Чжурчжэ́ні, або юрчэ́ны (, саманазва: 30px) — старажытны народ, насельнікі Далёкага Усходу. Чжурчжэньская дзяржава Цзінь існавала ў 1115—1234 гг.
Паходжанне і гісторыя Чжурчжэні адносіліся да тунгуска-маньчжурскай групы народаў. Упершыню іх назва з'явілася ў X ст., але у больш старажытных кітайскіх крыніцах існавала таксама назва народа сушэнь, які мог быць непасрэдным продкам чжурчжэняў. Сушэнь насялялі землі на тэрыторыі сучасных Маньчжурыі і Прыморскага края Расіі. Частка савецкіх і сучасных расійскіх даследчыкаў звязвае сушэнь непасрэдна з народам махэ. Аднак ніякіх прамых доказаў гэтаму няма. Некаторы час сушэнь маглі ўваходзіць ў склад Бахай і не вылучацца з ліку іншых народаў, а пасля ліквідацыі гэтай дзяржавы кіданямі зноў самастойна выйсці на арэну гісторыі. Відавочна, у склад чжурчжэняў трапілі ўцекачы-махэ і прадстаўнікі іншых этнічных груп з Бахай.
У канцы X ст. чжурчжэні былі разгромлены кіданямі, потым значную частку іх зямель захапіла дзяржава Каро. Чжурчжэні былі вымушаны падпарадкавацца кіданям, што ў выніку прывяло да працяглага канфлікта паміж кіданьскай дзяржавай Ляа і Каро. Гэта дало магчымасць чжурчжэням згуртавацца, нанесці паражэнне Каро і у 1125 г. захапіць Ляа. Чжурчжэньская імперыя Цзінь праіснавала да 1234 г, пакуль не была заваявана манголамі. Аднак чжурчжэньскія імёны і пісьмо захаваліся ў больш познюю пару. Адзін з апошніх помнікаў чжурчжэньскай пісьменнасці (XV стагоддзе) быў знойдзены на ніжнім цячэнні ракі Амур. Ён быў пакінуты кітайскім чыноўнікам, які даследаваў гэтыя мясціны.
У традыцыйнай гістарыяграфіі чжурчжэні лічацца непасрэднымі продкамі маньчжураў. Міф аб паходжанні ад чжурчжэняў быў створаны ў часы імперыі Цын і павінен быў з'яўляцца доказам бесперапыннасці маньчжурскага панавання ў Кітаі. Многія сучасныя даследчыкі абвяргаюць прамыя сувязі паміж чжурчжэнямі і маньчжурамі, але не адмаўляюць тое, што пэўная частка чжурчжэняў магла ўвайсці ў склад гэтага народа або быць заваяванай. Слова юрчэн азначала ў маньчжураў «залежны чалавек».
Літаратура Шавкунов Э. В. Государство Бохай и памятники его культуры в Приморье / АН СССР, Сиб. отд-ние, Дальневосточный филиал им. В. Л. Комарова. — Л.: Наука, 1968
Спасылкі Chinese History — Jin Dynasty 金 (1115—1234) THE JURCHENS & THE MANCHUS Н. Г. Артемьева, Корейские традиции в фортификации чжурчжэньских крепостей Н. Г. Артемьева, С. Д. Прокопец, ЗАЩИТНОЕ ВООРУЖЕНИЕ ЧЖУРЧЖЭНЬСКОГО ВОИНА
Катэгорыя:Зніклыя народы Катэгорыя:Зніклыя народы Азіі Катэгорыя:Тунгуса-маньчжурскія народы