Fruktoza-bisfosfat aldolaza (), često samo aldolaza, je enzim koji katalizira reverzibilnu reakciju koja dijeli aldol, fruktoza 1,6-bisfosfat u triozne fosfate dihidroksiaceton fosfat (DHAP) i gliceraldehid 3-fosfat (G3P). Aldolaza može također proizvoditi DHAP od ostalih (3S,4R)-ketoza 1-fosfata kao što su fruktoza 1-fosfat i sedoheptuloza 1,7-bisfosfat. Glukoneogeneza i Calvinov ciklus, koji su anabolički putevi, uključuju obrnutu reakciju. U glikolizi, kao kataboličkokom putu, prisutna je reakcija naprijed. Djelovanje aldolaze podijeljeno je u dvije klase mehanizama.
Riječ aldolaza, mnogo općenitije, odnosi se na enzim koji za aldolnu reakciju (stvaranje aldola) ili obrnutu (razlaganje aldola), kao u formama salicilne kiseline.
Ova reakcija je dio glikolize i stoga je, u svim živim bićima, neophodna za oporavak ugljikohidrata. Kod kičmenjaka su poznate tri izoforme enzima, koje su lokalizirane u mišićima (A), jetri (B) i u mozgu (C) . kodirane posebnim genima, odnosno genetičkim kodom. Mutacije na jednom od ovih gena mogu dovesti do poremćaja nedostatka aldolaze. Nedostatak, primjerice , aldolaze A može izazvati do rabdomiolizu i oblik hemolitskeka anemije.Todd A. Swanson S., Kim I., Glucksman M. J. (2010): BRS biochemistry, molecular biology, and genetics, 5th Ed. Lippincott Raven, .
Aldolaza B se javlja u jetri, ali je također prisutna i u bubregu. Evolucijski je najstarija izoforma, kao ona koja se nalazi u bakterija i biljaka.
Aldolaza B ima još jednu funkciju, što je posebno važno u bubrezima. Tu se stalno odvija resorpcija komponenti krvi putem endocitoze. Preduvjet za regulaciju vezikule i druge ćelije u zatvorenom prostoru je zakiseljavanje V-oblikom ATPaza, transportnih proteina u odgovarajućim membranama sastavljenim od nekoliko podjedinice. Za ovaj sklop Aldolaza B bitne; ova funkcija je potpuno nezavisan od navedenih enzimskih funkcija.Lindhorst T. (2007): Essentials of carbohydrate chemistry and biochemistry. Wiley-VCH, 3527315284}}Robyt F. (1997): Essentials of carbohydrate chemistry. Springer, .Laidler K. J. (1978): Physical chemistry with biological applications. Benjamin/Cummings, Menlo Park, .Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .
Također pogledajte Aldol Ketoza
Reference
Dopunska literatura
Vanjski linkovi Tolan Laboratory at Boston University
Kategorija:Proteinski domeni Kategorija:Lijaze Kategorija:Enzimi