Кры́стафер Пані́ка (; нар. каля 1965, ЗША) — амерыканскі кадравы дыпламат і праваабаронца, спецыяліст па краінах Усходняй Еўропы і былым СССР. Працаваў першым сакратаром пасольства ЗША ў Беларусі і займаў кіруючыя пасады ў структуры Дзяржаўнага дэпартамента ЗША.
Біяграфія Крыстафер Паніка з’яўляецца амерыканцам з італьянскімі каранямі. Вышэйшую адукацыю атрымаў ва Універсітэце Канектыкута, дзе абараніў ступень бакалаўра гісторыі. Пазней скончыў Ваенна-марскі каледж са ступенню магістра ў галіне даследаванняў бяспекі. У юнацтве, падчас вывучэння гісторыі ў 1987 годзе, ён упершыню прыехаў у СССР па праграме студэнцкага абмену ў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт. Пазней ён успамінаў, што яго ўразіў кантраст паміж эканамічным станам Савецкага Саюза і яго ўласнымі ўяўленнямі аб гэтай краіне, а таксама вынаходлівасць савецкіх грамадзян ва ўмовах дэфіцыту.
Дзейнасць Да пачатку дыпламатычнай кар'еры Крыстафер Паніка пісаў для розных выданняў, у тым ліку для аналітычнага падраздзялення часопіса «The Economist» (Economist Intelligence Unit) па Турцыі, а таксама супрацоўнічаў з Цэнтрам стратэгічных і міжнародных даследаванняў (CSIS). У 1990-я гады актыўна працаваў у галіне абароны правоў чалавека. Ён з’яўляўся палявым даследчыкам і навуковым супрацоўнікам аддзела Еўропы і Цэнтральнай Азіі ў міжнароднай праваабарончай арганізацыі Human Rights Watch. У межах гэтай працы ён даследаваў сітуацыю з правамі чалавека ў Чачні, Нагорным Карабаху, Турцыі, Расіі і краінах Балтыі. У прыватнасці, ён выступіў аўтарам дакладу аб становішчы турэцкай меншасці ў Заходняй Фракіі (Грэцыя), які быў апублікаваны ў студзені 1999 года, а таксама даследчыкам і аўтарам справаздачы 1998 года аб ксенафобіі ў Расіі.
Напрыканцы 1990-х гадоў ён працаваў у складзе місіі АБСЕ ў Мінску, дзе займаўся маніторынгам палітычных рэпрэсій. Падчас выканання сваіх абавязкаў назіральніка на акцыі, прымеркаванай да Дня Волі ў 2000 годзе, ён быў выпадкова затрыманы міліцыяй і правёў некалькі гадзін разам з іншымі дэманстрантамі, нягледзячы на заявы аб дыпламатычнай недатыкальнасці.
У маі 2000 года Крыстафер Паніка афіцыйна далучыўся да дзяржаўнай службы ў структуры Дзяржаўнага дэпартамента ЗША. На працягу сваёй кар’еры працаваў у дыпламатычных прадстаўніцтвах ЗША ў Германіі, Беларусі, на Кіпры, у Грузіі, Казахстане, Іраку, Расіі і Турцыі. У цэнтральным апараце Дзярждэпартамента таксама працаваў ва Упраўленні па пытаннях рэгіянальнай бяспекі і перадачы ўзбраенняў Ваенна-палітычнага бюро (курыраваў краіны «ўсходняга флангу»). У лістападзе 2005 года ён прадстаўляў Пасольства ЗША ў Тбілісі на Дадатковай нарадзе АБСЕ па пытаннях чалавечага вымярэння.
У 2010—2014 гадах дыпламат зноў працаваў у Мінску, куды быў прызначаны на пасаду першага сакратара Пасольства ЗША ў Беларусі. Ён адначасова выконваў функцыі саветніка па палітыка-эканамічных пытаннях і прэс-сакратара амерыканскага прадстаўніцтва. Падчас сваёй працы ён актыўна сустракаўся з беларускімі праваабаронцамі (у прыватнасці, з прадстаўнікамі кампаній «Праваабаронцы за свабодныя выбары» і «За справядлівыя выбары»), а таксама з выпускнікамі амерыканскіх праграм акадэмічнага абмену. Рэгулярна прысутнічаў на палітычна матываваных судовых працэсах у якасці назіральніка.
Пасля заканчэння місіі ў Беларусі Крыстафер Паніка займаў пасаду намесніка дырэктара Упраўлення разведвальных аперацый і нагляду Бюро разведкі і даследаванняў Дзярждэпартамента ЗША (INR).
Перагаворы ў Мінску (2026) 15 верасня 2026 года Крыстафер Паніка прыбыў у Мінск у складзе амерыканскай дэлегацыі на чале са спецыяльным пасланнікам прэзідэнта ЗША Дональда Трампа па Беларусі Джонам Коўлам. У перагаворным працэсе ён замяніў былога намесніка памочніка дзяржсакратара ЗША па Усходняй Еўропе Крыса Сміта, які ў жніўні таго ж года ўзначаліў місію АБСЕ ў Малдове.
Амерыканская дэлегацыя, у якую таксама ўвайшла саветнік па стратэгічных камунікацыях Белага дома Сара Раян, правяла трохгадзінныя перагаворы з Аляксандрам Лукашэнкам, прэм'ер-міністрам Аляксандрам Турчыным, старшынёй КДБ Іванам Тэртэлем і пастаянным прадстаўніком Беларусі пры ААН Валянцінам Рыбаковым. Галоўнымі тэмамі абмеркавання сталі размарозка беларускіх актываў кампаніі «Беларуськалій» у амерыканскіх банках і вызваленне беларускіх палітычных зняволеных.
Эксперты высока ацанілі ўключэнне Панікі ў склад дэлегацыі, адзначыўшы яго глыбокае веданне беларускай палітычнай і эканамічнай сітуацыі. Палітолаг Антон Пянькоўскі так ахарактарызаваў дыпламата:
Асабістае жыццё Крыстафер Паніка жанаты, жонка Бота нарадзілася і вырасла ў горадзе Какшэтаў (Казахстан). У сям'і выхоўваюцца двое дзяцей: дачка Каміла і сын Джэймс. Дома сужэнцы маюць зносіны на рускай мове, з дзецьмі размаўляюць па-руску і па-англійску.
Свабодна валодае рускай і іншымі мовамі. У вольны час дыпламат актыўна займаецца веласпортам і плаваннем, любіць чытаць прэсу і падарожнічаць па гістарычных мясцінах.
Крыніцы
Катэгорыя:Дыпламаты ЗША Катэгорыя:Праваабаронцы ЗША Катэгорыя:Супрацоўнікі Human Rights Watch Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Канектыкута Катэгорыя:Выпускнікі Ваенна-марскога каледжа