Гёхштэцкая бітва (), у англамоўных крыніцах называецца Бітва пры Бленхейме (; ад — назвы камуны ў Баварыі) — бітва, якая адбылася 13 жніўня 1704 года, у час вайны за іспанскую спадчыну (1701—1714), у раёне вёскі Гёхштэт (сучасны горад Гёхштэт-на-Дунаі, Германія) на левым беразе Дуная.
Людовік XIV планаваў вывесці з вайны Леапольда I аблогай Вены, габсбургскай сталіцы, і атрымаць выгодны мірны дагавор. Пагроза для Вены была вельмі высокай: армія баварскага курфюрста і маршала Марсена ў Баварыі пагражалі з захаду, а вялікая армія маршала Вандома ў паўночнай Італіі стварала сур'ёзную небяспеку з наступам праз перавал Брэнер. Вена таксама знаходзілася пад ціскам венгерскага паўстання Ракацы і яго ўсходніх паходаў. Разумеючы небяспеку, герцаг Мальбара вырашыў зняць пагрозу аблогі з Вены, накіраваўшы свае сілы на поўдзень, аказваючы дапамогу імператару Леапольду I у рамках Вялікага саюза.
Войскі пад камандаваннем прынца Яўгенія Савойскага і герцага Дж. Чэрчыля Мальбара разграмілі франка-баварскую армію пад камандаваннем баварскага курфюрста Максіміліяна і французскіх маршалаў і К. Талара.
Перадгісторыя Да 1704 года вайна за іспанскую спадчыну ішла чацвёрты год. Мінулы год стаў вельмі паспяховым для Францыі і яе саюзнікаў, асабліва на Дунаі, дзе маршал дэ Вілар і курфюрст Баварыі стварылі сур'ёзную пагрозу для аўстрыйскай сталіцы — ВеныChandler: Marlborough as Military Commander, p. 124. Аднак з прычыны рознагалоссяў паміж камандзірамі Вілара змяніў менш актыўны Талар. Але ў 1704 годзе пагроза заставалася рэальнай: паўстанне Ракацы ў Венгрыі пагражала Свяшчэннай Рымскай імперыі, а войскі маршала Вандома рыхтавалі наступ з паўночнай ІталііLynn: The Wars of Louis XIV, 1667—1714, p. 285 У палацах Версаля і Мадрыда падзенне Вены лічылі той падзеяй, якая пачне разбурэнне Вялікага альянсу.Chandler: Marlborough as Military Commander, p. 125.
Для прадухілення з'яўлення на Дунаі войскаў саюзнікаў 46-тысячная армія Вільруа стрымлівала 70 000 галандскіх і англійскіх салдат каля Маастрыхта, пакуль генерал дэ Кюні абараняў Эльзас ад варожага ўварвання. Адзінымі войскамі, даступнымі для абароны Вены, апынуліся 36 000 салдат Луі Бадэнскага, якія сачылі за маршалам Таларам у Страсбуры; таксама тут знаходзіліся 10 000 салдат пад камандаваннем графа Штырума, які назіраў за Ульмам.
Аўстрыйскі пасол у Лондане граф Рэтыслау і герцаг Мальбара ўсведамлялі значэнне сітуацыі. Але галандцы, не якія жадалі паслабленні сіл у іспанскіх Нідэрландах, былі супраць ваеннай аперацыі на ДунаіChandler: Marlborough as Military Commander, p. 127. Мальбара вырашыў падмануць галандскіх саюзнікаў, сімуляваўшы перамяшчэнне войскаў у Мозель па ўхваленым Гаагай плане, але адтуль ён накіраваў іх на злучэнне з аўстрыйскімі сіламі ў паўднёвай Германіі.
Ход бітвы Талар неразумна размясціў свае войскі, сканцэнтраваўшы значную частку іх каля вёсках Бліндгайм, Оберглау, Лутцынген.
Памяць У памяць пра гэту перамогу герцаг Мальбара назваў Бленхеймскі палац (англ. Blenheim Palace), адзін з самых вялікіх і багатых у Англіі.
Літаратура
Катэгорыя:Бітвы вайны за іспанскую спадчыну Катэгорыя:Бітвы Англіі Катэгорыя:Бітвы Баварыі Катэгорыя:Бітвы Свяшчэннай Рымскай імперыі Катэгорыя:Бітвы Францыі Катэгорыя:Бітвы ў Германіі Катэгорыя:Падзеі 13 жніўня Катэгорыя:Канфлікты 1704 года Катэгорыя:Жнівень 1704 года