која Бари ја напишал претставата.
Социјални врски мини|Бари, околу 1895 година Бари се движел во книжевните кругови и имал многу познати пријатели покрај своите професионални соработници. Романописецот Џорџ Мередит бил еден од првите социјални покровители. Тој имал долга преписка со сонародникот Шкотланѓанец Роберт Луис Стивенсон, кој во тоа време живеел во Самоа. Стивенсон го поканил Бари да го посети, но двајцата никогаш не се запознале. Shaw, Michael (ed.) (2020), A Friendship in Letters: Robert Louis Stevenson & J.M. Barrie, Sandstone Press, Inverness Тој бил пријател и со колегата шкотски писател С.Р. Крокет. Џорџ Бернард Шо бил негов сосед во Лондон неколку години и еднаш учествувал во вестерн што Бари го напишал и снимил. Херберт Џ. Велс бил пријател долгогодишен и се обидел да интервенира кога бракот на Бари се распаднал. Бари го запознал Томас Харди преку Хју Клифорд додека тој престојувал во Лондон. Тој бил пријател со добитникот на Нобелова награда Џон Голсворти.
Бари целиот свој живот останал поврзан за своите шкотски корени и редовно го посетувал својот роден град Киримјур со своите штитеници. При изборот на својот прв личен секретар, Бари ја избрал сопругата на Е.В. Лукас, Елизабет Лукас, која имала шкотски корени преку нејзиното американско потекло. Откако Елизабет Лукас се преселила во Париз, Франција, Бари ја избрал Синтија Асквит за свој личен секретар. лево|мини|Крикет натпревар меѓу авторите и уметниците во Лондон, мај 1903 година. Бари, кој се приклучил на новоформираниот крикет клуб „Автори“ во 1891 година, седи во првиот ред, трет од десно.