Isaac Asimov (2. januar 1920 – 6. april 1992.) bio je američki pisac i profesor biohemije, ruskog porijekla, najviše poznat i uspješan po naučno-fantastičnim romanima i knjigama o "popularnoj nauci".
Asimov je napisao ili uredio više od pet stotina knjiga, te oko devet hiljada pisama i razglednica. U širokoj javnosti Asimov se smatra majstorom naučno-fantastičnog žanra, te je tokom svog života, zajedno sa Robert A. Heinleinom i Artur C. Clarkom, činio "Veliku trojku" pisaca naučne fantastike. Asimovo najpoznatije dijelo je serija "Zadužbina" (Foundation), kao i serije "Galaktičko carstvo" (Galactic Empire) i "Robot", koje je naknadno povezao u fiktivni univerzum Zadužbina. Napisao je veliki broj kratkih priča, među kojima i "I pade noć" (Nighfall), koju je udruženje Američki pisci naučne fantastike proglasilo za najbolju priču u ovoj književnoj vrsti napisanu do 1964. Također je pisao fantastične i kriminalističke romane kao i veliki broj stručnih knjiga. Pod pseudonimom Paul French napisao je i seriju naučno-fantastičnih romana za djecu pod nazivom "Sretna Zvijezda" (Lucky Starr).
Većina njegovih knjiga "popularne nauke" objašnjava naučne koncepte na historijski način, vraćajući se unazad u vrijeme kada je nauka o kojoj je pisao bila u svojoj najjednostavnijoj fazi. Primjeri uključuju "Vodič za nauku" (Guide to Science), tri toma "Razumijevanje fizike" (Understanding Physics) i "Asimovljeva hronologija nauke i otkrića" (Asimov's Chonology of Science and Discovery).
Iako sa oklijevanjem, Asimov je bio dugogodišnji član i potpredsjednik Mensa International, čije je članove opisao kao "intelektualno borbene". Više se ponosio činjenicom da je bio predsjednik Američkog udruženja humanista.
U njegovu čast ime je dobio asteroid 5020 Asimov, "Asimov's Science Fiction" časopis, te su ustanovljene dvije različite nagrade "Isaac Asimov".
Biografija Asimov je rođen 2. januara 1920. (datum koji se koristi u zvanične svrhe - tačan datum rođenja je nepoznat) u malom jevrejskom selu, Petroviči, u oblasti Smolensk, Rusija, u porodici mlinara. Porodično ime potiče od ruske riječi "озимые" (ozimlje), i odnosi se na zimsku pšenicu s kojom je Asimovljev pradjed trgovao. Porodica Asimov emigrira u Ameriku kada je Isaku bilo tri godine. Budući da je sa roditeljima pričao samo na jidišu i engleskom jeziku, nikada nije naučio ruski jezik. Dok je odrastao u Brooklynu, New York, Asimov je naučio čitati kada mu je bilo pet godina, a čitav život je tečno govorio i engleski i jidiš. Kada mu je bilo jedanaest godina počinje pisati prve priče, a već u devetnaestoj ih prodaje časopisima za naučnu fantastiku.
Asimov je pohađao javne škole New Yorka, uključujući i Srednju školu za mladiće u Brooklynu. Upisao je Kolumbija Univerzitet (Columbia University), gdje je diplomirao 1939, a kasnije i doktorirao biohemiju 1948. U međuvremenu, tokom Drugog svjetskog rata, proveo je tri godine radeći kao civil u filadelfijskoj Vazdušnoj ekperimentalnoj stanici mornarice. Nakon rata regrutovan je u Oružane snage SAD-a, gdje je služio devet mjeseci. Tokom kratke vojne karijere dostigao je rang podoficira, te tijesno izbjegao učestvovanje u testiranju atomske bombe 1946. na Bikini Atolu.
Po sticanju doktorske titule Asimov se zapošljava na Medicinskom fakultetu "Bostonskog univerziteta" gdje do 1958. radi kao predavač. Nakon toga se iako zadržava titulu profesora saradnika, sasvim posvećuje pisanju (njegova primanja kao pisca već su premašila njegovu akademsku platu). U čast njegovom pisanju, univerzitet ga unaprijeđuje u redovnog profesora biohemije 1979. Asimov je na molbu kuratora Howarda Gottlieba, 1965. poklonio svoje lične radove koji se od tada nalaze u arhivi "Mugar memorijalne biblioteke" Bostonskog univerziteta. Zbirka se sastoji od 464 kutije i smještena je na policama ukupne dužine 71 metar.
Asimov se vjenčao sa Gertrudom Blugerman 26. jula 1942. Imali su dvoje djece, Davida i Robyn Joan. Nakon razvoda sa Gertrudom, 1973, Asimov se iste godine ženi sa Janet O. Jeppson.
