El Premio Xerais es un premio literario concedido por la editorial Edicións Xerais de Galicia (España) a una novela escrita en lengua gallega. Se convoca anualmente desde 1984 y constituye uno de los galardones más relevantes de la narrativa gallega contemporánea.
A partir de 1988, el jurado del premio incorporó lectores no profesionales. La entrega del galardón se celebra habitualmente en la isla de San Simón, de forma conjunta con el Premio Merlín de literatura infantil y juvenil. Desde la edición de 2006, el acto incluye también la concesión del Premio Jules Verne de literatura juvenil, quedando el Premio Merlín restringido a la literatura infantil.
El Premio Xerais es único y puede declararse desierto. En la actualidad está dotado con 10 000 euros. En su primera edición, la cuantía fue de 500 000 pesetas (alrededor de 3 000 euros). La ceremonia de entrega suele celebrarse durante la primera semana de junio.
Ganadores 1984 – Carlos González Reigosa, Crime en Compostela (traducción al castellano: Crimen en Compostela, ISBN 84-01-32817-9, Barcelona, 2000). 1985 – Lois Xosé Pereira Arias, As horas de cartón. 1986 – Xoán Bernárdez Vilar, No ano do cometa. 1987 – Xosé Ramón Pena, Para despois do adeus (traducción al castellano: Para después del adiós, ISBN 978-84-7954-143-9, San Lorenzo de El Escorial, 1994). 1988 – Francisco Xosé Fernández Naval, O bosque das antas. 1989 – Darío Xohán Cabana, Galván en Saor (ISBN 978-84-7683-453-4, San Lorenzo de El Escorial, 1996). 1990 – Alfonso Álvarez Cáccamo, As baleas de Eduardo Reinoso. 1991 – Xosé Fernández Ferreiro, Agosto do 36 (traducción al castellano: Agosto del 36, ISBN 978-84-206-4471-4, Madrid, 2001). 1992 – Xosé Carlos Caneiro, O infortunio da soidade. 1993 – Desierto. 1994 – Darío Xohán Cabana, O cervo na torre. 1995 – Aníbal Malvar, Unha noite con Carla. 1996 – Manuel García Seixas, A velocidade do frío (traducción al castellano: La velocidad del frío, ISBN 978-84-88876-96-6, Madrid, 1998). 1997 – Xavier Manteiga, Manancial. 1998 – Xosé Miranda, Morning Star. 1999 – Anxo Angueira, Pensa nao. 2000 – Luís Rei Núñez, Expediente Artieda (ISBN 978-84-206-4479-0, Madrid, 2001). 2001 – Marilar Aleixandre, Teoría do caos. 2002 – Inma López Silva, Concubinas. 2003 – Santiago Jaureguizar, Casa Skylab. 2004 – Manuel Veiga Taboada, O exiliado e a primavera. En esta edición, prevista inicialmente para celebrarse en la isla de San Simón, la ceremonia se trasladó a Vigo tras el hundimiento del pesquero Bahía, con base en Cesantes, en señal de luto. 2005 – Teresa Moure, Herba moura (traducción al castellano: Hierba mora, ISBN 978-84-264-1576-9, Barcelona, 2006). 2006 – Diego Ameixeiras, Tres segundos de memoria. 2007 – Rexina Rodríguez Vega, Cardume. 2008 – Manuel Lourenzo González, O xardín das pedras flotantes. 2009 – Rosa Aneiros, Sol de inverno. 2010 – Iolanda Zúñiga, Periferia. 2011 – Xavier Queipo, Extramunde. 2012 – María Lorenzo Miguens y Manuel Lorenzo Baleirón, Tonas de laranxa. 2013 – Xabier López López, Cadeas. 2014 – María Reimóndez, Dende o conflito. 2015 – Héctor Cajaraville, De remate. 2016 – Manuel Esteban, A ira dos mansos. 2017 – Santiago Lopo, A arte de trobar. 2018 – Emma Pedreira, Besta do seu sangue. 2019 – Amador Castro Moure, Shanghai a Barcelona. 2020 – María Marco Covelo, Coidadora. 2021 – Berta Dávila, Os seres queridos. 2022 – María Solar, A culpa. 2023 – Pedro Feijóo, Ninguén contará a verdade. 2024 – Marta Villar, Detective Ferruchi. 2025 - Abril Camino, Mulleres que viven xuntas.
Referencias
Categoría:Premios literarios de España Categoría:Cultura de Galicia Categoría:Literatura en gallego