Исидора Жебељан (27 септември 1967 - 29 септември 2020 година) била српски композитор и диригент. Била професорка по композиција на Белградската музичка академија и член на Српската академија на науките и уметностите..
Таа добила многу национални награди за нејзината музика, меѓу кои и Националната музичка награда Стеван Мокрањац во 2004 година.
Биографија Исидора Жебељан студирала композиција на Факултетот за музичка уметност во Белград кај Властимир Трајковиќ (студент на Оливие Месијаен). Таа била професорка по композиција на истиот факултет од 2002 година. Нејзината работа како композитор и донесе неколку значајни награди во нејзината земја, вклучувајќи ја и наградата Мокрањац во 2004 година. Во 2006 година таа беше избрана за Српската академија на науките и уметностите (стана редовен член во 2012 година) и во 2012 година беше избрана за Светската академија за уметност и наука (WAAS). Во 2014 година ја доби наградата Парламентарно собрание на Медитеранот за нејзиното достигнување во уметноста.
Таа го привлекла меѓународното внимание со нејзината опера Зора Д. која беше нарачана од Genesis Foundation од Лондон. Операта беше премиерно изведена во Амстердам во 2003 година во режија на Дејвид Паунти и Никола Рааб. Истата продукција ја отвори 50-тата сезона на Камерната опера во Виена во 2003 година.
Исидора Жебељан доби признанија од значајни институции и фестивали, како што се: Биеналето во Венеција („Коњите на Свети Марко“, илуминација за оркестар, 2004 година), Фестивалот Брегенц (операта Маратон; Тумпнете, потпевнете, за гудачки оркестар), Фондацијата Genesis, Лондон (за отворањето на изложбата на Бил Виола „Страста“ во Националната галерија во Лондон во 2003 година), Универзитет во Кент, Muziektheater im Revier Gelsenkirchen (опера „Симон Избраниот“), Меѓународно здружение на рогови, Accademia Musicale Chigiana, Сиена (опера Две глави и девојка), Фестивал во градот Лондон
Компонирала дела за музички ансамбли од висок степен, како што се Винер симфоникер, Академијата на Св. Martin in the Fields, Квартетот Бродски, Берлинската филхармонија Октетот, Холандскиот камерен хор и London Bras. Нејзините композиции редовно се изведуваа низ Европа, Израел, САД и Азија, вклучително и Венециското биенале, Брегенц фестивал, RAI Nuova Musica Festival, City of London Festival, ISCM Festivals (Гетеборг, Вроцлав), Festival Classique The Hague, Galway Arts Festival , Летен музички фестивал во Талин, WDR-Musikfest, Settembre musica Milano-Torino, Ultima Festival (Осло), Swaledale Festival, Walled City Music Festival, Dulwich Music Festival (Велика Британија), Eilat Festival (Ерусалим), Festival Nous Sons (Барселона), Festival L'Est (Милан), Crossing Border Festival (Холандија), Settimana Musicale Senese, Музичко биенале Загреб, BEMUS (Белград) итн. Меѓу ансамблите и музичарите кои изведуваа музика на Исидора Жебељан се Симфонискиот оркестар од Гетеборг, Симфонискиот оркестар на РАИ Торино, Реал Филхармонија де Галисија, Филхармонискиот оркестар Јаначек, I Solisti Veneti, Ноевата филхармонија Вестфален, Ноуе филхармонија Вестфален, Нововардс. , Ниув Ансамбл (Амстердам), Ансамбл Загрос (Хелсинки), ансамбл Сентиери Селваџи (Милан), диригенти Пол Даниел, Клаудио Скимон, Дејвид Порселин, Кристоф Попен, Пјер-Андре Валаде, пијанистите Кјоко Хашимото и Александар Маџар, хорнистот Стефан Дор, кларинетистите Џоан Енрик Луна и Алесандро Карбонаре, виолинистот Даниел Роланд и други.
Исидора Жебељан беше и една од најистакнатите современи српски композитори на театарска и филмска музика. Компонирала музика за повеќе од триесет театарски продукции во сите значајни театри во Србија, Норвешка, Хрватска и Црна Гора. За нејзината работа во областа на театарската музика трипати била наградувана со наградата Стерија. Таа, исто така, четири пати беше наградена со наградата Јустат Биенале за сценски дизајн за најдобра театарска музика. Покрај тоа, Исидора Жебељан работеше на голем број филмски партитури, вклучувајќи ја и оркестрацијата на музиката на Горан Бреговиќ за филмовите Времето на циганите, Аризона сон и Underground (режија: Emir Kusturica), La Reine Margot (режија од Патрис Шеро) и Бакнежот на змијата (во режија на Филип Руселот). Таа ја компонираше музиката за филмот на Милош Радивојевиќ „Како ме украдоа Германците“. За оваа партитура ја доби наградата на Филмскиот фестивал во Сопот во 2011 година (Србија) и наградата ФИПРЕСЦИ на Српската филмска асоцијација во 2012 година.
Исидора Жебељан редовно се појавува и како изведувач (диригент и пијанист) на свои дела и на други, главно српски композитори. Диригирала концерти во Лондон (со The Academy of St Martin in the Fields) и во Амстердам (Muziekgebouw aan 't IJ) и настапувала како пијанист со квартетот Бродски.Isidora Žebeljan .
Снимки Во 2012 година, ЦД етикетата Classic Produktion Osnabrück (CPO) од Германија издаде ЦД со нејзината оркестарска музика, во изведба на Janáček Philharmonic Orchestra, Žebeljan Orchestra и диригент David Porcelijn (CPO 7776702). Во 2015 година, истата издавачка куќа за ЦД објави ЦД со нејзината камерна музика за гудачи, свирена од Квартетот Бродски (CPO 777994-2). Во 2013 година, издавачката куќа „Обое Класикс“ од Лондон го издаде ЦД „Балканско Болеро“ со нејзината камерна музика за ветрови (11 композиции). Други ЦД-а со музика на Исидора Жебељан беа издадени од етикетите за ЦД Дојче грамофон („Коњите на Свети Марко“ од No Borders Orchestra), Chandos Records (Велика Британија), Mascom Records (Србија) , Acosense (Германија) итн.
Прием Опишувајќи ја музиката на Жебељан, Дејвид Паунтни напиша:
...Кога ги пребарував записите за Genesis Opera Prizes 1, среде апсолутна навалица од неразлични претставници на она што некој може да го нарече „академски модернизам“, музиката на Исидора Зебељан веднаш ме импресионираше како нешто оригинално, свежо и пред сè. емотивно експресивен – ретка стока, но суштинска за интересно театарско раскажување.|Од брошурата за отворањето на 50-тата сезона на Виенската камерна опера...
Музика Ексклузивен издавач на нејзината музика е Ricordi-Universal.
Композиции 2003–2017
|*САЛМО 78 (ПСАЛМ 78), за мешан хор, 2017 година. |*ТРИ ЉУБОБИНИ ЉУБОВИ, концерт за виолина и камерен оркестар, 2017 година. |*ПИП И ФЛАМИНГОС', Концерт за кларинет и оркестар, 2016/17. |*ВО ГАЧАЛКАТА, танц за обоа, хармоника, контрабас и перкусии, 2005/16. |*ДОПЛЕР, Шумска песна за трска (остави), обоа, туба, контрабас, пијано и електроника, 2016 година. |*СУПА ОД ИГЛИ, надреалистичка бајка за октет (кларинет, рог, фагот, гудачки квартет и контрабас), 2013/15. |*СИМОН ФУНДЛИНГ, опера со пролог и три чина (10 сцени), 2013/15. |*ЛЕДА, свита од инцидентна музика за претставата на Мирослав Крлежа, за кор англа (или саксофон), виолина, хармоника (или пијано), контрабас и перкусии, 2001/15. |*САРАБАНДЕ, за кларинет, виолина и пијано, 2001/14. |*СОЛЗИТЕ СЕ О. К, диптих од инцидентна музика за претставата на Мирјана Бобиќ Мојсиловиќ, за сопран, кор англа, виолина, хармоника (или пијано) и контрабас, 1999/2014 година. |*FELISIYA, Љубовна песна за флејта и харфа (или пијано), 2002/14. |*HUM Away, Strings!, Песна и танц за виолина и пијано (со волшебната флејта во позадина), 2014 година. |*САРАБАНДЕ, за флејта, виолончело и пијано, 2014 година. |*ЧУДОТО ВО ШАРГАН, Песна за соло хармоника, 2002/13. |*САРАБАНДЕ, за пијано трио, 2001/13. |*ПЕМНУВАЈ ДАЛЕКУ, ХУМ ДАЛЕКУ, жици, Метаморфоза на теми од операта на Моцарт „Волшебна флејта“, за симфониски оркестар, 2013 година. |*НОВИ ПЕСНИ НА ЛАДА БЕЗ ЗБОРОВИ, за обоа, кор англаис и обоа на љубовта (ad libitum) и хармоника, 2006/13. |*НОВИ ПЕСНИ НА ЛАДА, за сопран и хармоника, 2006/13. |*ДВЕ ПЕСНИ НА НЕВЕСТАТА НА ВЕТЕРОТ, од инцидентна музика по Слободан Шнајдер, за cor anglais, (женски глас ad libitum), хармоника и контрабас, 2003/13. |*НОВИ ПЕСНИ НА ЛАДА БЕЗ ЗБОРОВИ, за обоа, кор англаис, обоа љубов (ad libitum) и гудачки оркестар, 2006/13. |*СТАПКА ЗА ГЛУВЦИ, диптих од инцидентна музика за драмата на Агата Кристи, за кор англа, виолина и пијано, 1995/2013 година. |*СИМОН И АНА, Химна, Псалм и Режуисанс за кор англа и пијано, 2012/13. |*ТАНЦОТ НА ДРВЕНИТЕ ПАТКИ, за кор англа и гудачки оркестар, 2008/13. |*САРАБАНДЕ, за гудачки оркестар, 2001/13. |*КОГА БОГ ГО СОЗДАДЕ ДУБРОВНИК, Песна за мецосопран и гудачки квартет, 2012 година. |*ДВЕ ГЛАВИ И ДЕВОЈКА (DUE TESTE E UNA RAGAZZA), Опера во еден чин (5 сцени), 2012 година. |*СИМОН И АНА, Химна, Псалм и Режуисанс за виолончело и пијано, 2012 година. |*САРАБАНДЕ, за виола, виолончело и харфа, 2001/12. |*НОВИ ПЕСНИ НА ЛАДА, за сопран и гудачки квартет, 2006/11. |*THEMPEST, свита од инцидентна музика по Шекспир за сопран, флејта (ad libitum), обоа (ad libitum), кларинет, виолина, виолончело, контрабас, пијано и перкусии, 2001/11. |*ЈЕГОРСКИОТ ПАТ, свита од инцидентна музика по Вида Огњеновиќ, за флејта, кларинет, виолина, виола, пијано и контрабас, 2000/11. |*ЛЕОНСЕ И ЛЕНА, свита од инцидентна музика по Бихнер за сопрано, флејта, обоа, виола, контрабас, пијано и перкусии, 1998/2011 година. |*ПРОКЛЕНИОТ ДВОР, диптих од инцидентна музика за претставата според романот на Иво Андриќ, за сопран, кларинет, виолина, пијано, контрабас и наратор (ad libitum), 1999/2011 година. |*Ох, умри, ЉУБОВ моја, Песна за виолина, женски глас (ad libitum) и пијано, 2011 година. |*ИСУС, ЛЕКИ МИ РАНИТЕ, молитва за женски глас и пијано, 2010 година. |*СИМОН ИЗБРАНИОТ (SIMON DER ERWÄHLTE), Опера во еден чин (5 сцени), 2009 г. |*ПОЛОМКА КВАРТЕТ, за гудачки квартет, 2009/11. |*ЛАТУМ ЛАЛО, за мешан хор (12 гласа), 2008 г. |*ТАНЦОТ НА ДРВЕНИТЕ ПАСКИ, за хорна и гудачки оркестар (или гудачки квинтет), 2008 (2011). |*МАРАТОН (АЈНЕ МАРАТОНСКО СЕМЕЈСТВО), Опера во еден чин (14 сцени), 2007/8. |*САРАБАНДЕ, за алт-флејта, виола и харфа, 2001/7. |*ТЕМНО КАДИВО, во спомен на Густав Малер, за пијано, 2006 година. |*НОВИ ПЕСНИ НА ЛАДА, за сопран и гудачки оркестар, 2006 г. |*ЧУДОТО ВО ШАРГАН, песна за обоа и пијано (или хармоника), 2002/5 (2012). |*САРАБАНДЕ, за пијано, 2001/5. |*ДУХ ОД ТИКВАТА, Восхит за дувачки квинтет, 2005 година. |*АРИЈА НА СТАРА ВИДА, од операта Зора Д, за мецосопран и харфа, 2003/5. |*ТАНЦОТ НА МИНИСТЕР, за камерен оркестар, 2005 г. |*КОЊИТЕ НА СВЕТИ МАРКО, Илуминација за симфониски оркестар, 2004 г. |*ЧУДОТО ВО ШАРГАН, песна за обоа и виолина (или виола), 2003 година. |*ПЕСНА НА ПАТНИК ВО НОЌТА, за кларинет и гудачки квартет, 2003 година. |*ЗОРА Д, Опера во еден чин (7 сцени), 2002/3. |*ЖИРОТОНДО, за обоа, пијано, контрабас и перкусии, 2003 година.
1993–2002
1985–1992
|*ESCENAS PICARAS – sinfonia in tre movimenti, за симфониски оркестар, 1990/2. |*ЗЈАЊЕ НА ДУНАВ, Сцена за сопран, пијано, ударни и гудачки квартет, 1991 година. |*ПЕСНА ЗА БАРОН МИХАУЗЕН, за полинструменталист, 1989 година. |*PEP IT UP, Фантазија за сопран глас, пијано, перкусии и гудачки квинтет, 1988 година. |*УМБРА, за пијано, 1987 г. |*СЕЛИШТЕ (ПУСТО СЕЛО), Елегија за гудачки оркестар, 1987 г. |*СЛАВА, Слика за женски хор (42 гласови), 1987 г. |*СОНАТА ЗА ВИОЛИНА И ПИЈАНО, 1986 г. |*ПРИКАЗНА, Песна за баритон (или мецосопран) и пијано, 1986 година. |*ПЕСНА НА ФРУНТИРЕЗЕР, 1985 г. |*СУИТА ЗА ПИЈАНО, 1985 г. |*CHAGRIN DU HERO, за мешан хор, 1985 г.
Случајна музика Ерленд Лое: Доплер; Продукција: Trøndelag Teater, Трондхајм (Норвешка), 2016 година – за трска, обоа, кор англаис, окарина, туба, контрабас, бас гитара, укулеле, пијано, перкусии и електроника. Режисер: Томи Јанежиќ. Антон Павлович Чехов: „Галеб“; продукција на Српскиот народен театар во Нови Сад, 2012 година – за пејачи, флејта/пиколо, обоа, тропета, контрабас, перкусии и пијано. Режисер: Томи Јанежиќ. Угљеша Шајтинац: Банат; продукција на Југословенски драмски театар, 2007 година – за обоа, англиски хорна, виолина, виолончело и пијано. Режија: Дејан Мијач. (ЦД „Илуминации“) Томас Бернхард: Хелденплац; продукција на театарот „Ателје 212“ во Белград, 2006 година – за гудачки квартет и пијано. Режија: Дејан Мијач. (ЦД „Илуминации“)