Asimov je bio klaustrofil - uživao je u malim, zatvorenim prostorima. U prvom dijelu svoje autobiografije, prisjeća se želje iz djetinstva da ima štand sa časopisima u podzemnoj željezničkoj stanici New Yorka, u koji bi se mogao zatvoriti i čitati dok sluša buku prolazećih vozova.
Asimov je imao strah od letenja, te je letio avionom samo dva puta u životu (prvi put tokom rada za Vazdušnu ekperimentalnu stanicu mornarice, a drugi put vraćajući se kući iz vojne baze na havajskom ostrvu Oahu 1946.). Rijetko je išao na duga putovanja, djelimično zbog toga što je njegov strah od letenja komplikovao organizaciju takvih putovanja. Njegova fobija je imala uticaj na nekoliko njegovih književnih djela, kao što su "Wendell Urth" misteriozne naučnofantastične priče" ili "Robot" romani, sa Elijahom Baleyom kao glavnim likom. U poznijim godinama Asimov je otkrio da uživa u krstarećim putovanjima brodom, te je u nekoliko prilika držao govore na "naučne" teme tokom krstarenja brodovima kao što su RMS Queen Elisabeth 2. Asimov je bio izuzetno zabavan, produktivan i tražen govornik. Njegov osjećaj za vrijeme je bio izvanredan - nikada nije gledao na sat, a uvijek je držao govore tačno unutar vremena koje mu je bilo dodijeljeno.
Asimov se često pojavljivao na konvencijama naučne fantastike, gdje je uvijek bio ljubazan i pristupačan. Strpljivo je odgovarao na desetine hiljada pisama i razglednica i sa zadovoljstvom je dijelio autograme. Iako je rado pokazivao svoj talenat, rijetko je kada pokazivao da sebe uzima za ozbiljno.
Asimov je imao širok spektar različitih interesa, te je u poznijim godinama učestvovao u organizacijama za očuvanje opereta pozorišnog partnerstva libretiste Gilberta i kompozitora Sullivana, te u "Vučijem čoporu" (The Wolf Pack), grupi obožavalaca "Nero Wolf" kriminalističkih romana, pisca Rexa Stouta. Bio je i istaknuti član "Baker Street Irregulars", vodećeg udruženja poštovalaca Sherlock Holmesa. Od 1985. pa do svoje smrti 1992, bio je predsjednik Američkog udruženja humanista, titulu koju je naslijedio njegov prijatelj i kolega pisac Kurt Vonnegut. Asimov je bio blizak prijatelj Genea Roddenberryija, tvorca Zvjezdanih staza (Star Trek), te je za svoje savjete tokom produkcije Zvjezdane Staze: Film (Star Trek: The Motion Picture) zaslužio da mu se ime pojavi na špici filma (savjeti koje je davao u principu su se svodili na potvrđivanje kompaniji Paramount Pictures da su Roddenberryeve ideje zvanične naučno-fiktivne ekstrapolacije).
Isak Asimov je umro 6. aprila 1992. Deset godina nakon njegove smrti objavljena mu je autobiografija pod nazivom "To je bio dobar život" (eng. It's Been a Good Life), koju je pripremila njegova supruga Janet Asimov. U njoj je otkriveno da je njegova smrt posljedica AIDS-a, gdje je Asimov bio zaražen HIV-om tokom operacije bajpasa na srcu u decembru 1983.http://www.asimovonline.com/asimov_FAQ.html#non-literary2. Janet Asimov je napisala u epilogu autobiografije da je Asimov za života želio o ovome obavijestiti javnost, ali da su mu doktori savjetovali suprotno, upozoravajući ga na anti-AIDS predrasude koje bi mogle naštetiti članovima njegove porodice.http://www.locusmag.com/2002/Issue04/Letter.html.
Intelektualni stavovi Isak Asimov je bio humanista i racionalista. Nije bio protivnik religioznih ubjeđenja drugih, ali je često govorio protiv pokušaja da se praznovjerja i pseudonaučna uvjerenja svrstaju u pravu nauku. Tokom djetinstva njegovi roditelji su poštovali ortodoksnu jevrejsku tradiciju, ali je nikada nisu nametali mladom Isaku. Mladi Asimov je odrastao smatrajući Bibliju jevrejskom mitologijom, na isti način na koji je Ilijadu smatrao grčkom mitologijom. Otac mu je kratko vrijeme radio u lokalnoj sinagogi, ali ovo iskustvo nije imalo veći efekat na Isaka, osim što je naučio hebrejsko pismo). Tokom mnogih godina Asimov se smatrao ateistom, iako mu je ovaj termin zvučao neadekvatnim, opisujući više ono u šta nije, nego ono u šta jeste vjerovao. Kasnije je uvidjeo da mu termin "humanista" više odgovara.
U svojoj posljednjoj autobiografskoj knjizi, Asimov je napisao: U istim memoarima piše da je Pakao "san svakog sadiste" nevješto pripojen milostivom Bogu; ukoliko su čak i vlade spremne da smanje okrutne i neobične kazne, zbog čega i život poslije smrti u Paklu ne bi bio na određeno vrijeme, pita se Asimov. Asimov u potpunosti odbacuje ideju da ljudska uvjerenja ili akcije zaslužuju beskrajnu kaznu. Tvrdio je da ukoliko Pakao postoji, najduža i najoštrija kazna bi bila rezervisana za one koji "okaljavaju ime Božije izmišljanjem Pakla". Kao što se vidi u njegovim knjigama "Riznica humora" (Trasury of Humor) i "Asimov se ponovo smije" (Asimov Laughs Again), uvijek je volio pričati viceve o judeo-hrišćanskom Bogu, Satani, Rajskom vrtu, i ostalim religioznim temama, izražavajući svoje mišljenje da dobra šala može na najbolji način podstaći misao, nego sati filozofske rasprave.
Asimov je postao veliki pristalica Demokratske stranke tokom New Deala, te je do kraja života bio liberalnog opredjeljenja. Bio je veliki protivnik Vijetnamskog rata 1960tih, ali je također bio nezadovoljan iracionalnim stavovima mnogih liberalnih aktivista koji su djelovali od kasnih 1960tih pa nadalje. Njegova odbrana civilne upotrebe nuklearne energije je štetila odnosima sa nekim od njegovih liberalnih kolega. U pismu koje je objavljeno u knjizi "Vaš, Isak Asimov" (Yours, Isaac Asimov), Asimov je napisao da iako bi radije živio u svijetu u kome nema nimalo opasnosti nego u blizini nuklearnog reaktora, ipak bi radije imao dom u blizini nuklearnog reaktora nego u sirotinjskim četvrtima u Love Canal (Ljubavni kanal, dio New Yorka, korišten kao odlagalište toksičnog, otpadnog materijala) ili u blizini "Union Carbide (Union Carbide Corporation, jedna od najstarijih američkih hemijskih kompanija) fabrike za proizvodnju metil izocijanida". Zalagao se za kontrolu nataliteta stanovništva, odražavajući stavove Thomasa Malthusa i Paul R. Ehrlicha, poznatih demografa. Asimov se smatrao feministom čak i prije nego što je Pokret za oslobođenje žena (feministički pokret) dobio na popularnosti. Smatrao je da su prava žena usko povezana sa kontrolom nataliteta. Također, smatrao je da se homoseksualnost mora smatrati "moralnim pravom", kao i sve ostale seksualne nereproduktivne aktivnosti između odraslih, voljnih osoba (Vaš, Isak Asimov).
U posljednjim godinama svog života, Asimov je za opadanje kvaliteta života koje je primijetio u New Yorku krivio smanjenje poreza koje je bilo posljedica odlaska radničke klase u predgrađa. Njegova zadnja knjiga, "Naša ljuta Zemlja" (Our Angry Earth), napisana 1991. u saradnji sa dugogodišnjim prijateljem i piscem naučne fantastike Frederikom Pohlom, govori o kriznim pitanjima zaštite prirodne okoline, kao što su globalno zagrijavanje i uništenje ozonskog omotača.
Radovi
Pregled Karijera Isaaca Asimova se može podijeliti u više vremenskih perioda. Njegova rana karijera tokom koje je uglavnom pisao naučnu fantastiku, a započela je pisanjem kratkih priča 1939. i romana 1950. Ovaj stvaralački period je trajao do 1958. po izdavanju romana "Golo sunce" (Naked Sun). Od 1952. počinje izdavati i stručne knjige. Prva takva je bio univerzitetski udžbenik pod nazivom "Biohemija i ljudski metabolizam" (Biochemistry and Human Metabolism) napisana u saradnji sa grupom autora. Nakon lansiranja prvog umjetnog satelita, Sputnik I od strane SSSR-a 1957, Asimov piše veliki broj knjiga o "popularnoj nauci", uz značajno smanjenje broja knjiga o naučnoj fantastici. Tokom narednih 25 godina napisao je samo 4 naučno-fantastična romana. Sa 1982. i prvim objavljivanjem knjige "Na rubu Zadužbine" (Foundation's Edge), počinje druga polovina njegove karijere pisca naučne fantastike. Od tada, pa sve do svoje smrti, Asimov je objavio mnoštvo nastavaka ili uvodnih knjiga već postojećih romana vežući ih na način koji nije predvidio pišući originale i praveći od njih objedinjene serije.