Вацлаў Макоўскі

Вацлаў Вінцэнт Макоўскі (польск. Wacław Wincenty Makowski, 2 лістапада 1880, Вільня - 28 снежня 1942, Бухарэст) — польскі юрыст і палітык, прафесар Варшаўскага ўніверсітэта, міністр юстыцыі, маршалак Сейма.Ajnenkiel Andrzej, Makowski Wacław, w: Polski słownik biograficzny, t. 19, Warszawa 1974, s. 252-254.

Біяграфія

Паходжанне і пачатак кар'еры Быў сынам віленскага кнігагандляра Вацлава Леона Макоўскага і Апалоніі, народжанай Хелмінскай. Яго братамі і сёстрамі былі браты Вітольд і Чэслаў, а таксама сястра Ева Гульбінова, скаўцкая актывістка, настаўніца і аўтарка падручнікаў і гістарычных прац.

У 1898 годзе скончыў гімназію ў Вільні. Да 1902 года вывучаў права ў Варшаве, а затым працягнуў навучанне на філасофскім факультэце Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве, а таксама ў Львове і Парыжы. Падчас вучобы ён далучыўся да руху за незалежнасць сацыялістычных арганізацый, за што быў арыштаваны ў 1901 і 1906 гадах расійскімі ўладамі. Пасля заканчэння вучобы працаваў памочнікам адваката. Таксама публікаваўся ў часопісах «Themis Polska», «Atheneum» і «Gazeta Sądowa Warszawska». У 1902 годзе выдаў у Кракаве першую паэтычную кнігу "Байкі Белавежскай пушчы". Апублікаваў два тамы літаратуразнаўчых нарысаў у выдавецтве свайго бацькі Вацлава Леона Макоўскага: "Godzina pogardy" (Вільня, 1906) і Wrażenia i studia (Вільня - Мінск, 1913).

У 1905–1907 гадах актыўна ўдзельнічаў у Гуртку палітычных абаронцаў і Таварыстве польскай культуры (1906–1913).

Пасля шлюбу з Марыяй Лойка ў 1904 годзе, з якой у яго нарадзіліся два сыны: Яцлаў (1905-1923) і Ежы (1908-1996), Вацлаў Макоўскі стаў уладальнікам маёнтка Буйвідзы пад Вільняй, які перайшоў ў якасці пасагу ад бацькі яго жонкі — Леанарда Лойка. Макоўскі бываў там даволі рэдка (жыў у Варшаве), але любіў прыязджаць туды на адпачынак. Пачатак Другой сусветнай вайны вымусіў Макоўскіх уцячы; іх нашчадкі пасяліліся ў ЗША .

Палітычная кар'ера Падчас Першай сусветнай вайны далучыўся да Польскіх легіёнаў .

Арганізоўваў грамадзянскія суды, актыўна ўдзельнічаў у Грамадзянскай міліцыі ў Варшаве і ў Цэнтральнай радзе па пытаннях дабрабыту (1915). У 1916 годзе стаў намеснікам дырэктара Дэпартамента юстыцыі Часовай дзяржаўнай рады , а ў 1918 годзе (з 27 лютага па 4 красавіка) узначальваў Міністэрства юстыцыі .

У 1920–1922 гадах служыў на актыўнай вайсковай службе ў якасці афіцэра Ваеннай юстыцыі . Пасля звальнення ў запас у 1922 годзе быў уключаны ў склад афіцэраў Судовага корпуса ў званні палкоўніка .

У міжваенны перыяд заняўся палітычнай дзейнасцю ў лагеры Пілсудскага. У 1928–1935 гадах (Сеймы другога і трэцяга тэрмінаў) быў дэпутатам, рэкамендаваным BBWR (у Палескай і Варшаўскай акругах). Як дэпутат, ён узначальваў Канстытуцыйны камітэт, а ў 1931–1935 гадах быў намеснікам маршала Сейма. У перыяд 1935–1938 гадоў ён быў намеснікам маршала Сената, а з 28 лістапада 1938 года да пачатку Другой сусветнай вайны — маршалкам Сейма ад імя Лагера Нацыянальнага Адзінства.

Быў міністрам юстыцыі ва ўрадах Артура Слівінскага, Юльяна Новака і Уладзіслава Сікорскага, а пасля Майскага перавароту — у першым, другім і трэцім урадзе Казімежа Бартэля ў 1926 годзе .

Навуковая і выкладчыцкая праца Макоўскі быў прафесарам Варшаўскага ўніверсітэта з 1917 года, чытаў лекцыі па крымінальным праве на юрыдычным факультэце . Пасля падзення ўрада Сікорскага ён засяродзіўся на навуковай працы і 1 лістапада 1923 года стаў прафесарам.

У 1935–1937 гадах быў дэканам юрыдычнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта. 14 лістапада 1937 года быў прызначаны прафесарам дзяржаўнага права .

У 1931–1936 гадах ён заснаваў і рэдагаваў часопіс «Nowe Państwo» .

Быў аўтарам шматлікіх навуковых прац у галіне крымінальнага і дзяржаўнага права, суаўтарам Крымінальнага кодэкса 1932 года (вядомага як Кодэкс Макарэвіча) і Красавіцкай Канстытуцыі 1935 года.G. Ławnikowicz, Między koniecznością państwa a pochwałą autorytaryzmu. Koncepcja państwa społecznego Wacława Makowskiego, Lublin 2014.

Пасля ўварвання Трэцяга рэйха і СССР у Польшчу ў 1939 годзе ён быў інтэрнаваны ў Румыніі, дзе, цяжка хворы, памёр у Бухарэсце і быў пахаваны там. Яго магілу зраўнялі з зямлёй падчас дыктатуры Чаўшэску (да 1979 года), а яго сімвалічная магіла знаходзіцца на Павонзкіх могілках у Варшаве (раздзел 107-I-25,26) .

Яго жонка, Марыя Макоўская, пасля вайны ўцякла ў Заходнюю Еўропу, а потым у Злучаныя Штаты, каб далучыцца да сваёй сям'і, дзе і памерла ў 1965 годзе .

Погляды З пункту гледжання тэорыі салідарнасці ён крытыкаваў нарматыўныя тэорыі права, ліберальную канцэпцыю правоў і свабод асобы, мадэль дэмакратыі, заснаваную на існаванні палітычных партый, і прынцып падзелу ўлад. Апраўдваў пабудову сацыяльнай дзяржавы, якая служыць інтарэсам грамадства, а не асобных людзей, забяспечваючы стабільнасць для сваіх грамадзян па-за межамі класавых, нацыянальна-расавых ці прафесійных падзелаў. Ён лічыў, што такая «новая дзяржава» дазволіць пазбегнуць крайнасцей таталітарызму і лібералізму.

У сацыяльнай дзяржаве грамадскія інстытуты пераплятаюць розныя формы сацыяльнай арганізацыі, напрыклад, мясцовае самакіраванне і эканамічныя арганізацыі, што стварала б эканамічнае і прафесійнае самакіраванне. Дзейнасць палітычных партый, якія з'яўляюцца непатрэбным (паразітычным) пасярэднікам паміж дзяржавай і грамадствам, таксама павінна быць абмежаваная . Асацыяцыі і дзяржаўныя інстытуты ўвасабляюць ідэі салідарнасці і з'яўляюцца апалітычнымі .

Паводле Макоўскага, асноўныя прынцыпы дзяржавы, зразуметыя такім чынам, утрымліваліся ў раздзеле I красавіцкай Канстытуцыі 1935 г. .

Спасылкі Катэгорыя:Пахаваныя на Паванзкоўскіх могілках Катэгорыя:Памерлі ў 1942 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1880 годзе Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 5 склікання Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 3 склікання Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 2 склікання Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага Варшаўскага ўніверсітэта

Катэгорыя:Палітыкі Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні