Плеттэнберг, Плятэнберк, Плятэмберг (ням. Plettenberg)— старадаўні вестфальскі шляхецкі і графскі род. Першыя ўзгадкі датуюцца прынамсі 1187 г., калі Гейдольфус дэ Плетенбрат згадваецца ў дакуменце Філіпа I, архібіскупа Кёльна. Плетэнбергска-Вітэмская галіна, якая непасрэдна кіравала гаспадарствамі Майтынгенам і Зульмінгенам, страціла свой суверэнітэт і была далучана да Вюртэмберга ў 1806 годзе. Гэтая лінія роду вымерла ў 1813 годзе. Род разгалінаваўся у Германіі, Чэхіі, Швецыі, Нідэрландах, Лівоніі, Рэчы Паспалітай. Меў у сваіх шэрагах ландмейстра Вальтэра Плетэнберга. У Рэчы Паспалітай ў часы Падзелаў Генрык Эрнэст Плятэмберг з 1774 г. генерал-ад'ютант, шамбелан караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
Паходжанне Першы маёнтак сям'і знаходзіўся ў Плетэнбергу. Гунольд I быў маршалкам Вестфальскага герцагства, якім кіраваў архібіскуп Кёльнскі. Яго сын Гейдэнрыкус дэ Плетэнберг быў прызначаны суддзёй графаў Арнсбергскіх у 1258 годзеEnache, Nicolas. La Descendance de Marie-Therese de Habsburg. ICC, Paris, 1996. pp. 88, 92, 150, 161. (French). , а сам стаў маршалам Вестфаліі ў 1266 годзе. Яго сын Ёган I быў маршалкам паміж 1294 і 1312 гадамі. Брат Гейдэнрыка, Герхард, стаў Дростам (лордам-вярхоўным кіраўніком) Энгельберта III Маркскага . Ён умацаваў замак Шварцэнберг у Плетэнбергу з-за варожасці дынастыі князёў Маркі з архібіскупамі Кёльна. У 1513 годзе замак перайшоў ва ўласнасць сям'і Плетэнберг. Руіны яго належаць сям'і і сёння.
Дзве галіны сям'і, якія захаваліся і сёння, - гэта галіна Шварцэнбергаў (ням. Grafen von Plettenberg-Heeren, Freiherren von Plettenberg and Freiherren von Bodelschwingh-Plettenberg, якія з'яўляюцца лютэранамі (Евангельская царква ў Германіі) і Графэн фон Плетэнберг-Ленхаўзен (ням. Grafen von Plettenberg-Lenhausen) (Рымска-каталікі). .
Крыжакі сябры Лівонскага ордэна і Тэўтонскага ордэна ў Лівонскай кафедэрацыі ў XV і XVI стагоддзях з гэтага роду паходзіла некалькі сябраў Вальтэр фон Плетэнберг згадваецца як камандзір Добельна ў 1422 годзе. Годэрт фон Плетэнберг быў ландмаршалам Лівоніі ў 1450 годзе. Вальтэр фон Плетэнберг, самы вядомы з іх, нарадзіўся ў замку Мейрых, стаў ландмагістрам Лівоніі ў 1494 годзе і разбіў колькасна пераўзыходзячую армію вялікага князя Маскоўскага Івана III у бітве на возеры Смоліна ў 1502 годзе. У 1525 годзе імператар Карл V узвёў яго і яго пераемнікаў у ранг імператарскага князя, даўшы ім месца і права голасу ў імперскім сойме.
У Курляндыі Генрых фон Плетэнберг з Ліндэна ў 1625 г. ажаніўся з Элізабэт фон Мантойфель з галіны Шонвердэраў (нарадзілася каля 1610 г.). Яна была дачкой канцлера Міхаэля фон Мантойфеля і спадчынніцай Графенталя, Шонвердэра і Місгофа (Дзімтмісы). Бароны з 1668, рымскія графы з 1724 г. Вальтэр стараста наваградскі і падсудак Барталамей падпісалі элекцыю Уладыслава Вазы 1632 г. ад Інфлянцкага ваяводства, Ежы, вендэнскі падкаморы і канюшы, быў фаварытам пры двары і ездзіў у 1651 г. з каралём да Бадэнскага возера. У 1745 г. жыў Генрых Эрнст фон Плетэнберг, падпалкоўнік і польскі тайны саветнік, спадчынны лорд Самітэн (Земітэ), а таксама яго брат Георг Фрыдрых фон Плетэнберг, урадавы саветнік і спадчынны гаспадар Ліндэна (Ліндэ), Меддум (Медумі), Калкунен (Калкунэ) і Беркенхаген (Біркінелі) як сыны Генрыха Герхарда фон Плетэнберга.
Вядомыя імёны
Вальтэр фон Плетэнберг (каля 1450–1535), магістр Лівонскага ордэна Гертруда фон Плетэнберг (15??–1608), каралеўская каханка курфюрста-архібіскупа Кёльнскага Эрнста Баварскага Мацье ван Платтэнберг (1607/8–1660), мастак эпохі барока, малявальшчык, гравёр і афортыст Фрыдрых Крысціян фон Плетэнберг (1644–1706), князь-біскуп Мюнстэра Фердынанд фон Плетэнберг (1690–1737), прэм'ер-міністр Кёльнскага курфюрства Іаахім ван Плетэнберг (1739–1793), нідэрладскі губернатар Мыса Добрай Надзеі і заснавальнік горада Плетэнберг бэй ПАР. Карл фон Плетэнберг (1852–1938), генерал ад пяхоты, генерал-камандуючы Гвардзейскім корпусам і генерал-ад'ютант нямецкага кайзера. Курт фон Плетэнберг (1891–1945), паўнамоцны прадстаўнік дому Гогенцолернаў (каралеўскага дому Прусіі), адзін з блізкіх удзельнікаў змовы 20 ліпеня супраць Гітлера. Георг фон Плетэнберг (1918–1980), палкоўнік бундэсвера.
Спасылкі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі